Мәһәммәд Казым, Иранын Гәрбиндә јерләшән Ерак вилајәтинин Фәраһан маһалынын "Сарук" кәндинин ҹүтчүсү иди. Диҝәр кәнд әһалисинин әксәријјәти кими о, да охумаг, јазмаг немәтиндән мәһрум иди. Бир ҝүн, кәндә Илаһи Һөкүмләри, һалал вә һарамы тәблиғ етмәк үчүн дин алими ҝәлир. Алим данышдыгда хүмс, зәкат мөвзуларына ишарә едәрәк; "Буғда мәһсулу һесаб һәддинә чатарса ҝәрәк мәһсулдакы касыбларын һаггы олан зәкат верилсин. Әкс тәгдирдә әкинчинин малы һарамла гарышмыш олар. Әҝәр зәкаты верилмәмиш буғдаларын пулундан ев вә ја палтар алынса, о евдә вә о палтарла намаз гылына билмәз" "Һәр Мүсәлман, "һалал вә һарама диггәт јетирмәли вә малынын зәкатыны вермәлидир" дејир.
Алимин сөһбәтләриндән сонра Мәһәммәд Казым, чалышдығы тарла саһибинин зәкат вермәдијини билдијиндән өтәри өз малынын һарамла гарышдығы вә доланышығыны һарамла гарышмыш бир малла идарә етдији барәдә дәрин дүшүнҹәләрә гәрг олур вә сонунда гәти гәрарын верәрәк: "Тарла саһибинә зәкат вермәсини хатырладарам. Гәбул етмәзсә о кәнддән чыхыб еһтијаҹымы тәмиз вә һалал пулла тәмин етмәк үчүн башга бир јерә көч едәрәм", – дејир.
Мәһәммәд Казымын бу ҹәһди нәтиҹәсиз галдыгда, өз кәндин тәрк едәрәк бир нечә ил кәндин әһатәсиндән гырағда чалышыр. Сонда ҹамаат ондан кәндә дөнмәси үчүн хаһиш едәрләр. Она киминсә тарласында киминсә нәзарәти алтында дејил, мәһз ајрыҹа мүстәгил формада ҹүтчүлүк етмәси үчүн бир јер, бир мигдар да буғда верирләр.
Мәһәммәд Казым о ил әкдији буғданын јарысыны (һәрһалда зәкат олараг) касыблара верир, диҝәр јарысыны да тохум олараг истифадә едир. Аллаһ онун әкинчилијинә бәрәкәт верир. Мәһәммәд Казым нормадан артыг мәһсул әлдә едир. Буну ҝөрдүкдә о илдән етибарән мәһсулунун јарысыны касыблара вермәсини гәрара алир. (Һалбуки зәкат, тарланын јағыш вә ја гују сују илә суварылмасына ҝөрә мәһсулун онда вә ја ијирмидә бирдир.) Беләҹә һәр ил мәһсулунун јарысыны касыб вә јохсуллара вермәјә башлајыр.
Илләрин бириндә мәһсулуну јығыб хырманыны дөјдүкдән сонра, хырманын саманыны тәмизләмәклә мәшғул олдуғу ҝүнләрин бириндә ҝүнортаја јахын күләк дајаныр, һава истиләшир. Артыг ишинә давам едә билмәјән ҹүтчү евә дөнмәк мәҹбуријјәтиндә галыр. Јолун јарысында бир касыб онунла гаршылашар вә "Бу ил мәһсулунуздан бизә бир шеј вермәдиниз, јәгин бизи унутмусуз." дејир. Мәһәммәд Казым: "Хејр, унутмадым. Амма һәлә мәһсулу јыға билмәмишәм” дејә ҹаваб верир. Касыб буну ешидинҹә севиниб кәндә доғру ҝедир. Мәһәммәд Казым да истираһәт етмәдән тәкрар тарлаја ҝери дөнүр. О, касыбын буғда пајыны һазырламаг үчүн чохлу зәһмәт чәкир. Гојунлары үчүн дә биразҹа от бичәрәк буғда вә отлары чијининә ҝөтүрүб кәндә доғру һәрәкәт едир.
Јол үстүндә, ҝөзәл бағчасы олан "72 Имам заде " адлы мәшһур бир түрбә вар иди. Истираһәт етмәк үчүн от вә буғдасны бир јана гојараг, Имам Заденин бағчасында отурур. Бу әснада ики јарашыглы ҝәнҹин она доғру ҝәлдикләрини ҝөрүр. Онлар: "Бизимлә бу имам задедә бир Фатиһә охумаг үчүн ҝәлирсәнми?" дејәрләр.
Мәһәммәд Казым: "Ҝәлмәк истәјәрдим, анҹаг бу отлары евә апармаг истәјирәм дејә" ҹаваб верир.
Амма онлар: "Бизимлә ҝәл дә бир Фатиһә охујаг, сонра ҝет" дејә исрар едирләр…
Онлар өндән, Мәһәммәд Казым да архадан ичәри дахил олур. Илк өнҹә, өндәки Имам задәнин гәбиринин башы үстүндә бир фатиһә охујрлар. Даһа сонра, архадакы Имам задәнин гәбиринә јахынлашыб бир сыра дуалар охумагла мәшғул олурлар. Лакин Мәһәммәд Казым онларын охудугларындан һеч бир шеј анламыр. Бу әснада Мәһәммәд Казым, Имам задәнин мәзарынын таваны әтрафында нурлу јазылар ҝөрмәјә башлајыр.
Ҝәнҹләрдән бири: "Нә үчүн бир шеј охумурсан?" дејә сорушур.
Мәһәммәд Казым: "Мән мәктәбә ҝетмәмишәм, охумаг јазмағы билмирәм" дејир.
Ҝәнҹ: "Охумалысан!" дејәрәк әлини Мәһәммәд Казымын синәсинә гојур вә "Инди оху!" дејир. Мәһәммәд Казым: "Нә охујум?" дедикдә, о ҝәнҹ бир ајә охујуб, "Белә оху" дејир. Мәһәммәд Казым, ајәни охујуб битиринҹә, дөнүб о ҝәнҹдән бир шеј сорушмаг истәдикдә кимсәнин јанында олмадығыны, түрбәдә тәк олдуғуну ҝөрүр. Ани олараг дәһшәт ону бүрүјәрәк һушсуз бир һалда јерә јыхылыр.
Өзүнә ҝәлдикдә, чох бөјүк бир јорғунлуг һисс едир. "Бура һарадыр вә бурада нә едирәм?" дејә дүшүнмәјә башлајыр. Даһа сонра түрбәдән чөлә чыхараг от вә буғда јүкүнү чијининә алыб кәндә доғру јолланыр. Јолун јарысында нәләрисә охуја билдијини анлајыр! Сонра о ики ҝәнҹи хатырлајараг өзүнүн Гуран һафизи олдуғуну дәрк едир.
Халг она, "Һардајдын?" дејә сорушдугда, онлара һеч бир шеј демир. Вахт итирмәдән кәндин имамы Һаҹы Сәбир Әракинин јанына ҝәлир. Башында ҝәлән әһвалаты она изаһ едир.
Кәндин Имамы: "Бәлкә јуху ҝөрмүсән, хәјала гапылмысан." дејир. Амма Мәһәммәд Казым: "Хејр, ојаг идым, о ики ҝәнҹлә өз ајағымла түрбәјә дахил олдум. Инди дә Гуранын һамысыны әзбәрдән билирәм." дејә ҹаваб верир.
Һаҹы Сәбир Әраки бир Гуран ҝәтириб Гуранын мүхтәлиф ајәләрини вә узун сурәләрдән бир нечәсини ондан сорушур. О да һамысыны әзбәрдән охујур.
Кәндин әһалиси, Мәсҹид Имамынын нә дејәҹәјини билмәкдән өтрү онун әтрафына топланырлар. Һаҹы Сәбир Әраки, Мәһәммәд Казымы бир чох мүхтәлиф имтаһанлара чәкдикдән сонра белә дејир: "Хош һалына! Иши дүзәлиб. Дәјәрли бир шејлә гаршылашыб. Она Аллаһын хүсуси лүтфи шамил олмушдур..."
Бу һадисәдән ајдын олдур ки, Кәрбәлаи Казым һарам вә ҝүнаһдан чәкинәрәк ,дини әмрләрә әһәмијјәт вермәклә Аллаһын лүтфүн газанмыш вә Илаһи өвлијалардан биринә чеврилмишдир.
Кәрбәлаи Казым өмүрүнүн сонуна гәдәр Гуранын һамысыны әзбәрдән охујар, охујуб јазмағы билмәмәсинә бахмајараг истәнилән ајә вә сөзү Гурандан дәрһал тапыб ҝөстәрәрди. Бу Аллаһын бәндәсинә вердији лүтф вә һәдијјәсидир.
Бу хәбәр јајылдыгда, инсанларын бу ҹанлы мөҹүзәни ҝөрүб гејб аләминә иманларынын артмасы үчүн ону Иранын Мәлајир, Тујсиркан, Һәмәдан, Керманшаһ, Теһран, Гум вә Мәшһәд, Ирагын Казимејн, Кәрбәла вә Нәҹәф шәһәрләринә, Күвејт вә Һиҹаза, апарырлар. Орада Кәрбәлаы Казымы, минләрлә инсан јүзләрлә алим гаршылајараг сынајыр. Бу хәбәрин бир һиссәси, һиҹри 1332-1335 (милади 1943-1946-ҹы) илләрдә Иранын журнал вә гәзетләриндә нәшр олунмушдур.
Кәрбәлаи Казым, тәкҹә Гуран һафизли дејилди. О, диҝәр гејри адди хүсусијјәтләрә дә малик иди. Белә ки, онун һәр кәси һејрәтә салан хүсусијјәтләриндән бири дә, һәр Гураны, һәтта әл јазылы олан Гураны белә она вериб филан ајәсни тап дедикдә, сәјфәләмәмиш Гураны елә бир шәкилдә ачырды ки, ахтардығы ајә ачдығы ејни сәһифәдә чыхырды, бармағыјла о ајәни ҝөстәрирди.
Даһа мараглы бу иди ки: Мәкасиб вә Шәрһи Лүмә (әрәбҹә вә чох елми китаблардыр) кими чох кичик јазыларла јазылан Әрәбҹә бир китабы она вериб "Бу сәһифәдәки Гуран ајәләрини тап" дедикләриндә, о сәһифәдә Гуран ајәләринин чох аз олмасына вә диггәтә чарпајан бир шәкилдә јазылмасына бахмајараг, һеч ҝөзләмәдән һәмин ајәни ҝөстәрәрәк "Бу ајә филан сурәдәки филан ајәдир" дејәрди.
Һаҹы Шејх Мәһәммәд Рази
Бир чох әсәри олан Һөҹҹәтул Ислам Шејх Мәһәммәд Рази, "Ҝәнҹинеи Данишмендан" адлы гијмәтли китабында белә јазыр:
"Фәраһанын "Сарук" кәндиндән олан Гуран һафизи мәрһум Кәрбәлаи Казым, заманәсинин һејрәтләндириҹи бир инсаны иди. О бир нечә ај Гумда бизим евдә галды, охујуб јаза билмирди. Амма Аллаһын һөҹҹәти, ҝүнаһсыз Имамдан башга кимсәнин мүмкүн олмајаҹағы бир шәкилдә Гуран һафизи иди. Мән дәфәләрлә ону сынадым, һеч бир дәфә дә дајандығыны вә ја ҹаваб вермәкдә чәтинлик чәкмәсини ҝөрмәдим.
Гуран ајәләриндән һәр һансы бир ајәни ондан сорушдугда, ајә Гуран Кәримин бир нечә јериндә тәкрарән ҝәлмиш оласајды дәрһал "Бу охшар ајәләрдәндир, филан вә филан сурәләрдә ҝәлмишдир" дејәрди. Тәкрарланмајан ајәдән сорушдугда да дәрһал, "О ајә филан сурәдәдир, әввәли вә сону беләдир" дејәрди. "Бу ајәсни Гуранда ҝөстәр." дедикләриндә, һәр нөв Гуран олсајды ону әлинә алыб бир дәфә Гураны ачмагла истәнилән ајәни ҝөстәрирди.
Нәҹәф вә Кәрбәла тәглид мәрҹиләринин һамысы, о ҹүмләдән мәрһум Ајәтуллаһил Узма Сејјид Әбул Һәсән Исфәһани, Ајәтуллаһил Узма Хои, Ајәтуллаһил Узма Мирзә Һади Хорасаны вә Гум Елм Һөвзәсинин тәглид мәрҹиләриндән мәрһум Ајәтуллаһил Узма Буруҹерди, Ајәтуллаһил Узма Һөҹҹәт, Ајәтуллаһил Узма Сејјид Мәһәммәд Тәғи Хансари, Ајәтулллаһил Узма Садр, Ајетуллаһил Узма Мәрәши Нәҹәфи вә Теһран, Мәшһәд, Һәмәдан, Керманшаһ, Әрак вә диҝәр бир чох шәһәрин бөјүк алимләри дә ону ҝөрүб сынамыш, бу нөв әзбәрләмәнин тәбии олмајыб, фөвгәладә бир әзбәрләмә олдуғуну сөјләмишләр.
Ону Ајәтуллаһ Буруҹердинин јанына апардылар. Тәләбәләр, Фејзијјә Мәдрәсәсиндә пәрванә кими онун әт
