Әһли Бејт - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, МҹҸаин Бејнәлхалг Лидерлик Институнунун инсан һаглары вә демократија директорларындан Давид Ж. Крамер вә АБШ-ын Азәрбајҹандакы кечмиш сәфири, һазырда Ҝеорҝе Масон Университинин профессору олан Риҹһард Каузлариҹһ “Тһе Wаshington Post” гәзетиндә Азәрбајҹан һакимијјәтини ән сәрт шәкилдә тәнгид едән вә президент Обаманы рәсми Бакыја гаршы “һәлледиҹи тәдбирләрә” чағыран мәгалә дәрҹ етдирибләр.
Мәгаләдә дејилир ки, бу илин әввәлләриндә президент Илһам Әлијев 14 сијаси мәһбусу азад едәндә, белә ҝөрүнүрдү ки, о, мөвгејини јумшалдыб.
Һәтта Азәрбајҹан рәсмиләринин вә режим медиасынын анти-Америка риторикасы да сәнҝимишди” – јазырлар Давид Ж. Крамер вә Риҹһард Каузлариҹһ.
Лакин бу о вахтлар иди ки, Илһам Әлијев Вашингтона президент Обаманын нүвә тәһлүкәсизлији саммитинә јолланмалыјды.
“Буна бахмајараг, апрел ајындан Әлијев режиминин азадлыглар үзәринә һүҹумлары интенсивләшиб” – дејилир мәгаләдә.
Мүәллифләрин фикринҹә, белә бир мәгамда Бирләшмиш Штатлар Азәрбајҹана гаршы һәлледиҹи һәрәкәтә кечмәлидир, һәрчәнд Обама администрасијасы әсасән сусур.
Аиләнин һакимијјәт референдуму
Давид Ж. Крамер вә Риҹһард Каузлариҹһ јазырлар ки, Азәрбајҹан һөкумәти мүхалифәт фигурларынын вә вәтәндаш ҹәмијјәти фәалларынын һәбсләрини давам етдирир.
“Азәрбајҹан јазычысы Әкрәм Әјлисли бејнәлхалг һава лиманында сахланыб вә онун өлкәни тәрк етмәсинә иҹазә верилмәјиб. Азадлыг гәзетинин директору вә АХҸП сәдринин көмәкчиси Фаиг Әмирли өтән ај һәбс едилиб. Август ајында һәбс олунанларын арасында РЕАЛ һәрәкатынын иҹрачы катиби Натиг Ҹәфәрли, НИДА вәтәндаш һәрәкатынын фәалы Елҝиз Гәһрәман да вар” – дејилир мәгаләдә.
Јазыда бу да вурғуланыр ки, өлкәдә вәзијјәт 26 сентјабр референдумундан сонра даһа да писләшә биләр. Мүәллифләрин фикринҹә, бу референдумун нәтиҹәси индидән бәллидир.
Давид Ж. Крамер вә Риҹһард Каузлариҹһ еһтимал едирләр ки, президентлик мүддәтини 5 илдән 7 илә узадаҹаг бу референдумдан сонра јарадылаҹаг висе-президент вәзифәсинә аиләнин нүмајәндәси тәјин едилә биләр.
Онларын фикринҹә милләт вәкиллији үчүн јаш сензинин азалдылмасы да президетин оғлу Һејдәрин парламентә үзв сечилмәси үчүн дүшүнүлүб.
Американын әсл мараглары
“Бизә дејирләр ки, сакит дипломатија Американын Азәрбајҹандакы марагларынын горунмасы үчүн јеҝанә јолдур…Лакин Азәрбајҹан автортарлығынын партлајараг сијаси вә иҹтимаи бөһрана јол ачмасы Америка марагларына хидмәт етмәјәҹәк” – дејилир мәгаләдә.
Крамер вә Каузлариҹһ даһа сонра јазырлар ки, Азәрбајҹан Путинин медиа тактикасыны тәглид едәрәк Бирләшмиш Штатлары дүшмән образында тәсвирләмәјә чалышыр. Мәгаләдә дејилир ки, режимин нәзарәтиндә олан Һаггин сајты Американы иттиһам едән редаксија јазысы илә чыхыш едиб.
Мәгаләдә дејилир ки, Ҹһристопһер Һ. Смитһ-ин өтән декабрда тәртиб етдији вә Азәрбајҹана гаршы санксијалар нәзәрдә тутан ганунвериҹилик акты лајиһәсини истисна етмәклә, Вашингтон сусмаға үстүнлүк верир.
Крамер вә Каузлариҹһ јазырлар ки, һәтта 2014-ҹү илдә АзадлыгРадиосунун Бакы бүросуна кечирилмиш рејдә дә Обама администрасијасынын реаксијасы чох зәиф олуб.
“Әксәр Америка ГҺТ-ләри кими АзадлыгРадиосунун да фәалијјәти Азәрбајҹанда гадаған олараг галыр” – дејилир јазыда.
Сәфир ҝери чағырылмалыдыр
Мүәллифләр бу гәнаәтдәдирләр ки, кечмишләрдә Азәрбајҹанын инсан һагларыны тапдајан рәсмиләринә гаршы санксија тәшәббүсләри олуб, лакин Бакы барәдә өлчү ҝөтүрмәк үчүн Обамаја һеч ганунвериҹилик акты да лазым дејил. О буну мөвҹуд президент сәлаһијјәтләти илә дә едә биләр.
Мәгаләдә тәклиф едилир ки, һазырда писләшмәкдә олан игтисадијјатыны хилас етмәк истәјән Азәрбајҹан Бејнәлхалг Валјута Фондуна вә ја Дүнја Банкына јардым үчүн мүраҹиәт едәрсә, АБШ белә јардымы дәстәкләмәмәлидир.
Крамер вә Каузлариҹһ-ин фикринҹә, Азәрбајҹанда бүтүн сијаси мәһбуслар азад едиләнәдәк вә Азәрбајҹан рәсмиләринин вә дөвләт медиасынын анти-Америка риторикасы дајандырлынадәк АБШ өзүнүн бу өлкәдәки сәфирини узунмүддәтли мәсләһәтләшмә үчүн ҝери чағырмалыдыр.
“Азәрбајҹанын проблеми Әлијевин сәлаһијјәт ҝүҹүнүн азлығында дејил, бу ҝүҹү јанлыш истигамәтдә – ҝүнаһсыз инсанлара гаршы чевримәсиндәдир” – јазырлар Крамер вә Каузлариҹһ.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
