9 yanvar 2022 - 13:58
Иранла Азәрбајҹан достлуг мүнасибәтләрини бәрпа едир

АБШ-да чыхан Тһе Натионал Ынтерест гәзети Иран-Азәрбајҹан әлагәләриндә јени дөнәмин башланмасы илә әлагәдар ҝениш мәгалә дәрҹ едиб.

АБНА24 Хәбәр Верир, сијасу шәрһчи Мәһәммәд Ҹавад Мусәвизадәнин гәләмә алдығы мәгаләдә дејилир: Иран вә Азәрбајҹан президентләринин нојабр ҝөрүшү бу ики дөвләт арасындакы дипломатик мүнасибәтләрдә дөнүш нөгтәсидир. Иранын хариҹи ишләр назири Һүсејн Әмир-Абдуллаһијанын да Бакыја өтән ил декабрын сонларында етдији сәфәр ики дөвләт арасында үмуми мәсәләләри, планлары нәзәрдән кечирмәјә имкан јарадыб. Әслиндә, бу сәфәр Иранла Азәрбајҹанын достлуг мүнасибәтләринә, тәрәфдашлыға ҹан атдыгларынын мүждәчиси иди. Әмир-Абдуллаһијан о заман вурғуламышды ки, икитәрәфли мүнасибәтләрин ҝенишләндирилмәсини һәм Теһран арзулајыр, һәм дә Бакы: “Иранла Азәрбајҹан арасында әлагәләрдә јени сәһифә ачылыб. Бунун һәр ики дөвләт үчүн мүсбәт нәтиҹәләри олаҹаг”. О, Теһранын Азәрбајҹанын 2020-ҹи илдә Ермәнистандан азад етдији әразиләрин бәрпасына јардым етмәјә һазыр олдуғуну да гејд етмишдир.

Сијаси експертләр һесаб едир ки, Азәрбајҹанла Иранын јени бирҝә лајиһәләрин һәјата кечирилмәси мәгсәдилә гәбул етдији “јол хәритәси” ики дөвләт арасында мүнасибәтләрин бәрпасына һесабланыб. Тәрәфләр арасында имзаланмыш јени сазиш әслиндә, Иранын һазырда Гафгазда һәјата кечирдији фәал дипломатијанын илк мүсбәт нәтиҹәсидир. Сөһбәт Азәрбајҹанла Иранын түркмән газынын транзити илә бағлы әлдә етдикләри разылашмадан ҝедир. Бу сазишә әсасән, һәр ил бу маршрут үзрә 2 милјард кубметр газ мүбадилә едиләҹәк.

Нәшр сонра јазыр: Үмумијјәтлә, Иранла Азәрбајҹан үмуми дини, дили вә мәдәнијјәти бөлүшүр. Одур ки, онлар мүнасибәтләрин ҝәләҹәк инкишафы үчүн бөјүк потенсиала маликдир. Иранын енерҝетика назири Әли Әкбәр Меһрабиан бу јахынларда билдириб ки, өлкәси Азәрбајҹанла бирҝә електрик стансијалары инша етмәјә һазырдыр. Буну Меһрабиан азәрбајҹанлы һәмкары Пәрвиз Шаһбазов илә онлајн ҝөрүшдә дејиб: “Иранын електрик шәбәкәсинин Азәрбајҹан васитәсилә Русијаја гошулмасы үчтәрәфли әлагәләрин ҝүҹләндирилмәси үчүн ваҹибдир”.

Иранла Азәрбајҹан арасында үмуми сәрһәдин узунлуғу 750 километрдир. Онлар арасында 4 ҝөмрүк-сәрһәд кечид мәнтәгәси фәалијјәт ҝөстәрир. Үстәлик, тәрәфләр Иранла Азәрбајҹан арасында автомобил дашымаларынын инкишафында, икитәрәфли тиҹарәтдә манеәләрин арадан галдырылмасында мараглыдырлар. Мәсәлән, Рәгәмсал Инкишаф вә Нәглијјат Назирлији јанында Азәрбајҹан Јерүстү Нәглијјат Аҝентлијинин (АЈНА) Идарә Һејәтинин сәдри Анар Рзајев нәглијјат саһәсиндә икитәрәфли әмәкдашлыға еһтијаҹ олдуғуну вурғулајыб. Онун сөзләринә ҝөрә, ики өлкә арасында әмәкдашлығын гәдим тарихә малик олмасы вә үмуми хүсусијјәтләр ҝәләҹәк әмәкдашлығы асанлашдырыр.

Беләликлә, тәрәфләр кечмиш фикир ајрылыгларыны унутмасалар да, мүнасибәтләрдә јени ҝәрҝинлијин јаранмасында мараглы дејил. Әксинә, бу ҝүн Ибраһим Рәиси гоншу дөвләтләрлә мүнасибәтләрин инкишафыны хариҹи сијасәтинин әсас истигамәти елан едиб. Одур ки, Азәрбајҹанла Иран мүнасибәтләрин даһа да инкишафында мараглыдырлар.

342/