Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- Бир нечә ҝүн бундан өнҹә Нардаранда, Ҝәнҹәдә, Сумгајытда вә өлкәнин диҝәр бөлҝәләриндә диндарлара гаршы нөвбәти дәфә репрессија далғасы баш галдырыб. Инанҹлылар арасында кифајәт гәдәр һөрмәт олунан вә иҹтимаи фәаллығы илә фәргләнин бу шәхсләр полис бөлмәләринә апарылараг мүхтәлиф иттиһамларла һәбс едилибләр. Сон һәбсләри дә нәзәр алсаг, өлкәдә мәһбус диндарлары сајынын 60-а јахын олдуғуну дејә биләрик. Мөвзу илә бағлы ФактХебер.ҹом-а мүсаһибә верән “Инсан Һаглары Уғрунда” ИБ-нин сәдри Ејнулла Фәтуллајев суалларымызы ҹавабландырыб.
- Ејнулла бәј, өлкәдәки диндарларын бир нечә ајдан бир, күтләви һәбс олунмасынын архасында нә дурур?
- Артыг бу мәсәлә илә бағлы арашдырма апарырыг. Белә бир тәшәббүслә чыхыш етмишик ки, ГҺТ-ләрдән вә медиа нүмајәндәләриндән ибарәт групла Нардарана сәфәр едәрәк баш вермиш ситуасијаны јериндә арашдыраг. Һеч шүбһәсиз һесаб едирәм ки, бу олдугҹа тәһлүкәли бир просесдир. Дүнјәви мүхалифәтин сырадан чыхмасындан сонра артыг һамыја мәлумдур ки, һакимијјәт үчүн бу мүхалифәт о гәдәр дә тәһлүкәли дејил. Һазыркы систем үчүн ән бөјүк тәһлүкә сијаси ислам вә сијаси исламы дәстәкләјән институтдур. Ону да гејд едим ки, сон илләр әрзиндә иҹтимаи рәјдә һазыркы мүхалифәтин нүфуздан дүшмәси, ејни заманда мүхалифәтин дашыдығы сијаси дәјәрләрин девалвасијасындан сонра, өлкәдә Исламы дәјәрләрин вә сијаси Исламын популјарлашмасы вә әһали тәрәфиндән рәғбәтлә гаршыланмасы мүшаһидә олунмаға башлады. Һакимијјәт илк ҝүнләрдә бу просесә о гәдәр дә өнәм вә ҹиддијјәт вермирди. Амма илләр вә ајлар кечдикҹә сијаси исламын ҝенишләнәрәк системләшдијини вә мүгавимәт формасына ҝәлмәсинин шаһиди олдуг. Она ҝөрә дә бу һәбсләр превентив вә адекват аксијалардыр. Белә просесләр бу ҝүнә гәдәр Иран, Түркијә вә Јахын Шәрг өлкәләриндә дә кифајәт гәдәр мүшаһидә олунуб. Лакин һакимијјәтин Ислами институлары әзмәси, даһа да әкс еффект верир. Она ҝөрә дә, мән бу һәбсләри исламын Азәрбајҹанда илк нөвбәдә сијаси нүфузу вә артан ҝүҹү илә әлагәләндирирәм. Ејни заманда ону да јаддан чыхармаг лазым дејил ки, Азәрбајҹан Ислами гүввәләрин һакимијјәтдә олдуғу Түркијә вә Иранын гоншулуғундадыр. Гоншу дөвләтләрин Азәрбајҹанда иҹтимаи фикрә кифајәт гәдәр тәсир имканлары мөвҹуддур. Она ҝөрә дә бејнәлхалг аләмдә вә өлкә дахилиндә јаранмыш ситуасијалар бу ҹүр аддымлар атмаға сөвг едир.
- Сизҹә бу һәбсләри Еуровисион габағы кечирилмәси планлашдырылан ҝеј парадла әлагәләндирмәк олармы? Нәзәр алсаг ки, бу парадын кечирилмәсини ән кәскин етираз едән мәһз өлкәнин инанҹлы кәсимидир.
- Дүшүнүрәм ки, јалныз бу мәсәлә илә әлагәдар дејил. Бу просес Гәрб даирәләри тәрәфиндән, хүсусилә һөкумәтин сых әлагәдә олдуғу Исраил вә јәһуди диаспорасы тәрәфиндән дәстәкләнир. Мәлум олдуғу кими Гәрб даирәләри өлкәдә сијаси Исламын ҝүҹләнмәсиндә мараглы дејилләр. Вахты илә Түркијә вә Иранда да бу просесин фәаллашмасына гаршы һәр ҹүр манеәләр төрәдирдиләр. Она ҝөрә дә, зәннимҹә бу мәсәләдә һөкумәт там олараг Гәрб даирәләрин марагларыны газана билир. Һакимијјәт тәрәфиндән исламчылара гаршы баш вермиш репрессијалара Гәрб тәрәфиндән ән јахшы һалда сусгунлуг нүмајиш етдирилир. Һәр һансы етираз вә ја тәнгиди фикирләр сәсләндирилмир. Дүшүнүрәм ки, бу просес бирбаша Гәрб даирәләринин дәстәји илә һәјата кечирилир. Диҝәр тәрәфдән, һакимијјәт бу һәбсләрлә Гәрбә ону нүмајиш етдирмәк истәјир ки, Азәрбајҹан сијаси ислам фәаллашыр вә һакимијјәт бу ҹүр сәрт тәдбирләрә әл атмаса, исламчылар фәаллашараг нәтиҹәдә сијаси гүввә форматында мејдана чыхыб өлкәдәки ситуасијаны дәјишә биләр. Ејни заманда һөкумәт тәрәфиндән атылан бу аддымлар сон заманлар Гәрбдән ҝәлән нараһатлыглара вә тәнгидләрә адекват олараг атылан ҹавабдыр. Чүнки сон заманлар Гәрблә һөкумәт арасында инсан вә демократија саһәсиндәки мүнасибәтләр олдугҹа ҝәрҝинләшиб. Һәмчинин енержи факторунун, хүсуси илә газ факторунун тәсири вар бу мәсәләләрдә. Һакимијјәт дә исламчылара гаршы јени репрессив ҹәбһәни ачмагла Гәрбә нүмајиш етдирир ки, сиз бизи сыхмајын. Азәрбајҹанын дахилиндә сијаси Ислам кими чох ҹидди бир амил вар. Әҝәр биз олмасаг, бу амилин гаршысында һеч кәс дајана билмәјәҹәк.
Хәјал Шүкүр
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
