Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- "Рәсми Бакыја Тифлислә мүнасибәтләрини корламаг әлверишли дејил. Чүнки Тифлисин рәсми Теһранла мүнасибәтләрини јахшылашдырмасы фонунда Бакы үчүн әлверишсиз вәзијјәт јараныр". Буну СаламНеwс-а Русијанын Ислам Комитәсинин сәдри Һејдәр Ҹамал реҝионал вә бејнәлхалг мәсәләләрә тохунаркән билдириб. Онун фикирләрини олдуғу кими охуҹулара тәгдим едирик.
Кешикчи Дағ (Давид Гареҹи) – Азәрбајҹан иҹтимаијјәти фәаллашмалыдыр
Кешикчи Дағ (Давид Гареҹи) килсәси мәсәләсиндә тәшәббүс Азәрбајҹана мәхсус иди. Һәтта ҝүрҹү мәмурлары разылашдылар ки, сөһбәт Азәрбајҹан әразисиндән ҝедир. Дүшүнүрәм ки, бу аксија Азәрбајҹан иҹтимаијјәтинин бир гәдәр фәаллашмасы үчүн лазым иди. Лакин Бакыја Тифлислә мүнасибәтләрини корламаг әлверишли дејил. Чүнки рәсми Тифлисин Теһранла мүнасибәтләрини јахшылашдырмасы фонунда Бакы үчүн әлверишсиз вәзијјәт јараныр. Фактики олараг, бу ҝүн рәсми Бакынын мүттәфиги галмајыб. Ҝүрҹүстанла мүнасибәтләрдә проблемләр вар, Иранла – даһа пис ола билмәз, Түркијә илә проблемләр јараныр, чүнки бәзи мәсәләләрдә ики өлкә арасында фикир ајрылыглары мөвҹуддур. Илк нөвбәдә, бу, Исраиллә мүнасибәтләрдир. Мәнҹә, Иранла мүнасибәтләрини корламагла Азәрбајҹан гәрбмејилли – исламофоб мөвгејини нүмајиш етдирмәјә чалышыр. Лакин Гәрб онсуз да буна дәјәр вермәјәҹәк. Франса сенаторларынын Дағлыг Гарабаға сәфәри ҝөстәрир ки, Гәрб бүтүн бунлара диггәт вермәјәҹәк, Азәрбајҹаны сығаллајараг ермәниләрә дәстәк верәҹәк. Чүнки Ермәнистан һәлә Биринҹи Дүнја мүһарибәси заманындан һәм Гәрбин, һәм дә Русијанын аҝентурасыдыр.
Исраил – ләғв едилән бренд
Бакы анламалыдыр ки, масон Гәрблә ојунларда ҝүҹ вә вахт итирир. Онлар үчүн Азәрбајҹан ҹидди әһәмијјәт дашымыр. Белә гәрбмејилли һәрәкәтләр Азәрбајҹанын Иран вә Түркијә илә мүнасибәтләрини корлајыр.
Демәк лазымдыр ки, Исраил артыг өлмүш улагдыр. Исраилин ҝүнләри сајылыдыр, бу өлкәнин талеји јахын заманларда һәлл олунаҹаг. Бир нечә илдән сонра Исраил мөвзу олараг бағланаҹаг. Бу бахымдан Исраилә бел бағламаг һеч дә узагҝөрәнлик сајыла билмәз. Бу ҝүн Авропа әсасән истигамәт дәјишиклији апарыр, Исраили әһәмијјәтли өлкәләр сијаһысындан чыхарыр. Исраил ләғв едилән брендир.
Әлбәттә, һансыса ҝөзләнилмәз һадисә баш вермәсә, Обама јенидән АБШ президенти сечиләҹәк. Бу исә о демәкдир ки, АБШ-ын Ирана тәзјигинә сон гојулаҹаг, чүнки Обама бунда мараглы дејил. Исраилин дәстәјинә сон гојулаҹаг. Јенидән сечилдикдә, Обама өлкәсиндә јәһуди лоббисинин ләғвинә башлајаҹаг. АБШ-ын мараг даирәси ҹәнуб-шәрги Асијаја, Чинә јөнәләҹәк. Сәудијјә Әрәбистаны да Американын дәстәјиндән мәһрум олаҹаг. Беләликлә, Иран реҝионда супер-дөвләтә чеврилмәк имканы газанаҹаг. Белә вәзијјәтдә рәсми Бакы Ҹорҹ Бушун дөврүндә уғурлу сајыла биләҹәк хәтти һәјата кечирир. Обама дөврүндә исә, бу, уғурлу сајыла билмәз. Исраил сабаһ һеч ким олаҹаг, Иран исә мүгәддәратлары һәлл едәҹәк.
Иран – Гарабағ дүјүнүн ачылмасында әсас гүввә
Дүшүнүрәм ки, Русијанын Дағлыг Гарабағ мүнагишәсинә мүдахилә етмәк имканлары 2008-ҹи ил, Ҝүрҹүстанла мүһарибә баш вердији заман илә мүгајисәдә аздыр. Әслиндә, Русија үчүн Ермәнистана хатир һансыса мүнагишә арзуолунмаздыр. Чүнки Русијанын дахилиндә вәзијјәт сүрәтлә писләшир. Русија рәһбәрлији дүшүнә биләр ки, ашағы тәбәгәнин сосиал вәзијјәтинин писләшмәси нәтиҹәсиндә јаранан ҝәрҝинлији Ермәнистана јардым "вәтәнпәрвәр" мүһарибә илә азалтмаг олар. Амма бу бөјүк сәһв оларды. Һәм имканлар, һәм әһвал-руһијјә, һәм дә атмосфер 4 ил әввәлки кими дејил. Буна ҝөрә дә Коллектив Тәһлүкәсизлик Мүгавиләси Тәшкилатынын (КТМТ) Ермәнистана һансы формада јардым едәҹәји ајдын дејил. Беларус нәзәрдә тутулурса, бу фикир дә шүбһә доғурур. Зәннимҹә, Бакы илә Минск арасында мүнасибәтләрин инкишафы позитив ола биләрди. Азәрбајҹан үчүн бу ҝүн әсас проблем Русија дејил. Бу ҝүн Азәрбајҹан үчүн әса проблем Иранла пис вә Түркијә илә корланан мүнасибәтләрдир. Азәрбајҹан нефтинин вә сијасәтинин белә пис давранышы олмасајды, ермәни мәсәләсини вә Гарабағ мүнагишәсини һәлл етмәк оларды. Азәрбајҹаны КТСТ дејил, Ермәнистанын тәрәфиндә чыхыш едә биләҹәк Иран марагландырмалыдыр. Өзү дә Русија вә Гәрбин дипломатик дәстәји илә мүдахилә едә биләр. Гәрбин Ермәнистандакы вәзијјәтдән Ирана мүдахилә үчүн истифадә едәҹәјинә үмидләр дә доғрулмаја биләр. Чүнки Обаманын рәһбәрлијиндә олан АБШ-а, әксинә, Ираны дәстәкләмәк әһәмијјәтлидир.
Ардыны изләјин…
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр