Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији – АБНА: АБШ-Исраил режими Иҹтимаи Әлагәләр Комитәси (AİPAC) АБШ Конгресинә аралыг сечкиләриндә дәстәкләдији намизәдләрин уғурсузлуғундан сонра бу ганунвериҹи органда тәсиринин азалмасы илә үзләшиб. Бу арада, AİPAC -ын онлары мәғлуб етмәк үчүн он милјонларла доллар хәрҹләмәсинә бахмајараг, бу комитәјә гаршы чыхан бир сыра намизәдләр галиб ҝәлә билибләр.
Американын "Politico" гәзети јазыб ки, AİPAC -ын АБШ Конгресиндәки мүттәфигләринин сајы азалыб. Гәзет гејд едиб ки, 3 нојабр сечкиләриндән сонра AİPAC илә јахын әлагәләри олан Конгрес үзвләринин сајы даһа да азалыб. AİPAC -ын дәстәји илә Нүмајәндәләр Палатасына сечилә билмәјән танынмыш сималар арасында Нју-Јоркдан республикачы Мајк Лавлер, Пенсилванијадан Брајан Фитспатрик вә Оһајо штатындан Макс Миллер вар. Һәмчинин, AİPAC -ын дәстәкләдији Мен штатындан республикачы сенатор вә Бүдҹә Комитәсинин сәдри Сјузан Коллинз демократ намизәд Трој Ҹексона мәғлуб олуб.
Әбдүррәһман әл-Сејидин гәләбәси вә AİPAC -ын баһалы уғурсузлуғу
"Politico" јазыб ки, AİPAC Мичиган штатындан мисир әсилли демократ намизәд Әбдүррәһман әл-Сејидин (Абдул) гәләбәсинин гаршысыны алмаг үчүн он милјонларла доллар хәрҹләјиб. О, сечкиләрдә галиб ҝәләрәк АБШ тарихинин илк мүсәлман сенатору олуб. Лакин AİPAC дәстәкләдији намизәди гәләбәјә чатдыра билмәјиб. AİPAC илә әлагәли "Бирләшмиш Демократија Лајиһәси" (UDP) групунун он милјонларла долларлыг хәрҹи нәинки әл-Сејиди мәғлуб едә билмәјиб, һәм дә онун мөвгеләрини вә сечки месажыны ҝүҹләндирмәјә көмәк едиб. Әл-Сејид гәләбә нитгиндә AİPAC -а мүраҹиәтлә дејиб: "Сизә тәшәккүр едирәм ки, мәнә сизи ики дәфә мәғлуб етмәк имканы вердиниз." Сечки таразлығы о гәдәр дәјишиб ки, әл-Сејидин республикачы рәгиби Мајк Роҹерсин мүттәфигләри һәтта бир мәрһәләдә AİPAC -дан онун сечки кампанијасына хәрҹләмәни дајандырмағы хаһиш едибләр.
"Politico" һәмчинин изаһ едиб ки, AİPAC -ын сон аралыг сечкиләриндәки уғурсузлугларынын бөјүк һиссәси јалныз Исраил режими илә бағлы сијаси фикир ајрылыгларындан гајнагланмыр. Бу тәшкилатын дәстәкләдији намизәдләрин Демократ Партијасынын илкин сечкиләриндә мәғлубијјәти вә онларын јеринә Исраил режиминин тәнгидчиси олан рәгибләринин гәләбәси дә бу просесдә рол ојнајыб.
AİPAC АБШ Конгресинә аралыг сечкиләриндән әввәл өлкәдә Исраил режиминә иҹтимаи дәстәјин азалмасына ҹаваб олараг стратеҝијасыны дәјишиб. Тәшкилат 22 октјабрдан етибарән намизәдләри бирбаша дәстәкләмәји вә сечки кампанијаларына конкрет малијјә јардымы ҝөстәрмәји дајандыраҹағыны елан едиб.
Сечки үстүнлүјүндән ағыр сијаси јүкә
AİPAC узун илләр АБШ-дә ән нүфузлу сијаси гүввәләрдән бири сајылырды; лакин сечиҹиләрин Вашингтон-Тел-Әвив мүнасибәтләриндән наразылығынын артмасы вә Исраил режиминә гаршы ачыг тәнгиди мөвге тутан намизәдләрин гәләбәси бу тәшкилаты чәтин вәзијјәтә салыб.
Кечмишдә намизәдләр үчүн мүһүм сечки үстүнлүјү сајыла билән AİPAC дәстәји инди бир чох јарышларда ағыр јүкә чеврилиб. Бу дәјишиклик Гәззада сојгырымы вә Ирана гаршы мүһарибәнин хәрҹләри фонунда Исраил режиминә гаршы иҹтимаи гәзәбин артдығы бир вахтда баш верир. Демократ Партијасынын сечки кампанијалары үзрә стратег Адам Вуд дејир ки, AİPAC мүтләг сијаси јүкә чеврилиб; һалбуки кечән илләрдә онун фәалијјәт ҝөстәрдији бир чох сечки кампанијасы бу тәшкилатын дәстәјини газанмаг үчүн бир-бири илә рәгабәт апарырды.
АБШ иҹтимаијјәтинин Исраилә дәстәјинин кәскин азалмасы
AİPAC рәсми олараг һеч бир АБШ сијаси партијасына бағлы дејил вә һәмишә һәм сағ, һәм дә сол намизәдләри дәстәкләјиб. Тәшкилат өз веб-сајтында билдириб ки, јалныз АБШ вәтәндашларындан малијјә јардымы алыр вә идарә һејәтинин үзвләри дә америкалылардыр. Буна бахмајараг, AİPAC Вашингтонун Исраил режими һөкумәтләри илә әлагәләринин дәринлијинин символуна чеврилиб.
Чикаго Глобал Ишләр Шурасы 1978-ҹи илдән кечирдији иллик сорғусунда бу ил АБШ иҹтимаијјәтинин Исраил режиминә мүсбәт бахышынын ән ашағы сәвијјәсини гејдә алыб. Сорғуда америкалылардан Исраил режиминә мүсбәт бахышларыны 0-дан 100-ә гәдәр шкалада гијмәтләндирмәләри хаһиш олунур. Бу ил гејдә алынан орта бал ҹәми 44 олуб. Бу рәгәм 2022-ҹи илдәки 58 балла мүгајисәдә әһәмијјәтли дүшүш ҝөстәрир.
Вәзијјәт демократ сечиҹиләр арасында даһа фәргли вә нәзәрәчарпандыр: онларын Исраил режиминә мүсбәт бахышы 2022-ҹи илдәки 52 балдан бу ил ҹәми 30 бала дүшүб. АБШ Дөвләт Департаментинин кечмиш рәсмиси, һазырда Чикаго Глобал Ишләр Шурасынын баш директору Дина Смелтз дејир ки, демократларын Исраил режиминә дәстәји нәзәрәчарпаҹаг дәрәҹәдә дағылыр.
АБШ президенти Доналд Трамп да ҝөзләнилмәз гәрарла АБШ-ын Исраил режиминә һәр ил малијјә јардымы ҝөстәрдији програмын дајандырылмасы барәдә мәлумат вериб. Әл-Сејид вә башгалары буну дәфәләрлә тәләб етмишдиләр. Диҝәр тәрәфдән, АБШ витсе-президенти Ҹ.Д. Венс билдириб ки, етибарлы сорғу експертләриндән бири она дејиб ки, Республикачылар Партијасы Конгресә аралыг сечкиләриндәки ағыр мәғлубијјәтини компенсасија етмәк үчүн АБШ-ын Исраил режими илә мүнасибәтләри дә дахил олмагла, јенидән бахмалыдыр.
Сон илләрдә АБШ сағ ҹәрәјанынын бәзи сималары, о ҹүмләдән медиа апарыҹысы Такер Карлсон вә Конгресин республикачы үзвү Томас Месси дә Исраил режимини ачыг шәкилдә тәнгид едибләр – ХХI әсрин биринҹи вә икинҹи онилликләриндә белә мөвгеләри тәсәввүр етмәк чәтин иди.
AİPAC 1951-ҹи илдә "Америка Сионист Иҹтимаи Әлагәләр Комитәси" ады илә тәсис едилиб вә сонралар адыны "АБШ-Исраил режими Иҹтимаи Әлагәләр Комитәси"нә дәјишиб. Бу тәшкилат Исраил режиминин сағ ҹәрәјаныны ҝениш дәстәкләмәси вә Фәләстинин ишғал олунмуш торпагларында мәскунлашма сијасәтинә дәстәји илә таныныр.
Sizin rəyiniz