Әһли Беjт (әлеjһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлиjинин вердиjи хәбәрә әсасән, Украjнада сәрнишин тәjjарәсинин вурулмасы дүнjаны дәһшәтә салды
298 нәфәрин һәлак олдуғу олаjын төрәдилмәсиндә даһа чох Донетскдәки сепаратчыларын вә Русиjанын ады чәкилир; дәһшәтли тәjjарә гәзаларынын статистикасы
Украjна сәмасында вурулан сәрнишин тәjjарәси илә бағлы мүәммалар артыр. Сон олараг билдирилир ки, Украjна сәмасында сәрнишин тәjjарәсини вуранлар изи итирмәк үчүн ракет гурғусуну өлкә әразисиндән чыхарыблар. Буну Украjна дахили ишләр назиринин мәсләһәтчиси Антон Герашенко деjиб.
О билдириб ки, сепаратчылар зенит-ракет гурғусу олан “Бук”у Русиjаjа кечирибләр. Тәjjарәнин “гара гуту”су исә Русиjа Федерал Тәһлүкәсизлик Хидмәтинин әмәкдашларына верилиб.
А.Герашенко деjиб ки, бу мәлуматлар Украjна кәшфиjjаты тәрәфиндән әлдә едилиб: “Сон мәлумата ҝөрә, ”Бук" Русиjада мәһв едиләҹәк. Бу террору төрәдәнләр дә арадан ҝөтүрүләҹәк. Тәjjарәнин “гара гуту”су исә Луганскда сахланылыр. Бунун өзү дә мәсәләдән Русиjа президенти Путинин хәбәрдар олмасыны ҝөстәрир".
Геjд едәк ки, Украjнанын Донетск вилаjәтиндә “Боеинҝ-777" сәрнишин тәjjарәси вурулуб. Вурулан тәjjарәдә 280 сәрнишин вә 15 екипаж үзвү олуб. Амстердам- Куала-Лумпур реjсини jеринә jетирән тәjjарә Торез jашаjыш мәнтәгәси үзәриндә оларкән ”Бук" зенит-ракет комплекси илә вурулуб. Нәтиҹәдә 295 нәфәр һәлак олуб.
Украjнанын дахили ишләр назиринин мүшавири Антон Герашенко тәjjарәнин сепаратчылар тәрәфиндән вурулдуғуну иддиа едиб. Сепаратчылар исә тәjjарәнин Украjна ордусунун антитеррор әмәлиjjаты нәтиҹәсиндә вурулдуғуну билдирибләр. Украjна президенти Петро Порошенко исә тәjjарәнин Русиjа тәрәфдары олан сепаратчылар тәрәфиндән вурулдуғуну геjд едиб.
Һадисә jериндән jүз ҹәсәд чыхарылыб. Диҝәр ҹәсәдләр әтрафа сәпәләндиjиндән ахтарышлар давам етдирилир. Әразиjә чохлу саjда jанғынсөндүрән бригадалары вә тәҹили jардым машынлары ҹәлб олунуб.
Тәjjарә Украjна әразисиндә, Русиjа сәрһәдинин 60 километрлиjиндә вурулуб. Гәза тәjjарәнин Русиjа сәрһәдләринә ҝирмәjә бир нечә дәгигә галмыш баш вериб. Тәjjарә Амстердамдан Куала-Лумпура һәрәкәт едирди. Украjна үзәриндә тәjjарә 10 мин метр jүксәкликдә учурду. Украjна кәшфиjjаты билдирир ки, тәjjарә силаһлы сепаратчылар тәрәфиндән вурулуб. “Тһе Wалл Стреет Жоурнал” нәшри геjд едир ки, Америка кәшфиjjаты “торпаг-һава” типли ракетин учушуну геjдә алыб. Бу тип ракетләр һәм үсjанчыларда, һәм дә Украjна ордусунда мөвҹуддур.
Сепаратчыларын исә мәсәләjә өз бахышлары вар. Онлар иддиа едирләр ки, тәjjарәни Украjна гырыҹылары вуруб. Тәjjарәнин учушуну изләjән испаниjалы диспетчер дә өз твиттер сәһифәсиндә 2 гырыҹыны радарда ҝөрдүjүнү jазыб. Русиjа вә Украjна мүдафиә назирликләри, еләҹә дә силаһлы сепаратчылар бу олаjын баш вермәсиндә иштиракларыны истисна едирләр. Украjна президенти Петро Порошенко исә баш верән һадисәни террор акты адландырыб. Мәсәлә илә бағлы ҹинаjәт иши галдырылыб.
Русиjалы журналистләр вурулан тәjjарә илә бағлы арашдырма апараркән мараглы деталлара раст ҝәлибләр. Етатист.ҹом хәбәр верир ки, журналистләрин апардығы арашдырмалардан мәлум олуб ки, иjулун 17-дә вурулан тәjjарә өз әнәнәви курсундан чыхыб. Тәjjарәнин курсунун ким тәрәфиндән дәjишдирилмәси илә бағлы һеч бир дәгиг мәлумат jохдур.
Версиjалара ҝөрә, тәjjарәнин вурулмасы русиjамеjилли гүввәләр тәрәфиндән едилә биләр ки, бу да Русиjанын хеjринәдир. Чүнки Русиjа тәрәфи Украjнадакы бөһранын битмәсини истәмир, әксинә, дәринләшмәсинин тәрәфиндәдир. Башга версиjалара ҝөрә исә тәjjарә Гәрб тәрәфиндән вурула биләр. Бунда исә Гәрбин ишинә jараjан тәjjарәнин вурулмасыны Русиjанын үстүнә атыб, өлкәjә тәтбиг етдиjи санксиjалары даһа да сәртләшдирмәси ола биләр.
Хатырладаг ки, тәjjарә вуруландан дәрһал сонра русмеjилли сепаратчылар өз араларында данышыглар апарараг тәjjарәнин вурулмасы илә бағлы мәрузәләр едибләр. Бу данышыглар да Украjна дөвләти тәрәфиндән мәтбуата өтүрүлүб. Русиjа президенти Владимир Путин мүлки тәjjарәнин вурулмасындан сонра ачыглама верәрәк, фаҹиәдә Украjна дөвләтинин ҝүнаһы олдуғуну ачыгламышды.
Сөзүҝедән тәjjарәнин ракетлә вурулмасы версиjасы һәләлик еһтимал олараг галыр. Азадлыг.орҝ исә авиасиjа тарихинә нәзәр салыб буна бәнзәр фаҹиәләрин гыса тарихчәсини топлаjыб.
1940-ҹы ил, иjунун 14-дә Таллиндән Һелсинкиjә ҝедән Финландиjанын кичик мүлки тәjjарәсини совет бомбардманчылары автомат силаһларла вуруб салыблар. Һадисәдә 9 сәрнишин вә һеjәт үзвү һәлак олуб.
1942-ҹи мартын 3-дә Һолландиjадан Австралиjаjа учан кичик тәjjарәни Јапониjанын дөjүш тәjjарәләри вурублар. Брооме шәһәри jахынлығында чимәрлиjә дүшән тәjjарәдә 4 нәфәр һәлак олуб. Тәjjарәнин о вахтын пулу илә 40 милjон долларлыг зинәт әшjаларындан ибарәт jүкү гарәт олунуб.
1943-ҹү ил, иjунун1-дә Инҝилтәрәнин сәрнишин тәjjарәси Португалиjадан вәтәнә учаркән Алманиjа һәрби һава гүввәләри тәрәфиндән вурулуб. Тәjjарәдә олан бир нечә танынмыш шәхс, о ҹүмләдән инҝилис актjор Леслие Һовар һәлак олуб.
1954-ҹү ил иjулун 23-дә Банконгдан Һон-Конга учан “Ҹатһаj Паҹифиҹ Аирwаjс” һава jолларынын тәjjарәсини Чин ордусу вуруб. Тәjjарәдә олан 10 нәфәр һәлак олуб.
1955-ҹи ил иjулун 27-дә Вjанадан Тел-Әвивә учан Исраил һава jолларына аид сәрнишин тәjjарәсини Болгарыстанын дөjүш тәjjарәләри вурублар. Тәjjарәнин 51 сәрнишини вә 7 һеjәт үзвү һәлак олуб.
1973-ҹү ил февралын 21-дә Ливиjа һава jолларына аид “Боеинҝ 727" тәjjарәси Бенгазидән Гаһирәjә учаркән сәһвән Исраилин нәзарәтиндә олан һава мәканына ҝириб вә Исраил ордусу тәрәфиндән вурулуб. Тәjjарәдә олан 113 нәфәрдән ҹәми 5 нәфәри сағ галыб.
1978-ҹи ил апрелин 20-дә Ҹәнуби Кореjанын сәрнишин тәjjарәсини совет гырыҹылары атәшә тутублар. Мурманск jахынлығында донмуш ҝөлә енмәjи баҹаран тәjjарәдә ҹәми 2 сәрнишин һәлак олуб, 108 нәфәр сағ галыб.
1978-ҹи ил сентjабрын 3-дә о заман Родезиjа адланан (инди Зимбабведә) өлкәнин Карибдән Һараре шәһәринә учан сәрнишин тәjjарәсини ракетлә вурублар, 56 сәрнишиндән 18-и сағ галыб. Амма сағ галанлардан да 10 нәфәрини тәjjарәни вуран үсjанчылар jердә ҝүлләләjибләр.
1979-ҹу ил, февралын12-дә jенә һәмин маршрут үзрә һәрәкәт едән сәрнишин тәjjарәсини үсjанчылар ракетлә вурублар, 59 сәрнишиндән һеч бири сағ чыхмаjыб.
1983-ҹү ил, сентjабрын 2-дә совет ордусу Кореjа һава jолларына мәхсус “Боеинҝ 747" тәjjарәсини Сахалин адасы jахынлығында вуруб. АБШ конгресмени Ларрj МсДоналд да дахил олмагла, тәjjарәдә олан 269 нәфәрин һамысы һәлак олуб.
1987-ҹи ил ноjабрын 6-да Малави һава jолларына аид тәjjарә Мозамбик jахынлығында вурулуб, 10 нәфәр һәлак олуб. О заман Мозамбикдә вәтәндаш мүһарибәси ҝетдиjиндән тәjjарәни кимин вурдуғу бәлли олмаjыб.
1988-ҹи ил иjулун 3-дә Иран һава jолларынын Бәндәрабаддан Дубаjа учан сәрнишин тәjjарәси АБШ ордусу тәрәфиндән вурулуб, тәjjарәдә олан 290 нәфәр һәлак олуб.
1989-ҹу ил сентjабрын 29-да Индонезиjанын Лионаир һава jолларына мәхсус олан сәрнишин тәjjарәси намәлум сәбәбдән Шри-Ланка jахынлығында дәнизә дүшүб. Тәjjарәнин Тамил үсjанчылары тәрәфиндән вурулдуғу барәдә мәлуматлар jаjылыб. Тәjjарәдә олан 49 сәрнишин вә 7 һеjәт үзвүнүн һамысы һәлак олуб.
2001-ҹи ил октjабрын 4-дә Тел-Әвивдән Новосибирскә учан Сибериан Аирлинес ширкәтинин “Ту-154" тәjjарәси Украjна ордусунун һәрби тәлимләри заманы сәһвән вурулуб. Крым jахынлығында вуруландан сонра Гара дәнизә дүшән тәjjарәнин 66 сәрнишини вә 12 һәjәт үзвү һәлак олуб.дирилиб. Гондарма “Донетск Халг Республикасы”нын сепаратчылары тәjjарәнин партлама нөгтәсиндә “гара гуту”ларын тапдыгларыны вә Москваjа тәһвил вермәк истәдикләрини билдирибләр. Порошенко исә онлары һәртәрәфли истинтага манечилик ҝөстәрмәкдә ҝүнаһландырыб.
Сөзүҝедән тәjjарәнин вурулмасындан сонра диҝәр реjсләр jолларыны дәjишиб Украjна һава сәрһәдләринә ҝирмәмәjә чалышырлар. Анҹаг Украjнада jаранмыш вәзиjjәтә бахмаjараг, АЗАЛ бу өлкәjә олан реjсләри тәхирә салмаjыб. Бунунла бағлы АЗАЛ-дан “Тренд”ә бунлар билдирилиб: “Азәрбаjҹан Һава Јоллары” ГСҸ-нин (АЗАЛ-ын) тәjjарәләри илә Азәрбаjҹандан Украjнаjа, о ҹүмләдән Киjевә авиареjсләр Русиjа әразиси үзәриндән һәjата кечирилир". ГСҸ-дән вурғулаjыблар ки, тәjjарәләр һәрби әмәлиjjатларын ҝетдиjи әразиләрин үзәриндән кечмирләр: “Әввәлләр авиареjсләр Украjна әразиси үзәриндән кечирилирди, лакин инди онлар Русиjа әразиси үзәриндән һәjата кечирилир”. Һәмчинин билдирилиб ки, иjулун 18-дә Украjнанын паjтахты Киjевә авиареjс jеринә jетирәҹәк. Буну АЗАЛ-ын мәтбуат хидмәтинин рәһбәри Мәһәррәм Сәфәрли деjиб. АЗАЛ-ын тәjjарәләринин Азәрбаjҹандан Украjнаjа реjсләри Русиjа әразиси үзәриндән һәjата кечирмәсинә ҝәлинҹә, М. Сәфәрли бу барәдә мәлумата малик олмадығыны сөjләjиб.
Хатырладаг ки, Украjнада вурулан тәjjарә “Малаjсиа Аирлинес” ширкәтинә мәхсусдур.
Musavat.com
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәjә истинад лазымдыр
