Әһли Бејт (әлејһимус-сәлам) - АБНА – Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Азәрбајҹан Ислам Партијасынын сәдри доктор Һаҹы Мөвсүм Сәмәдов Гобустан Гапалы Типли һәбсханадан мәнәвијјатымызда баш верәнләрлә бағлы фикир билдириб.
М.Сәмәдовун мәнәви дәјәрләримизин ҹәмијјәтдә ашынмасы илә бағлы дүшүнҹәләрини охуҹулара тәгдим едирик:
“Бағышлајан вә Меһрибан Аллаһын ады илә!
Азәрбајҹан халгы сағлам вә ајдын кечмишә, зәнҝин тарихә маликдир. Чәтин вә ағыр мәрһәләләрдән кечмиш бу сәһнәдә халгымызы, онун милли мәнлијини, фәрди вә иҹтимаи-әхлаги шүуруну горујан ән мүһүм амил динимиз вә Аллаһа бағлылығымыз олмушдур.
Деспот вә атеист совет режими топлумун иҹтимаи давраныш кејфијјәтини јанлыш истигамәтә јөнәлтсә дә, јәни сахта коммунизм идеолоҝијасы һәр ан тәзим олунан бүтә чеврилсә дә, инсанлары, фәрд олараг, Аллаһа, Ислам дининә јөнәлдән ағыл, һисс вә ирадәни гыра, дәјишә билмәди. Амма совет әхлаг кодекси вә нормалары, истәр инзибати, истәрсә дә ихтијари шәкилдә, ҹәмијјәтдә индики негативликләрә, мәнәви идбарлыға шәраитин јаранмасына јол вермирди. Һалбуки, о заманлар да буна ҹәһдләр аз мүшаһидә олунмурду. Инсанларда, хүсусән ҝәнҹләр арасында фәзиләтдән чох гәбаһәтә мејллилик һеч дә милли-ментал дәјәрләрдән ирәли ҝәлән мәсәлә дејил. Нә јахшы ки, белә мәнәви чиркинликләри Азәрбајҹан ҹәмијјәти, мүсәлман гөвмү олараг, гынајыр, гәбул етмир.
Бәс, ҝөрәсән, ајры-ајры фәрдләрин бу мәнәви деградасијаја мәруз галмасынын сәбәби нәдир?
Илк нөвбәдә, ҹәмијјәтлә, аиләләрлә, бирбаша вертикал аләмлә тәмасда олан тәблиғат васитәләринин, тәһсил мүәссисәләринин, гида вә тиҹарәт објектләринин фәалијјәтинә ганунвериҹиликдә тәсбит олунмалы нәзарәтин һәјата кечирилмәсиндәки бошлуглар, бәзән исә јанлыш вә идбарлыға тәһрикедиҹи аддымлара мане олмајан мүртәҹе ганун вә гәрарларын гәбул едилмәси мәнәви ашынманы азалтмаг әвәзинә, даһа да артырыр. Ҹәмијјәти ән чох нараһат едән мәсәлә өлкә дахилиндә һәр бир аиләјә ачылан сәһнә ролунда милли телевизија каналларынын мәнәвијјатсыз верилиш вә шоулар тәгдим етмәси, мүәллиф вә апарыҹыларын ҹәмијјәтин сосиал-психоложи, мәнәви бахымдан гејри-сағлам, һәмчинин интеллектуал сәвијјәси ашағы олан үзвләринин милли-мәнәви, дини дәјәрләримизә зидд давранышларыдыр.
Халгымызын милли-мәнәви, дини дәјәрләрини зијалы вә алимләр, һәгиги руһаниләр васитәсилә дејил, бу ҹүр тасадүфи вә, бәлкә дә, дүшүнүлмүш шәкилдә сечилән инсанларын күтләјә тәгдим етмәси индикиндән дә артыг фәсадлар төрәдәҹәјинә шүбһә јери гојмур. Һазырда кечмишләриндән ҝејләр вә ҝејпарадлар галан Авропа өлкәләриндә јашајан инсанлар аиләләрини, ҝәнҹләрини горумаг үчүн Ислам дининә мүраҹиәт етдикләри һалда, Азәрбајҹанымызда Авропанын кечмишинә гајыдыш һаллары мүшаһидә олунур. Әхлагсызлығын, интиһар фактларынын күтләви һал алмасы, орта тәһсил оҹагларына наркотик маддәләрин јол тапмасы ҹәмијјәтдә баш верән вә гаршысы алынмајан деградасијанын нәтиҹәси кими гијмәтләндирилмәлидир. Мәктәбләрдә ҝәнҹ гызларымызын һиҹабына гојулан сүни гадағалар, һиҹаблы ханымларын ишлә тәминатындакы негатив вә јанлыш јанашмаларын аҹы нәтиҹәләрини ҹәмијјәтимиз ҝөрүр. Тәәссүф ки, иҹтимаи гијмәтләндирмәјә, халгымызын мәнәви ашынмадан заманында гуртулушу үчүн ән оптимал тәклифләрин, тәблиғатларын иҹра едилмәсинә диггәтлә јанашмамаг, бу истигамәтдә һәгиги сәј ҝөстәрәнләрин тәҹрид едилмәси ҹәмијјәтимизи даһа ағыр дурума - үмидсизлијә - апарыр.
Нәһајәт унутмаг олмаз ки, дејилдији кими, инсан диҝәр варлыглардан, һәтта мәләкләрдән фәргли олараг, ихтијар саһибидир. Һәм дә ахы инсан һәмишә иҹбарла јашајан бир варлыг дејил. О, јахшыны да, писи дә, һаггы да, батили дә, ҝөзәллији дә сечә билир, идбары да. Садәҹә сечими онун өзүнә, онун ихтијарына версән, јетәр.
Амма инсан билмәлидир ки, истәр бу дүнјада, истәрсә дә Ахирәтдә бүтүн сорғу-суаллар јалныз она аиддир. Бу бахымдан, ән бөјүк мәсулијјәт вә ҹавабдеһлик аилә башчыларындан тутмуш, дөвләтин рәһбәр органлары вә онларын башында дуранларын, ҹәмијјәтин сечилмиш үзвләринин, алим вә зијалыларын, руһани вә дин алимләринин, дөвләт хадимләринин үзәринә дүшүр. Чүнки ҹәмијјәтдә баш верән вә күтләвиләшән мәнәви ашынма һалларыны, илк нөвбәдә, һәмин инсанлар мүшаһидә етмәли, ҝөрмәли вә оператив аддымлар атмалыдырлар.
Амма тәәссүф доғуран бир һалы да гејд етмәлијәм. Бу јахынларда өлкәнин апарыҹы мәдәнијјәт вә инҹәсәнәт хадимләринин, зијалыларын дөвләт башчысы вә ханымы илә ҝөрүшүндә чохсајлы тәклифләр сәсләндирилди. Һәмин тәклифләрин ичәрисиндә телевизијаларда, бир сыра башга сәһнәләрдә, үмумән ҹәмијјәтдә баш верән мәнфи әхлаги кејфијјәтләрин, милли-мәнәви ашынмаларын сәбәбләринин арадан галдырылмасы истигамәтиндә фикирләр ешидилмәди. Бүтүн бунлардан нәтиҹә чыхармағын, бир сыра ваҹиб саһәләрлә бағлы ганунвериҹиликдә ганунларын тәкҹә Авропа конвенсијаларына дејил, халгын ментал дәјәрләринә истинадән гәбул едилмәсинин вахты чатмышдыр.”
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр