Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
Симон Себаг Монтефијоре јазыр ки, мүасир тиранлар өлүм горхусујла јашадыглары үчүн вә мүмкүн һадисәләрдән јајынмаг мәгсәдилә сүлалә монархијасынын әсасыны гојублар. Әрәб дүнјасындан башга, Шимали Корејада Кимләр, Чеченистанда Кадыровлар, Конгода Кабилләр вә Азәрбајҹанда Әлијевләр мәһз бу тип диктаторлуғу гурмаға чалышыблар. Әрәб дүнјасынын бәзи тиранлары да белә етди. Полковник Гәззафи, Һүснү Мүбарәк вә Сәддам Һүсејн дә буну арзулајырды. Әҝәр тиран өз јатағында дүнјасыны раһат дәјишә билмирсә, бу, башгаларынын ҝүнаһы дејил. Чүнки узун илләр түкүрпәдиҹи идарәчиликлә онлар өзләринин дәһшәтли сонларыны јахынлашдырырлар.
Мүәллиф бәзи Гәрб лидерләри вә интеллектләринин полковник Гәззафинин линч едилмәсини доғру һесаб етмәдијинә тохунараг гејд едир ки, Гәззафинин тиранлығында өзүнә вурғунлуг да вар иди. Белә диктаторларла јаранан проблемләр ондан ибарәтдир ки, тиран јашадығы мүддәтдә террор һәјата кечирир. Чөрчилин дедији кими, “диктаторлар пәләнҝ чијниндә ҝәзиширләр”. Белә олан һалда, тиранларын ҹәзаландырылмасы гајдасыны гәзәбләнмиш халгдан чох, елә һәмин тиранларын өзләринин илләр узуну јүрүтдүкләри сијасәт мүәјјәнләшдирир.
Симон Себаг Монтефијоре даһа сонра тарихә екскурсија едәрәк гәзәбләнмиш халгын ҹәзаландырдығы тиранлары јада салыр: “Тарихдә тиранларын гәзәбләнмиш халг тәрәфиндән деврилмәси вә едам олунмасына нәзәр јетирсәк, ҝөрәрик ки, крал Аһебин ганыны итләрә јалатдырыблар, шаһзадә Изабел сарајын ејванындан ашағы атылыб. Әлбәттә ки, онларын өлдүрүлмәси Бизанс императору биринҹи Андроникусун аҹынаҹаглы сонлуғу гәдәр дәһшәтли олмајыб. О, өләнә гәдәр дөјүлүб, зәрбәләрдән дишләри төкүлдүкдән сонра ҝөзәл сифәти гајнар суда јандырылмышды”.
Ливија диктатору Мүәммәр Гәззафинин ишҝәнҹәләрлә өлдүрүлмәсинә тохунан мүәллиф јазыр ки, гәзәбләнмиш халг илләр узуну јығылмыш нифрәтини тирана билдирмәк үчүн сәбрсизлик едирди. Онун өлүмүјлә тарихдә из бурахмыш башга тиранларын өлүмү арасындакы јеҝанә фәрг Гәззафинин өлдүрүлмәси сәһнәсинин мобил телефонларла јаддашлара көчүрүлмәсидир.
Дүнјанын нүфузлу гәзетләриндән бири “Тһе Nеw York Тimеs” да бу мөвзуда мараглы мәгалә дәрҹ едиб. Мүәллиф Симон Себаг Монтефијоре јазыр ки, демократик лидерләрин тәгаүдә чыхдыгдан сонра вәфат етмәси шәхси һәјатла бирбаша бағлыдыр. Лакин бир тиранын өлүмү һәмишә сијаси һадисә кими дәјәрләндирилир, һәмин тиранын һакимијјәтинин характерини әкс етдирир. Әҝәр тиран өз јатағында, дәбдәбәли сарајында һәјатдан “раһат” көчүрсә, бу заман онун өлүмү башчылыг етдији режимин театр тамашасына чеврилир. Јох, әҝәр тиран едам олунурса, бу, онун деврилмиш режиминә гаршы гәзәбли халгын мүнасибәтини әкс етдирир.
Ишғалчы АБШ президенти Барак Обама полковник Гәззафинин гәтлинин бүтүн диктаторлара дәрс вә ҹидди месаж олаҹағыны билдирмишди.
Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Тунисдә башлајан “Әрәб баһары” нәтиҹәсиндә дүнјанын ән ганлы вә гәддар тиранларындан бири олан Ливија диктатору Мүәммәр Гәззафини үсјанчыларин ишҝәнҹәләрлә өлдүрмәсинә дүнја медиасы мүхтәлиф ҹүр мүнасибәт сәрҝиләјир. Бәзи шәрһчиләр онун ишҝәнҹәләрлә өлдүрүлмәсини доғру һесаб етмәдији һалда, диҝәр груп аналитикләр вә сијасиләр Гәззафинин дәһшәтли сонлуға лајиг олдуғуну дүшүнүрләр.
