Нараһат олмајын, һәр шеји дәјишмәк һәлә ҝеҹ дејил.
Көк, ја да көкәлмәјә мејлли олан инсанлар бир чоху әксәр һалларда организмә хејир вермәк әвәзинә зәрәр верирләр, чүнки һеч бир мүтәхәссис мәсләһәти алмадан пәһриз тутмаға башлајырлар.
Онлар аҹ галыр, ајларла дилинә чөрәк, јағ, әт, вурмурлар. Нәтиҹәдә организмин мүхтәлиф хәстәликләрә тутулма риски артыр. Пәһриз нәтиҹә вермәдикдә исә стрессә дүшүрләр.
Бәс һансы гидалар инсаны зәифләдир? Көкәлмәјә сәбәб олан илкин амилләр һансылардыр? Артыг калори алмамаг үчүн гидаланмада һансы мәһсуллара үстүнлүк вермәк лазымдыр? Јејәрәк пәһризи неҹә сахламаг олар?
Арыгламаға көмәк едән гидалар һансылардыр?
Организмдә гыш фәслиндән галан артыг пијләр јаја доғру әримәјә башлајыр. Ҝөзәл вә ҹазибәдар ҝөрсәнмәк истәјәнләр үчүн көкәлмәк әсл кабуса чеврилир. Зәифләмәк наминә гидадан үз дөндәрәнләр дә олур. Әслиндә, бу, дүзҝүн дејил. Әсл пәһриз тәбии јолла, јејәрәк сахланылыр. Бурада ән әсас мәсәлә гида сечиминә диггәт етмәкдир. Бәс инсаны зәифләдән гидалар һансылардыр? Пәһриз сахлајанлар ән чох нәләри ичмәли вә јемәлидирләр?
Мүтәхәссисләр инсана тохлуг верән гидалара үстүнлүк вермәји мәсләһәт ҝөрүрләр. Мәсәлән:
Су. Иштаһ азалдан васитәләрдән бири дә ҝүндәлик маје гәбулуну артырмагдыр. Јаш вә боја ҝөрә мигдары дәјишсә дә, орта һесабла һәр ҝүн 2-3 литр су ичмәк иштаһаны азалтмагда сизә көмәк едәҹәк. Битки чајларындан да истифадә етмәк бу һесаба дахилдир. Јашыл чај, дарчынлы чај кими ичкиләр арыгламаг истәјәнләр вә аз јемәји үстүн тутанлар үчүн јахшы сечимдир.
Су ичмәк ваҹибдир. Сујун супер гида кими гәбул едилмәсинин ән әсас сәбәби онун "сыфыр калорили" олмасыдыр. Әҝәр јүксәк калори еһтива едән ичкиләрдән истеһлак етсәниз буну таразлаја билмәк үчүн даһа аз јемәк мәҹбуријјәтиндә галарсыныз. Арашдырмалар ҝөстәрир ки, карбоһидратлары ичмәкдәнсә, јемәк даһа јахшыдыр. Су бүтүн организм үчүн хүсуси әһәмијјәт дашыјыр вә ҝүнүн һәр саатында ичилә биләр. Ади сују ичмәји хошламајанлар ичинә тәзә мејвә дилимләри атыб бир аз ҝөзләдикдән сонра ичә биләрләр.
Гуру пахла нөвләри (нохуд, мәрҹимәк, лобја, маш), лифли гидалар (кәпәкли тахыл мәһсуллары, јарма плову, кәпәкли дүјү). Витамин вә зүлал бахымындан сон дәрәҹә зәнҝин бир гида олан пахланын дәнәләри тәзәјкән јашыл, гурујанда гәһвәјидир. Гуру пахла тәзә пахла илә мүгајисәдә даһа гидалыдыр. Пахла һәзми асанлашдырыр, сидик јолларыны тәмизләјир. Бөјрәкләр үчүн олдугҹа фајдалыдыр. Пахлада нишаста нисбәти јүксәк олдуғу үчүн гандакы шәкәр мигдарыны артырдығындан, шәкәрли диабет хәстәләринә төвсијә едилмир.
Гуру пахлалыларын тәркибиндә лифләр олдуғуна ҝөрә, өзүнүзү тох һисс етмәнизи тәмин едир. 1,5 стәкан гуру маш лобјада тәхминән 8 грам лиф, 7 грам зүлал вә тәхминән 110 калори вар. Пахлалылары јемәк кими гајнадыб, салат вә шорбаларын ичинә дә әлавә етмәк олар.
Гатыг. Јағсыз гатығын тәркибиндә олан калсиумун зәифләдиҹи тәсирә малик олдуғу тәҹрүбәләрлә сүбут едилмишдир. Тәҹрүбәләрин бириндә ҝүндә 3 бошгаб јүксәк калсиумлу вә јағсыз гатыг истеһлак едән көк фәрдләр, ашағы калсиум вә јағлы гатыг јејән көк фәрдләрлә мүгајисәдә јүздә 22 даһа чох кило вә јүздә 61 даһа чох бәдән јағы итирмишдир. Бурадан алынан ән тәсиредиҹи нәтиҹә исә јүксәк калсиумлу вә јағсыз гатыг јејәнләрин јүздә 81 даһа чох гарын бөлҝәсиндәки јағлары итирмәләридир.
Гатығын тәркибиндә карбоһидрат вә зүлал минералы бирликдә олдуғу үчүн ган шәкәринин низамланмасында вә аҹлыға нәзарәт етмәкдә тәсирлидир.
Јашыл салат. Ашағы калорили салатлар әсас јемәкдән әввәл јејилдикдә инсанын өзүнү дојмуш һисс етмәсинә сәбәб олур. Апарылан арашдырмалара ҝөрә, јемәклә бирликдә јејилән ашағы калорили кичик салат јемәк пајында алынан калорини јүздә 7, бөјүк бир салат исә јүздә 12 азалда билир. Анҹаг арашдырманын нәтиҹәләри јүксәк калорили салатлар үчүн тәрсинин доғру олдуғуну ашкара чыхардыб. Пај заманы јејилән јүксәк калорили кичик бир салат алынан калорини јүздә 8 артыраркән, бөјүк бир салат јүздә 17 артырыр.
Шорба (әт вә ја балыг сују илә һазырланмыш бол помидорлу шорба).Әсас јемәјә башламадан әввәл ичилән әт вә ја балыг сују илә һазырланмыш бол помидорлу шорба адама дојмуш һисси верир. Беләҹә, инсан әсас јемәјә кечәндә өзүнү тох һисс етдији үчүн даһа аз калори алма мејлиндә олур. Ашағы калорили шорбалар аҹлыг һиссини арадан галдырмагда чох ишә јарајыр.
Јашыл чај. Бир бөјүк стәкан бузлу јашыл чај вә ја бир бөјүк стәкан исти јашыл чај ичмәк арыгламаға јахшы тәсир ҝөстәрир. Апарылан тәҹрүбәдә мүтәхәссисләр белә бир нәтиҹә әлдә етмишләр: көнүллү олараг 3 ај әрзиндә һәр ҝүн бир шүшә јашыл чај ичәнләр, диҝәр група нисбәтдә даһа чох јағ итирибләр. Мүтәхәссисләрә ҝөрә, јашыл чајын ичиндә олан катеинлер (фајдалы бир кимјәви маддәдир) калорини азалдыр вә чәки итирилмәсинә көмәк едир.
Көкәлмәјә сәбәб олан амилләр һансылардыр?
АБШ ән чох көк вә пијләнмәдән әзијјәт чәкән өлкәләрдән биринҹисидир. Америка мүтәхәссисләри көкәлмәнин һеч дә чох јемәклә бағлы олмадығы һагда мүәјјән мүлаһизәләр сөјләјирләр. Онларын апардыглары арашдырмаларын бәзи нәтиҹәләрини тәгдим едирик:
1. Чох стресс алтында олмаг көкәлмәјә тәкан верән амилләрдән биринҹиси ола биләр.
Стрессә дүшән инсанларын шәкәрли гидалара мејли даһа да артыр. Тәҹрүбәләрин бириндә ики сичана ејни гидалары верибләр. Стресс алтында сахланылан сичанын о бирисинә нисбәтән 2 дәфә чох чәки вердији үзә чыхыб. Буна әсас сәбәб стрессдә һәрәкәтә кечән нөропептид адлы чәки артыран һормондур.
2. Көкәлмәјә сәбәб олан вируслар вардыр.
Һејванлар үзәриндә апарылан тәҹрүбәдә ән аз 10 вирусун көкәлмәјә сәбәб олдуғу үзә чыхыб. Бу вируслар инсанларда да вардыр. Әкизләр үзәриндә апарылан арашдырмаларда бәдәндә бәзи антиҹисимләри дашыјанларын, дашымајан таја нисбәтән даһа ағыр олдуғу мүәјјән едилиб.
3. Нормал һава шәртләри чәкини артырыр.
Апарылмыш тәҹрүбәләрә әсасән чох исти вә ја чох сојуг јерләрдә јашајанлар даһа асан јағ әридирләр. Бундан әлавә исти иглим шәраити инсанын даһа аз јемәсинә сәбәб олур.
4. Јүксәк фруктозалы гарғыдалы сиропу чәкинин артмасына сәбәб олур.
