Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) Хәбәр Аҝентлији –АБНА-нын вердији хәбәрә әсасән, артыг ики аја јахындыр; Сәлимә Мәзари, Талибанла мүбаризәјә садигдир. Әфганыстанын шималында јерләшән Бәлхин әјаләтинин Чаһаркәнт шәһәринин валиси олмасындан бир ил кечир. Талибанын Чаһаркәнтдәки сәрт вә нәфәс кәсиҹи фәалијјәтләри гадыны мүһарибәнин өн ҹәбһәсинә чәкди. Сәлимә Мәзаринин мүһарибә табелијиндә оланларын һамысы Талибана гаршы сәфәрбәр олмуш јерли сакинләрдир. Бу көнүллүләрин һеч бири Әфганыстан Силаһлы Гүввәләринин үзвү дејил. Бунлар һөкумәтин дәстәјинә дә саһиб дејилләр.
Бәлх әајләтиндәки һәрбчиләрин еһтијатсызлығы, гадыны Талибаны јатырмаға вә Чаһаркәнт әһалисини террорчуларын зүлмүндән азад етмәјә мәҹбур едиб. Сәлимә Мәзари дејир ки, дәфәләрлә Бәлхдәки мүлки вә һәрби вәзифәлиләрдән бу барәдә көмәк истәдик, анҹаг онлар Талибанын бөлҝәдәки фәалијјәтләрини вә террорчу актларыны һесаба алмадылар.
Ханым Мәзари, Чаһаркәнтын јүздән чох сакинин сәфәрбәр едиб. Бу халг гијамы гүввәләринин дә һөкумәт тәрәфиндән һеч бир дәстәји јохдур. Бунлар Мәзари Шәриф вә Бәлхин диҝәр бөлҝәләринин Шиә әһалисинин көмәји илә малијјәләшдирилирләр. Онларын аваданлыг тәҹһизаты да мүһарибә заманы Шиә халгын көмәји илә тәмин едилди. Индијә гәдәр Чаһаркәнтдәки бу көнүллү халг дәстәләри Талибан дөјүшчүләринин варлығынын бәзи мөвгеләрдән тәмизләмәјә наил олмушлар. Анҹаг тәһлүкә ондадыр ки, Талибан хүсуси гүввәләри дә мүһарибәдә иштирак едир. Талибан Гырмызы Бирлији олараг билинән хүсуси гүввәләр; Ән тәһлүкәли вә ағыр дөјүшләри апарырлар. Талибан һәрәкатынын Чаһаркәнтдәки фәалијјәти бөлҝәдәки 46.000 инсанын һәјатыны тәһдид едир.
Бәлх вилајәтинин Чаһаркәнт маһал валиси Сәлимә Мәзари дејир:
"Һөкүмәтин Тондорәк кәндиндә һеч бир суверенлији јох иди. Лакин Талибан ејни заманда Чаһаркәнтдәки диҝәр бөлҝәләри дә тәһдид едәрәк инсанлара ағыр тәзјиг ҝөстәриб, халгдан малијјат үнванында олараг "онда бири" вә "зәкат" алырлар. Бу групла әмәкдашлыг етмәјәнләр өлдүрүрдүләр. Бу јахынларда бир мәктәб директоруну да өлдүрдүләр. Инсанлардан һөкумәтә гаршы ҹасуслуг етмәләри истәнди вә кимсә буну етмәсәјди, ону да өлдүрүрдүләр. Талибан диҝәр кәндләрдә дә фәалијјәтә башлајыблар; Биз халгы Талибана гаршы сәфәрбәр етмәли идик вә мән онларын рәһбәрлијини өһдәмә ҝөтүрдүм."
Рајон рәһбәрлији гејри-һәрби вәзифәдир. Амма буна бахмајараг Сәлимә Мәзари, Талибанла мүбаризәјә бирбаша рәһбәрлик едән илк гадын һөкумәт мәмурудур. Әввәлләр дә Әфганыстанын шимал һиссәләриндә, хүсусән Бәлхин гоншулуғундакы Ҹөвзҹан әјаләтиндә бир чох гадын ИШИД-ә гаршы сәфәрбәр олмушду. Анҹаг бу гадын дөјүшчүләрин Ҹөвзҹанын Дәрзаб бөлҝәсиндәки ИШИД-ә гаршы дајаныглылығы узун сүрмәди. О ҝүнләрдә бу гадынлар Кобани гызларынын ИШИД-ә гаршы мүгавимәтиндән илһам алмыш ола биләр, амма гыса мүддәтдә репрессијаја мәруз галдылар.
Дүз дөрд ил әввәл, Дарзаб бөлҝәсиндәки Ҹөвзҹанда гадынлар интигам алмаг вә кәндләрини ИШИД-дән гуртармаг үчүн силаһ ҝөтүрдүләр. Бу гадынларын һамысы ИШИД фәалијјәтинин гурбаны иди. Әлинә силаһ ҝөтүрән гадыларын һамысынын аиләләриндә кишиләр ИШИД тәрәфиндән өлдүрүлмүшләр иди. Бу гәзәб Дарзабда бир чох гадынын евләриндән дидәрҝин дүшмәсинә вә интигам алмаг үчүн ИШИД-ә гаршы мүбаризә апармагларына сәбәб олду. Бу гадынлар бәзән дә вәтәнини горумаг үчүн ИШИД-ин мүһасирәсиндә олан кишиләрин көмәјинә дә ҝәлирдиләр. Амма һөкумәт, бу гадынлара лазыми сәвијјәдә дәстәк вермәди. Бир мүддәт сонра бу гијам јатырылды.
Әфганыстанын шималындакы Сәјјад Сәрепол бөлҝәси дә ИШИД вә Талибана гаршы халг гијамларына шаһид иди. Ики ил әввәл ИШИД вә Талибан дөјүшчүләри, Мирза Оланг Сәјјад Сәрепол вадисиндә тәшкил етдикләри ортаг һүҹумда 50-дән чох киши, гадын вә ушағы ганына гәлтан етдиләр. Бир чох инсан һәјатларыны хилас етмәк үчүн өлкәнин диҝәр бөлҝәләринә көчүрүлдү. Инди Сәлимә Мәзари дә Чаһаркәнтдәки Талибан гаршы халг гијамынын нәтиҹәләри барәдә хәбәрдарлыг едир. ИШИД вә Талибан әввәлләр олдуғундан даһа да гәддарҹасына Мирза Олангда интигам алдылар.
Бәлх вилајәтинин Чаһаркәнт маһал валиси Сәлимә Мәзари дејир:
“Һәгигәтән нараһатыг. Инсанлар Талибанын даһа гәддар интигам алаҹағына даир тәһдид һисс едирләр. Талибанын мәгсәди лидерликләриндән фајдаланмаг үчүн Чаһаркәнтдә Мирзә Оланг фаҹиәсини јаратмагдыр. "Һөкумәт Чаһаркәнтә әһәмијјәт вермирсә вә Талибан һәрәкатыны мәһв етмәк үчүн бир әмәлијјат башлатмазса, әслиндә һөкумәт Талибан илә әмәкдашлыг етмишдир."
Сәлимә Мәзаринин дөјүш табечилијинин һамысы јерли кишиләрдир: 10 илдән чохдур Чаһаркәнт Талибан үчүн етибарлы бир сығынаҹагдыр. Тондорәк вә Илағ кәндләри һәмишә Чаһаркәнт үчүн тәһлүкәли олуб. Бир нечә дәфә АБШ гүввәләри Тондурәк кәндиндә Талибана гаршы әмәлијјатлар башлатды, анҹаг бу әмәлијјатларда да Талибан фәалијјәтинин көкү гурудулмады. Чаһаркәнт, Әфганыстанын Сәмәнган вилајәтинин бәзи бөлҝәләриндән даһа да хәтәрдәдир. Чаһаркынтин Талибан үчүн јахшы бир тәһлүкәсизлији вардыр. Талибан Бәлх јахынлығында һарада инсан гачырырса, гачырыланларын һамысыны бурада сахлајыр.
Сәлимә Мәзаринин табечилијиндә оланлар, Талибана Чаһаркәнтдәки Талибанлары мәһв етмәјинҹә онлара гаршы мүбаризә апараҹаглары барәдә хәбәрдарлыг етдиләр. Лакин әсас нараһатчылыг одур ки, Әфган силаһлы гүввәләри Бәлхин бу һиссәсини Талибан дөјүшчүләриндән тәмизләмәк үчүн Талибан әлејһинә ҝенишмигјаслы әмәлијјатлара башламазса, Талибанын ҹидди тәһлүкәләринин Чаһаркәнт халгыны тәһдид едәҹәк. Буна ҝөрә дә јерлиләр тәтији әлиндә сахлајырлар.
Бәлхдәки көнүллү халг гүввәләриндән олан Мир Вејс дејир: "Бөлҝәмизә нә вахт сүлһ ҝәлсә, силаһымы јерә гојаҹағам".
ИШИД бир мүддәтдир ки, Чаһаркәнтә фәалијјәт ҝөстәрир. Бөјүк фәлакәтләр јарадан бир груп. Әфганыстанын шәрги үчүн бу террор групун бир чох тәһлүкәси вар. Нијаз Биби Нәнгәрһарда ИШИД зоракылығынын гурбанларындан биридир. Нијазби Бибинин 70 јашы вар. ИШИД алты өвладыны шәһид едиб. Һазырда 70 јашлы ханым 40 јетим нәвәјә рәһбәрлик едир. Һәм дә аиләсини горумаг үчүн әлинә силаһ ҝөтүрүб.
Нијаз Бибинин Әфганыстандакы мүһарибәләрин аҹы дадыны дадыб. Әфганыстанда сон 70 илдә, хүсусән дә бу өлкәдәки 40 иллик мүһарибәдә һәр һансы бир дәјишиклијин шаһиди олан ханым.Анҹаг онун үчүн ИШИД-ин алты оғлуну өлдүрмәсиндән даһа фаҹиәли бир шеј олмајыб.Инди һәјатын гаранлыг ҝүнләринин ағырлығыны вә оғулларынын бөјүк кәдәрини дашыјан јеҝанә 70 јашлы гадын.
Нәнгәрһар вилајәтиндәки 40 јетимин гәјјуму Нијаз Биби бәј дејир:
“Мән һәмишә гоншуларымдан вә башгаларындан нәвәләримә көмәк үчүн јемәк вә ҝејим истәрәм.Мәндән һәмишә аталары барәдә сорушурлар;Онлара аталарынызын сизә јени палтар вә ојунҹаглар ҝәтирмәк үчүн Кабула ҝетдијини сөјләмәкдән башга ҹавабым јохдур. Бу силаһы тәһдидләрә гаршы дурмаг үчүн нәвәләрими вә ҝәлинләрими горумаг үчүн алдым."
ИШИД вә Талибан рәһбәрлији алтында јашамаг чәтин вә нәфәс кәсиҹидир. Нијаз Бибинин бу шәраитдә мәсулијјәти даһа да чәтин вә ағырлашды. Бир тәрәфдән јетим нәвәләринә гуллуг етмәк, диҝәр тәрәфдән ҝәнҹ ҝәлинләрини горумаг. Чүнки ИШИД гадынлар үчүн ҹидди бир тәһлүкәдир. ИШИД-ин ҝәнҹ гызлары вә гадынлары өзләри илә Нәнгәрһара апардығы барәдә чох сајда хәбәр верилмишдир.
Бу арада Сәлимә Мәзаринин миссијасы да чәтиндир вә Чаһаркәнт халгы үчүн аҹынаҹаглы нәтиҹәләрә сәбәб ола биләр. Чаһаркәнтдәки Талибан һәрәкатыны мәһв едә билмәсәләр; Бир аз еһтијатсызлыгла, Мирзә Олангын агибәти онлары ҝөзләјәҹәк. ИШИД вә Талибанын Мирза Олангда бир чох инсаны өлдүрдүјү бир шеј.
Диггәт: Хәбәрдән Истифадә Етдикдә Мәнбәјә Истинад Лазымдыр!
