Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән мәшһур "Неwсwеек" журналы Түркијәнин һаким АК Партијасы вә онун рәһбәри Рәҹәб Тајјиб Әрдоған барәдә чох сәрт тәнгиди мәгалә дәрҹ едиб. Мәгаләни олдуғу кими диггәтинизә чатдырырыг: "Түркијәнин ислаһат тәрәфдары Баш назири Рәҹәб Тајјиб Әрдоғанын дәмир јумруглу рус һәмкары Владимир Путинлә әлагәси јохдурму? Бир даһа дүшүнүн. Ики лидерин дә өлкәсиндә һөкумәти тәнгид етмәјә ҹүрәт едән журналистләр һәбс едилир. Әрдоғанын Түркијәсиндә, Путинин Русјасы кими игтидардакы партијанын сијаси рәгибләринә мәһкәмәләр вә полис тәрәфиндән тәзјигләр едилир, ајларла, ја да илләрлә мәһкәмә үзү ҝөрмәдән һәбсдә галырлар; мүхалиф фикирли бизнесменләрә исә дағыдыҹы верҝи ҹәзалары кәсилир. Мәтбуат Азадлығы Индексиндә Түркијә 148, Русија исә 142-ҹи сырададыр. Авропа Инсан Һаглары Мәһкәмәсиндә Түркијә барәдә өтән ил 174 дәфә инсан һаглары позунтусуна даир гәрар чыхарылыб. Икинҹи сырадакы Русија барәдә исә 133 иддиа олуб.
Демократија вәди
Сәһв нә иди? Әрдоған игтидара 10 ил әввәл өлкә диаметриндә бир зәфәрлә вә Түркијәнин мүасир тарихиндә илк дәфә ордуну сијасәтин хариҹинә чыхарараг "јүксәк демократијаны ҝәтирәҹәјини" вәд едәрәк ҝәлди. Илк вахтлардан башлајараг, бу јөндә сијасәт јүрүтдү вә ислаһатлары үчүн Авропа Бирлијинин сәмими дәстәјини газанды. 2005-ҹи илдә АБ-јә там үзвлүк үчүн мүзакирәләр башлады. Лакин бу ҹәсур ислаһат програмы 2007-ҹи илин ијулунда полисин ики ҝизли ҹәббәхананы ашкар етмәсијлә парчаланмаға башлады. Прокурорлар "Ерҝенекон" адлы, варлығындан там әмин олмадыглары миллијјәтчи дәстәни ҝүнаһландырдылар. О замандан бәри күтләви һәбсләр давам едир.
3 мин 500 күрд һәбсдәдир
3 мин 500 күрд сијасәтчи вә фәал, иттиһамлары "траҝикомик" кими дәјәрләндирилән кечмиш Баш Гәрарҝаһ рәиси дә дахил олмагла 249 јүксәк рүтбәли һәрби сәлаһијјәтли вә 100-дән артыг журналист мәһбәсдәдир. Әрдоғанын бу һәбсләрә бирбаша әмр вердији, ја да истинтаглары сијаси мәгсәдләринә ујғун ҝәлән һәјәҹанлы прокурорларла нә гәдәр бирликдә һәрәкәт етдији барәдә һеч кимин гәти бир фикри јохдур. Дәгиг олан исә Әрдоғанын "Ерҝенекон" мүһакимәсини давамлы шәкилдә мүдафиә етмәси, мәтбуата гаршы тәзјигә диггәт чәкән бејнәлхалг "бөһтан кампанијасына" гаршы чыхмасы; һәбсханадакы бүтүн журналистләрин һөкумәтә гаршы суи-гәсд гурдуғуна, ја да күрд үсјанчыларыјла әлагәләри олдуғуна даир исрарларыдыр.
Ағызындан алов сачан прокурорлар
Феврал ајынын әввәлиндә прокурорлар бу дәфә дә һөкумәтин өзүнү һәдәф алдылар. Баш назирин адамы олан МИТ рәһбәри Һакан Фидан ПКК нүмајәндәләријлә "хаин" данышыглар апардығы үчүн ифадә вермәјә чағырылды. Битәрәф вә нејтрал бир мүһакимә системи јаратмаг әвәзинә, прокурорлар ичәрисиндәки рәгиб фраксијанын ҝүҹләрини ачыг шәкилдә сијаси мәгсәдләр үчүн истифадә етдиләр. Ортаја чыхан нәтиҹә исә вәтәндаш мүһарибәсинә бәнзәјир, амма мүбаризә силаһларла дејил, һәбс әмрләријлә реаллашдырылыр. Ағызларындан алов сачан хүсуси сәлаһијјәтли прокурорлар вә даим балтасыны јелләјән Әрдоған медиа дүнјасына горху салыр.
Демократија гурбан верилди
Артыг журналистләрә, КИВ-ләрә вә алимләрә тәтбиг олунан басгынын дөвләт дүшмәнләринә гаршы прокурорларын ачдығы дөјүш, ја да Әрдоғанын мүхалифләрә һүҹуму олуб-олмадығынын елә дә әһәмијјәти галмајыб. Һәр ики вәзијјәтдә дә Әрдоғанын һәбсләрә ачыг дәстәји чиркин бир авторитаризмин тәзаһүрүдүр вә Түркијә демократијасы бир нөмрәли гурбандыр. Игтидарда кечән он илдән сонра АКП лидерлијинин башынын гарышдығы, һәтта руһи хәстә олмасына даир ачыг ишарәләр вар. Руһи хәстәлијин бәзи гануни бүнөврәси вар. АКП-ин јениләнән сечки гәләбәләринә бахмајараг, "дәрин дөвләт" һүҹумларындан имтина етмәди. Әрдоғанын ән јахынлары бири "јалныз психи хәстәләр ајаг үстә гала биләр" дејир.
1980-ҹи илләрә ҝери дөнүлдү
Бу нөгтәдә Әрдоғанын Түркијәси 1980-ҹи илләрин авторитар һәрби режиминә доғру ҝери ҝедир. Ингилабчылар һәр вахт девирдикләри режимә бәнзәмәмәк үчүн өзләринә һаким олмалыдырлар. Мәһбус журналист Әһмәд Шыкын мәһкәмәдә дедији кими "тарих бизә габагда ҝедәнләри девирән һәр сијаси ҝүҹүн дағытдығы игтидарын пис тохумларыны ичиндә дашыдығыны сүбут едәҹәк". Бәлкә дә күрд тәшәббүсүнә гаршы тәшкил едилән һүҹум Әрдоғаны, мәнфәәтләринә нә гәдәр узун мүддәтдир хидмәт етсә белә, мүһакимә механизминин сонунда өз-өзүнү јох едәҹәк бир өлүм гачышында олдуғуна разы салаҹаг. Түркијәнин зәрәр ҝөрмүш һүгуг системи баш назирин көһнә хәјалы олан "јүксәк демократија"нын гаршысында ҹидди бир манеәдир. Путинин дә өјрәнмәкдә олдуғу кими, мүхалифләри һәбсә атмаг тәнгидләри азалтмыр, онларын сајыны чохалдыр.
Ҹавад Туран
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр