21 noyabr 2022 - 20:35
Интиһарын гаршысыны алмаг үчүн Гуранын һәлл јоллары

“Үмумдүнја Сәһијјә Тәшкилаты”нын (ҮСТ) статистик мәлуматлары ҝөстәрир ки, дүнјада һәр ил 800 минә јахын инсан интиһар нәтиҹәсиндә өлүр. Һәр ил 16 милјон инсан “интиһар фикри”нә дүшүрләр. Лакин мүсәлман ҹәмијјәтләриндә бу статистика чох фәрглидир.

Һесабламалар ҝөстәрир ки, өлүмлә нәтиҹәләнмәјән интиһара ҹәһдләрин сајы өлүмлә нәтиҹәләнән һадисәләрин сајындан 20 дәфә чохдур.

Статистикаја ҝөрә, һәр ил дүнјада 16 милјон инсан "интиһар дүшүнҹәләри" кечирир. Бу шәкилдә һәр ил дүнја әһалисинин тәхминән 0,01%-и интиһар едәрәк өлүр. Лакин дүнја әһалисинин тәхминән 0,2%-и интиһара һазырлыг ҝөрүр.

Бу рәгәм чох бөјүк вә мисилсиздир. Елми арашдырмалара ҝөрә, интиһар феномени илә мүбаризәдә үч аддым ваҹибдир:

1_ Белә бир һәрәкәтә гаршы хәбәрдарлыг едилмәлидир.

2_ Интиһара мејилли оланларын гајғысына галмаг, онлара үмид вермәк вә үмидсизликләрини мүалиҹә етмәк, онлара севҝи вә меһрибанлыгла јанашмаг лазымдыр.

3_ Интиһар едәнләрә ағыр ҹәзалар нәзәрдә тутулмалыдыр.

Интиһарын гаршысыны алмаг үчүн Гуранын тәгдим етдији һәлл јоллары

Амма Гуранда гејд олунан интиһарын гаршысынын алынмасы аддымлары ејнидир. Демәк ки, Уҹа Аллаһ интиһар барәдә хәбәрдарлыг едиб, онун үчүн ағыр ҹәза тәјин етмишдир.

Уҹа Аллаһ Ниса сурәсинин 29 вә 30-ҹу ајәләриндә бујурур: "Еј иман ҝәтирәнләр! Гаршылыглы разылыгла едилән алыш-вериш мүстәсна олмагла, бир-биринизин малларыны һарам јолла јемәјин вә өзүнүзү өлдүрмәјин! Һәгигәтән, Аллаһ сизә гаршы мәрһәмәтлидир! Һәр кәс тәҹавүз вә зүлм етмәклә бу ишләри ҝөрәрсә, Биз ону ҹәһәннәм одуна атырыг. Шүбһәсиз ки, бу да Аллаһ үчүн чох асандыр!”

Аллаһ бу ики ајәдә интиһардан чәкинмәк үчүн үч мүалиҹә мәрһәләсини гејд етмишдир; Әввәла, орадакы дејир: “Өзүнүзү өлдүрмәјин”, бу јолла интиһар барәдә хәбәрдарлыг едир. Икинҹиси, Аллаһ бујурур: “Һәгигәтән, Аллаһ сизә гаршы мәрһәмәтлидир” дедикдә бу да интиһары дүшүнән инсанын үмидсизлијинин психоложи мүалиҹәсидир; Аллаһ бујурур ки, Өз рәһмәтини онларын һалына шамил едир вә ејни заманда бујурур: “Биз ону ҹәһәннәм одуна атырыг” дејәндә чох шиддәтли вә мәһдудлашдырыҹы бир әзаб јаратмышдыр.

Интиһар һадисәси Гуранда диггәтдән кәнарда галмамышдыр. Бунунла бағлы хәбәрдарлыг едилмиш вә она ујғун мүалиҹә үсуллары ҝөстәрилмишдир. Бу, Ислам өлкәләриндә интиһар нисбәтинин миндә 1-дән аз олан минимума енмәсинә сәбәб олуб.

Ики тәдгигатчы доктор Жосе Мануел вә Алессандра Флеисһман бирҝә арашдырмалары заманы вурғуладылар: Ислам өлкәләриндә интиһар нисбәти (бүтүн диҝәр өлкәләрдән фәргли олараг) сыфыра јахындыр (миндә бирдән аздыр). Буна сәбәб Исламын интиһары гадаған етмәсидир.

342/

шәрһиниз