Сон заманлар Азәрбајҹан мәтбуатында әхлагсызлыг вә зоракылыг ашылајан хәбәрләр ҝетдикҹә артмададыр. Мәһрәмләрин јахынлығы вә ја бөјүкләрин кичикләрә ҹинси зоракылығыны еһтива едән ијрәнҹ сәҹијјәли бу хәбәрләр өлкә мәтбуатында артан хәтт үзрә ҝедир. Мараглыдыр ки, белә хәбәрләр әнәнәви информасија сајтларында вә гәзетләриндә дејил, јени јарадылан КИВ-дә пејда олур. Үстәлик һәмин КИВ-дә бәзи бу тип һекајәләр, репортажлар да чап едирләр.
Мәсәләнин актуаллығыны нәзәрә алараг бу тип һадисәләрин нијә чохалмасыны тәһлил етмәк гәрарына ҝәлдик.
Версија 1: Белә хәбәрләр габаглар да олуб, анҹаг мәтбуат чох олмадығындан јајылмасы вә ҝүндәмә ҝәлмәси мүмкүн олмајыб. Инди информасија сајтлары чохалыб, она ҝөрә мәсәлә ҝүндәмә ҝәлир.
- Бу, аз еһтималла мүмкүндүр. Чүнки илләрдир Азәрбајҹанда ҝүндәми дәјишән информасија аҝентликләри олуб. Кифајәт гәдәр пешәкар олан бу гәзетләрин белә һадисәләри ҝөрә билмәмәси мүмкүн дејил.
Версија 2: Бу, уҹуз хәбәрләрдир, кичик вә јени јаранмыш сајтлар буну вермәклә өзләрини реклам едирләр. Ҝүндәмә ҝәлмәк истәјирләр.
- Бу, мүмкүндүр. Инсанларда мүәјјән мәнада һәдәф бүтләшдирилиб вә она чатмаг үчүн бүтүн васитәләрә әл атырлар.
Версија 3: Јени ачылан сајтлар буну сырф гејри-пешакарлыгдан едир. Јәни елә зәнн едирләр ки, һәр шеји хәбәр олараг вермәк олар. Анҹаг билмирләр ки, иҹтимаи маарифин әсас гајнағы мәһз мәтбуатдыр. Орада ҹәмијјәтин мәнәвијјатыны, мили һиссләри, вәтәнпәрвәрлик һиссләрини корлајан хәбәрләри вермәк олмаз.
- Бу, зәиф аргументдир. Чүнки јени јарадылан сајтларын чохунун рәһбәрлијиндә әввәлләр журналист олмуш, илләрини буна сәрф етмиш адамлар дурур. Она ҝөрә бу аргументи әсаслы сајмаг олмаз.
Версија 4: Хүсуси гүввәләр буну малијјәләшдирир. Онлар белә хәбәрләрин јајылмасында мараглыдырлар.
- Биз бу јазыда әсасән бу версијанын үзәриндә дајанаҹағыг. Хүсуси мараглы тәрәфләр – ким олмасындан асылы олмајараг, мараглыдылар ки, топлумда ҹинси әхлагсызлыг вә зоракылыг һаллары артсын. Буна ҝөрә дә мәһрәмләрин јахынлығыны вә ја бөјүкләрин кичикләрә ҹинси зоракылығыны ашылајан хәбәрләр сифаришли олараг өлкә мәтбуатында артан хәтт үзрә ҝедир.
Суал олуна биләр ки, ахы бу, кимин нәјинә лазым? Топлумун бу дурума дүшмәси кимә нә хејир ҝәтирәҹәк?
Чох мараглы вә үстүндә дүшүнмәли суалдыр. Биз бу јазыда онун бәзи нәтиҹәләрини изаһ етмәјә чалышаҹағыг.
1. Ҝүндәми дәјишмәк.
Бурада әсас диггәт чәкән мәсәлә будур ки, белә мөвзулар ҝүндәми дәјишә биләр. Бунунла да сијаси, иҹтимаи вә диҝәр мәсәләләрин мүзакирәси актуаллыгдан дүшәҹәк.
2. Мәнәвијјатын әлдән ҝетмәси.
Белә хәбәрләр мәнәвијјатсызлығын тәблиғидир. Бу да данылмаз фактордур ки, нә тәблиғ олунурса, о да артмаға башлајыр. Топлумда мәнәвијјатсызлыг артдыгҹа, ирадә дә енир. Бунунла дамүәјјән гүввәләр үчүн топлуму раһат идарә етмәк олур. Она ҝөрә дә топлумда мәнәвијјатсызлығы јајмаг истәјирләр.
3. “Гәрбләшдирмәк”.
Диҝәр бир аргумент исә инсанларын бу мәнада “гәрбләшдирилмәси”дир. Билдијимиз кими, Гәрбдә бизим топлумларын әхлагсыз вә мәнәвијјатсызлыг һесаб етдији шејләрин бәзиләри норма һесаб олунур. Һәтта буну гануни сајырлар. Анҹаг Гәрбдән ҝәлән бу “ганун”лар Азәрбајҹан кими милли дәјәрләринә садиг чыхан өлкәләрә дахил ола билмир. Белә хәбәрләр јајылдыгҹа топлумун милли дәјәрләр системи лахлајыр вә нәтиҹәдә һәмин “Гәрб әнәнәләри” адиләшир. Бунунла да истәдикләрини едә билирләр. Күтлә зәифләдикҹә идарә едилмәси асанлашыр.
Бүтүн бу дејиләнләри нәзәрә алараг, демәк олар ки, бу ҹүр хәбәрләрин јајылмасы бир лајиһәдир. Вә топлумда милли-мәнәви дәјәрләри лахлатмаға һесабланыб.
Бу мөвзуну давам етдирәҹәјик.
Хәгани Сәфәров
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдијдә мәнбәјә истинад лазымдыр
