Исраил Азәрбајҹандан нефт алыр, әвәзиндә она "Пеҝасус" верир

АБНА24 Хәбәр Верир, азәрбајҹанлы експерт Мәммәд Талыблы Туран Хәбәр Аҝентлији үчүн јаздығы мәгаләдә билдирир: Әслиндә авторитар һөкумәтләр бу програм васитәсилә дүнјада бир чох мүтәрәгги инсанларын дахили сирләрини өјрәнклә мәшғул олуб. Бу програм васитәсилә НСО ширкәти Азәрбајҹанда 1038 нәфәрин бүтүн телефон данышыгларыны, јазышмаларыны вә һәрәкәт трајектијаларыны тамамилә нәзарәтдә сахлајамаға наил олмушдур. Бунларын ичәрисиндә 600 нәфәр сијасәтчинин, 189 нәфәри медиа тәмсилчисинин телефонлары вә јазышмалары там нәзарәтдә олмуш вә 50 миндән артыг контакт шәхсләр мүәјјәнләшмишдир.

Мүәллиф гејд едир ки, “Пеҝасус” васитәсилә Иран, Русија вә Түркијәнин дөвләт башчыларынын телефонлары да изләнилән шәхсләр сырасында јер алыб. Бу програмын динләдикләри шәхсләр сырасында Франса президенти Макрон да вар имиш. Бәзи дөвләтләр исә бу имканлардан башга ҹүр истифадә едибләр. Өз өлкә вәтәндашларыны јох, дүшмән дөвләтин ҹасус шәбәкәсини вә ја онлара гаршы планлашдырылан тәдбирләрдән аҝаһ олмасы үчүн истифадә едибләр. Сәудијјә Әрәбистаны, Әрәб Әмирлији вә Азәрбајҹан кими дөвләтләр исә өз вәтәндашларынын мүхалиф дүшүнҹәли инсанларынын бахышларыны дәгигләшдирмәк вә онлара гаршы өнләјиҹи тәдбирләр ҝөрмәк үчүн бу програмдан истифадә едиб. Ҹасуслуг програмыны јарадан ширкәтин тәкҹә 2020-ҹи илдә 243 милјон доллар ҝәлири олмушдур.

Мараглыдыр ки, Исраилин өзү белә “Пеҝасус”у бир ҹасус силаһы кими гијмәтләндириб. Она ҝөрә “Пеҝасус” програмыны ширкәт өзәл субјектләрә дејил, јалныз дөвләтләрә сатыб. Техноложи имканларынын ҝенишләнмәси вә дөвләтләрин бу програма артан марагларын нәзәрә аланда мәлум олур ки, ширкәт Азәрбајҹан дөвләти илә 1038 нәфәри изләмәк үчүн араларында олан мүгавиләни даһа баһа гијмәтә разылашдырыб.

Мәммәд Талыблы сонра јазыр: Исраил нефт тәләбини һәр һансы ресурс өлкәси олан әрәб дөвләтләриндән дејил, Азәрбајҹандан алыр. Исраил нефтлә бағлы мәҹму тәләбинин 40%-и БТҸ маршруту васитәсилә Азәрбајҹандан идхал едир. 2025-ҹи илә гәдәр бу нисбәтин 50%-ә гәдәр артырылаҹағы һәдәфләнир. Демәли, нефтимизи сатыб онун әвәзиндә вәтәндашларымызы динләтмәк үчүн бөјүк мигјасда 100 милјонларла доллар сәвијјәсиндә вәсаитләр һәмин өлкәнин ширкәтинин һесабына көчүрүлүб.

Јери ҝәлмишкән “Пеҝасус” програмынын ады илк дәфә олараг 2018-ҹи илдә Түркијәдә сәфирликләрдән бириндә олан гәтл заманы кечмишдир. Белә ки, һәмин ил Сәудијјә Әрәбистанынын журналисти олан Ҹамал Гашыгчынын өлдүрүләрәк тикәләринин чамаданлара јығылмасы заманы бу програмдан истифадә олунмасы гејд олунмушду.

Әслиндә бу өзәл һәјата мүдахилә олмагла, бејнәлхалг сәвијјәдә инсан һүгуг вә азадлыгларынын кобуд шәкилдә позулмасы илә нәтиҹәләнмишдир. Даһа конкрет десәк, бу инсан һүгугларынын вә әсас азадлыгларын мүдафиәси һаггында Конвенсијанын 18-ҹи маддәсинин мәгсәдли шәкилдә позулмасыдыр.

342/