“...Һәрдән Әлијевә һәр шеј чәтин ҝәлирди. Белә чыхырды ки, республикада шәһәр вә рајон сәвијјәсиндә мөвҹуд һакимијјәтин өзүндә ганун үчүн тәһлүкә вар. Анҹаг о һеч нәји дәјишә билмирди, чүнки бүтүн бу вәзијјәтин јаранмасында иштирак едәнләрин сајы һәддиндән чохду вә бу вәзијјәт чохлуғу гане едирди. Надир һалларда о, бир аз гызғын вә бир аз да һәјәҹанлы шәкилдә өзүнүн бу аҹы фикирләрини Свигунла бөлүшүрдү - онларын мүнасибәтләри һәлә дә мөһкәм иди. Ышинин башындан ашмасына бахмајараг Свигун Әлијев үчүн вахт вә ҝүләрүз овгат тапырды, она диггәтлә гулаг асыр, тәләсик изаһ едирди: ”Нә едә биләрсән, јерли шәраит беләдир". Әлијевсә инандырмаға чалышырды: “Брежневә мәлумат вермәк лазымдыр”. Свигун гәрибә ҝүлүмсәди: “Тездир, һәлә вахты дејил...”.
Ҝүҹлү әл
Әлијев дүшүнүрдү: “Биабырчылыгдыр. Республикада анархија вә өзбашыналыгдыр. Бәс, бу органлар нәјә ҝөрә мөвҹуддур?”. Азәрбајҹана виҹданлы мүстәнтигләр, әдаләтли һакимләр лазымдыр. Принсипләри һәр шејдән јүксәк тутан, сатын алынмајан рәһбәрләр ҝәрәкдир. Халг сакитлик истәјир, амма буну она верән јохдур. Республиканы идарә едәҹәк ҝүҹлү адамын һакимијјәтә ҝәлмәк мәгамы јетишиб. Халг бу ҝүҹлү әли ҝөзләјир. Бу адам, мән олаҹағам!",- дејә Әлијев артыг гәрара ҝәлмишди.
Һејдәр Әлијевин “сакит ингилабы”
Бу сәтирләр Азәрбајҹан КП МК-нын бөлмә мүдири ишләмиш сосиолог-алим, сонрадан 1974-ҹү илдә Азәрбајҹаны тәрк етмиш Илја Земтсовун “Партија, јохса мафија” (оғурланмыш республика) китабындандыр.
Илја Земтсовун 1976-ҹы илдә Парисдә нәшр едилән китабы Азәрбајҹанда вәзијјәтә, “Әлијевин сакит ингилабы”на һәср олунуб. Һејдәр Әлијевин шәхсән Азәрбајҹан КП МК-ја ишә дәвәт етдији, бөлмә мүдири тәјин етдији алим-сосиолог рәһбәринә, һамисинә нијә хәјанәт етмишди? Коммунист идарәчилијинин мәтбәхиндә олан, ән јүксәк вәзифәлиләрин етимадыны газанан алим-сосиолог чох ҝизлинләри ачыб Әлијев идарәчилијинин КГБ-нин јаратдығы горху илә идарә етдијини ҝөстәриб. Әлијев сосиологу, алими “сарајдахили информасија јығмаг үчүн” ишә дәвәт етмишди...
“Азәрбајҹанда совет һакимијјәти јохдур!”
“Брежнев охујуб гуртарды вә башыны галдырды. Әлијев јериндәҹә донмушду, ҝөзләмәјә тагәти јохду.
Свигун дедијиндән дөнмүрдү: “Әлијев Азәрбајҹан үчүн ән јахшы намизәддир. Азәрбајҹанда өзбашыналыгдыр, практики олараг совет һакимијјәти јохдур”.
Брежнев дүшүнүрдү: “Һарда вар ки?.. Ҝүрҹүстанда чибан јарасына бәнзәјән Мишванадзе өзүнү ајрыҹа кнјазлыг кими апарыр, јахуд Естонија, Латвија...”. Брежнев, әслиндә Свигунун дедикләрини ешитмирди, дүшүнүрдү. Бәлкә Свигун һаглыдыр, Азәрбајҹанда ачыг-ашкар режимә тәһлүкә јарадан әнәнәләр формалашыб? Коррупсија - совет режиминин мәһсулудур. Брежнев Украјна вә Газахыстанда ишләјәндә бүтүн бунлары јахшы анламышды. Коррупсија јардымчы дејил, әсасдыр, ҝәрәклидир. Башга ҹүр неҹә ола биләрди? Ынсанлары режимә алышдырмаг, бу вәзијјәтлә барышдырмаг лазымдыр. Лакин Азәрбајҹанда бу мүнасибәтләр феномени системлә үз-үзә дајанмышды. Һәтта совет системи кими бу формал гурулуша да, формал гајда-ганун лазымдыр. Брежневи даһа чох игтисадијјатын белә енмәсинин нә гәдәр чәкәҹәји нараһат едирди".
Бунунла белә Брежнев һесаб едир ди ки, Әлијевин тәклиф етдији “республикада партија-совет апаратыны дарамаг”дан башламаг о гәдәр дә јахшы тактика дејил. Гурбан лазымдырса, гој елә Ахундов гурбан верилсин. Ҝөрүнүр, бу јарымАсија өлкәсиндә катибләрин өзхошуна ҝетмәси мүмкүн дејил.
Ләнәтә ҝәлмиш памбыг планы
“Ахундов сәһәр вериләҹәк мәлуматы кәнара гојду. Мәлуматла разылаша билмирди: ”Бу ил јенә памбыг јығымы планы јеринә јетирилмәјәҹәк. Һавалар јағышлы кечмишди, ҹәми 148 мин тон памбыг топланмышды. Әҝәр Өзбәкистан КП МК-нын биринҹи катиби Рәшидов јары јолда гојмаса, һәр һалда дүзәлтмәк мүмкүндүр. 100 мин тон Орта Асија памбығыны 45 милјон маната дәјишиб, республикаја ҝәтириб, мәнтәгәләрә јығсаг, Москваја 300ÿ000 тон памбыг јығылдығы барәдә рапорт вермәк олар. Чатышмајан памбығы силмәклә јеринә гојарыг - биринҹи ил дејилди ки...".
Ону Москваја ким апарды?
ССРЫ КГБ-нин биринҹи мүавини Свигунун Әлијевин 1969-ҹу илин ијулунда биринҹи катиб сечилмәсиндә ролу шәксиздир.
Бәс 1982-ҹи илдә Андропов Әлијеви Москваја неҹә апарды? М.Горбачов јазыр: “Мән бу суалы Андропова вердим. О, суалдан јајынды вә сөзҝәлиши ҹаваб верди: ”Мәсәләни Брежнев һәлл етмишди, мән бу гәрары дәјишмәк истәмәдим...".
Һәгигәтән, Брежневин белә бир гәрарынын олмасыны ССРЫ Назирләр Советинин овахткы сәдри Тихонов да тәсдиг едир. “1982-ҹи илдә Брежнев Бакыдан мәнә зәнҝ етди. Билдирди ки, сәнә биринҹи мүавин ҝөндәрирәм. Мән кимлији илә марагландым. Брежнев Һејдәр Әлијевин намизәдлијини верди. Мән бир сөз демәдим”.
1984-ҹү илин августунда Андропов Һ.Әлијевин Сов.ЫКП МК катиби сечилмәсинә разылыг верди. Сентјабрын 12-дә пленум кечирилмәли вә Әлијев тәсдиг олунмалыјды. Андропов дүнјасыны дәјишди. Пленум кечирилмәди...
Андропов јенә Әлијевлә бағлы Брежневин гәрарынымы јеринә јетирирди?
“Власт” журналынын шәрһчиси Јевҝени Жирнов бу мәсәләјә ајдынлыг ҝәтирмәјә чалышыр:
Андроповун оғлу әсирликдән неҹә гуртарды?
“...1951-ҹи илдә КГБ-дә нөвбәти тәмизләмә апарылды. Һ.Әлијевлә јахшы мүнасибәти олан Дөвләт Тәһлүкәсизлик Комитәсинин икинҹи баш идарәсинин рәиси Јевҝени Питовранов һәбс едилди. Бир гәдәр сонра Әлијевин проблемләри башлады...”.
Шәрһчинин фикринҹә, Андроповла Әлијевин мүнасибәтләри 1956-ҹы илдән башлајыр. Һәмин ил Маҹарыстанда иғтишашлар башлады. Онда Андропов ССРЫ-нин Маҹарыстандакы сәфири иди. Жирнов јазыр ки, бир груп забит һадисәјлә бағлы Будапештә езам едилир. Забитләрдән бири јазыр: “Һамымыз рус идик, арамызда бир гафгазлы варды, нә биләк ки, сонрадан Сијаси Бүронун үзвү олаҹаг, даһа јахындан таныш олардыг”...
Һадисә заманы Андроповун оғлуну гијамчылар оғурлајыр. Онун әсирликдән азад едилмәсиндә Әлијев фәал иштирак едир. Андроповун оғлу Ыгор шәрһчи илә ҝөрүшмәкдән имтина едир. 2001-ҹи илдә “Власт” журналынын 5-ҹи нөмрәсиндә онун әсир дүшдүјү барәдә јазы ҝетдијини бәһанә едир.
Андроповун сәфирликдә көмәкчиләри олмуш Владимир Крјучков вә Владимир Казимиров Будапештдә Әлијеви ҝөрмәдикләрини сөјләмишләр.
Бәс Һејдәр Әлијев Маҹарыстан һадисәләринә ҝөрә тәлтиф олунубму?
“Семичастны” а
