Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: Мәшһур суфи вә абид Сәфијәддин Әбул-Фәтһ Исһаг Әрдәбили һиҹри тәгвими илә 650-ҹи илдә Әрдәбилин Кәлхоран кәндиндә анадан олуб. Ҝәнҹлик илләриндән етибарән нурани тәгва јолуна гәдәм гојуб вә физики сафлығын вә мәнәви заһидлијин бәрәкәтиндән вә бәһрәләриндән фајдаланыб.
Онун әҹдадлары Әрдәбилдә әкинчиликлә мәшғул идиләр вә ҝәнҹ Сәфијәддин бу бәрәкәтли торпагда бөјүдү вә мүлајим руһуна вә мәнәви дәркләр үчүн тәнһалыға олан истәјинә ујғун олараг, бәзән Савалан гојнунда тәнһа бир ҝушә сечир, бәзән дә Шираз вә Ҝилан да дахил олмагла Иранын мүхтәлиф јерләринә сәјаһәт едирди.
Мүһит Тәбатабаинин ифадәсинә ҝөрә, Әрдәбил олмасајды, Иран да олмазды, чүнки Сасаниләрин сүгутундан сонра Иранын макро сәвијјәсиндә илк бирлик Сәфәвиләр тәрәфиндән һәјата кечирилди.
Мөмин вә диндар олан Шејх Сәфи инҹә тәбиәти вә ајдын виҹданы сајәсиндә шеир јазмаг зөвгүнә малик иди вә ондан шеирләр вә ја сөздә Фәһләвијјәт (гәдим ләһҹәләрдә бејтләр) хатырланыб; билик дәрәҹәләри вә мүдриклик мәрһәләләри газандыгдан сонра доғулдуғу Әрдәбилә гајытды вә Сәфәвиләр сүлаләсини гурду вә онун бу сијаси, сосиал вә мәдәни фәалијјәти Иранын талејинә әһәмијјәтли дәрәҹәдә тәсир ҝөстәрди.
Сәфәвиләр, ҝенишләнән сијаси ҝүҹләри вә мүдриклији илә мүхтәлиф гәбиләләрин вә етник групларын бирлијини о гәдәр ҝүҹләндирмишдиләр ки, Иран реҝионал вә бејнәлхалг сәвијјәдә јени вә даһа бөјүк әһәмијјәт кәсб етмишди, елә бир шәкилдә ки, бәзи өлкәләрин Иранын сијаси вә реҝионал ҝүҹүнә вә бирлијинә олан горхусу онлары өлкәмизә гаршы пахыллыға вә дүшмәнчилијә салмышды вә буна бир нүмунә Османлы сүлаләсинин Сәфәвиләрә гаршы шүбһәси вә горхусу вә Чалдаран дөјүшүнүн баш вермәси иди.
Сәфәви сүлаләсинин ҝөркәмли шәхсијјәтләриндән бири олан Шејх Сәфијәддин Әрдәбилинин еви касыблар вә зәифләр үчүн тәһлүкәсиз бир сығынаҹаг иди вә өзү дә Гурана дәрин сәдагәти вә писликләрдән вә ҝүнаһлардан чәкинмәси сајәсиндә әтәјини сәһв вә зәлаләт тозундан узаг тутмуш вә тәмиз сахламышды. Нәһајәт, һиҹри тәгвими илә 735-ҹи илдә сәксән беш јашында бу дүнјаны тәрк етди вә пак ҹәназәси Әрдәбилдәки мәбәдинин вә ја өз евинин бир күнҹүндә дәфн едилди.
Сәфәвиләр вә Иранда Милли Бирлик
Али Лидерин әјаләтдәки нүмајәндәси вә Әрдәбилин ҹүмә имамы "Әрдәбил ҝүнү вә һәфтәсини" гејд етмәк үчүн ҹүмә намазы хүтбәләриндә вә мәрасимләриндә дәфәләрлә билдириб: Әһли-бејт (ә) мәзһәбинин Иран бојунҹа јајылмасы Әрдәбилдән башлајыб, јәни Әрдәбил Ираны Ислам Пејғәмбәринин (с) Әһли-бејтинә (ә) сәдагәт кими мүстәсна бир фәзиләтлә бәзәјиб вә нәтиҹәдә бүтүн иранлылар бу уникал тәсвирә ҝөрә Әрдәбил әјаләтинә борҹлудурлар.
Ајәтуллаһ Сејид Һәсән Амили вурғулајыб: Мүһит Тәбатәбаинин сөзләри илә десәк, әҝәр Әрдәбил олмасајды, Иран да олмазды, чүнки Сасаниләрин сүгутундан сонра Иран өлкәсинин макро сәвијјәсиндә илк бирлији Сәфәвиләр әлдә едиб вә инди 40%-и бизә чатан нәһәнҝ бир империја јараныб вә милләтимизин шөһрәтини ҝөјләрә галдырыб.
Рәһбәрлик Експертләр Мәҹлисинин үзвү деди: Сәфәвиләр шиәлијин бирлијини вә мәзһәбини дирчәлтмәк үчүн 200 ил сәрф етдиләр вә Шејх Сәфиәддин Исһаг Әрдәбилидән Шаһ Исмајылын атасы Һејдәрә гәдәр бу бөјүк милли вә дини һәрәкатын башланғыҹы олду вә Әрдәбилин Иранын вә иранлыларын иззәтиндә мүстәсна тарихи ролу вар вә бу рол давам етмәлидир.
О билдирди: Шәһид лидер һәмчинин илләр әввәл Әрдәбил әјаләтинин 3400 Шәһиди Конгресинин иштиракчылары илә ҝөрүшдә Әрдәбил әјаләтинин фәзиләти илә бағлы Иранын һеч бир һиссәсинин буна лајиг олмадығыны вә бу ҝүн Иранымызын бирлији вә бүтөвлүјүнүн, һәтта севимли Иранымызын мөвҹудлуғунун Әрдәбил бөлҝәсиндән олан Сәфәвиләрин сәјләри сајәсиндә олдуғуну билдирди, јәни инди дә һамымыз Сәфәви сүфрәсиндәјик.
"4 Мордад"-ын Шејх Сәфијәддин Әрдәбили Ҝүнү адландырылмасы
Мәдәни Ингилаб Али Шурасынын 825-ҹи сессијасында Сәфәви сүлаләсинин гурулмасынын илдөнүмү олан "4 Мордад" (26 ијул) өлкәнин рәсми тәгвиминдә Шејх Сәфијәддин Әрдәбилинин Аным Ҝүнү адландырылды. Артыг бир нечә илдир ки, бу мүһүм һадисә мүнасибәтилә "Әрдәбилин ҝүнү вә һәфтәси" мүхтәлиф мәдәни, бәдии вә әдәби програмлар һәјата кечирилмәклә гејд олунур, әјаләтин елит тәбәгәләри, елм вә әдәби даһиләри тәгдим олунур вә гејд олунур.
Бу ил Шејх Сәфијәддин Әрдәбилинин Аным Ҝүнү олан "4 Мордад" мүнасибәтилә Әрдәбил Әјаләт Һәфтәсинин програмлары ијулун 25-дән 31-дәк әјаләтин мүхтәлиф јерләриндә "Әрдәбил, шиәлијин вә милли бирлијин бешији" шүары илә кечириләҹәк.
Унутмаг олмаз ки, Шејх Сәфиәддин Әрдәбилинин тарихи вә дүнја сәвијјәли комплекси бу әјаләтдә бејнәлхалг сәвијјәдә гејдијјатдан кечмиш илк милли абидәдир вә туризм сәнајесинин тәшвиги вә инкишафында бөјүк әһәмијјәт кәсб едир ки, бу да туристләрин вә сәјјаһларын ән чох зијарәт етдији әразини мүәјјән едир.
Sizin rəyiniz