“Бу адамлар ҹинајәт төрәтмәјиб, һакимијјәтин ҹинајәтинин гурбаны олублар”

Әһлибејт (ә) Хәбәр Аҝентлијинин вердији мәлумата ҝөрә-Өлкәнин танынмыш иҹтимаи-сијаси хадимләри, һүгуг мүдафиәчиләри јанварын 14-дә бир араја ҝәләрәк, сијаси мәһбусларын дуруму, о ҹүмләдән Нардаран мәһбуслары вә өтән илин сонунда електрик енержисинин бәрпасы тәләбилә етираз аксијасы кечирдикләринә ҝөрә һәбс олунан мәҹбури көчкүнләрлә бағлы мәсәләни мүзакирә едибләр.
“Һөкумәтдән проблемләрин һәллини тәләб етмәк нә вахтдан ганунсуз тәләб сајылыр?”
Тәдбирин апарыҹысы “Сијаси Мәһбусларсыз Азәрбајҹан” Иҹтимаи Алјансынын рәһбәри, һүгуг мүдафиәчиси Огтај Ҝүлалыјев иди. Һүгуг мүдафиәчиси билдириб ки, имкан дахилиндә бүтүн сијаси мәһбусларын мәсәләсини диггәтдә сахламаға чалышырлар.
Нардаран һадисәләрилә әлагәдар һәбс олунанлардан данышан Огтај Ҝүлалыјев билдириб ки, Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдри, илаһијјатчы Талеһ Бағырзадә, АХҸП сәдринин мүавини Фуад Гәһрәманлы вә даһа 16 нәфәрин мәһкәмәси јекунлашыр. Јахын ҝүнләрдә онлара һөкм охунаҹаг. Паралел олараг, Бакы Ағыр Ҹинајәтләр Мәһкәмәсиндә Нардаран мәһбусларындан ибарәт 12 нәфәрлик даһа бир групун, о ҹүмләдән Талеһ Бағырзадәнин мүавини Елчин Гасымовун да мүһакимәси башлајыб. 12 нәфәрлик даһа бир групун мәһкәмәси исә јанварын 19-да башлајаҹаг.
Өтән дөврләрлә мүгајисәдә Азәрбајҹанда сијаси мәһбусларын ики дәфә артдығыны дејән һүгуг мүдафиәчиси билдириб ки, һазырда онларын сајы 160 нәфәрдән дә чохдур. Бу да ону ҝөстәрир ки, һакимијјәт мөвҹудлуғуну горујуб сахламаг үчүн репрессијалары, сијаси сифаришли һәбсләри давам етдирир.
Биләсувардакы гәсәбәдә мәскунлашмыш ҹәбрајыллы мәҹбури көчкүнләрин һәбсиндән данышан Огтај Ҝүлалыјев вурғулајыб ки, онларын һеч бир ҝүнаһы јохдур: “Онлар һөкумәтдән сосиал проблемләринин һәллини тәләб етдикләринә, мәмур өзбашыналығына етираз сәсләрини уҹалтдыгларына, иҹра һакимијјәтинин гаршысына топлашыб наразылыгларыны ифадә етдикләринә ҝөрә ҹәзаландырылыблар. Онлара Ҹинајәт Мәҹәлләсинин үч маддәси илә иттиһам верилиб. Бу ҝүнаһсыз адамларын һәбси үчүн тәгдиматы Баш прокурорун биринҹи мүавини Рүстәм Усубов имзалајыб. Тәгдиматда јазылыб ки, бу адамлар ахшам саат 20.30 радәләриндә иҹра һакимијјәтинин гаршысында топлашараг, ганунсуз тәләбләр ирәли сүрмәклә, дөвләт мүәссисәләринин иш фәалијјәтинә мане олублар. Әввәла, саат 20.30 нә замандан иш вахты һесаб олунур? Икинҹиси, иҹра һакимијјәтиндән сосиал проблемләрин һәллини тәләб етмәк нә вахтдан ганунсуз тәләб сајылыр? Дөвләт мүәссисәләри нормал ишләсәјди, халг бу гәдәр проблемләрлә үзбәүз галмазды”.
“Азәрбајҹанда сијаси адам оғурлуғу давам едир”
 
Һәбсдә олан диндарлардан Азәрбајҹан Ислам Партијасынын үзвү Руһулла Ахундзадәнин сәһһәтиндә кәскин проблемләр јарандығыны, ајағына су јығылдығыны дејән һүгуг мүдафиәчисинин сөзләринә ҝөрә, Пенитенсиар Хидмәтә дәфәләрлә мүраҹиәт олунмасына бахмајараг, онун Мүалиҹә Мүәссисәсинә көчүрүлмәсинә имкан верилмир, галдығы ҹәзачәкмә мүәссисәсиндә дә она һеч бир бир тибби јардым ҝөстәрилмир: “Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдр мүавини Елчин Гасымовун да сәһһәтиндә ҹидди проблемләр вар. Нардаран мәһбуслары, о ҹүмләдән Елчин Гасымов һәбс олунаркән “бандотдел”дә ишҝәнҹәләрә мәруз галыб. Күрдәханы тәҹридханасына көчүрүләндән сонра орада да бу вәзијјәтдә “карс”а салыныб. Бүтүн бунларын нәтиҹәси олараг, Елчин Гасымовун ҹијәрләриндә проблемләр јараныб”.
Буҝүнләрдә блоҝҝер Меһман Һүсејновун күчәдән оғурланмасы вә бир суткаја јахын һеч бир мәлумат верилмәмәсини Азәрбајҹанда илләрдәр мүшаһидә олунан сијаси адам оғурлуғунун давамы кими гијмәтләндирән Огтај Ҝүлалыјев һәлә дә бәдәниндә ҝүллә ҝәздирән Нардаран мәһбусларынын мәсәләсинә дә тохунуб. Буну “инсанлығын битдији јер” адландырыб: “Адамлара һүҹум елә, ҝүлләлә, сонра да бәдәнләриндә олан ҝүлләләрин чыхарылмасына имкан вермә. Бу, инсанлыгдан кәнар аддымдыр”.
Биләсуварда һәбс олунан мәҹбури көчкүнләрин јахынларыны алдадырлар
Биләсуварда мәскунлашан ҹәбрајыллы мәҹбури көчкүн, өзү дә кечмиш сијаси мәһбус олан АХҸП үзвү Мәһәммәд Мәҹидли декабрын 22-дә електрик енержисинин кәсилмәсинә етираз едән вә буна ҝөрә һәбс олунан беш нәфәр һагда данышыб. О билдириб ки, гәсәбәјә верилән електрик енержисинин кәсилмәси адамларын сәбрини дашыран дамла олду. Әслиндә, мәҹбури көчкүнләрин јашадығы гәсәбәдә инсанларын узун илләр јығылыб галмыш сосиал проблемләр вар вә етираз аксијасы да онун нәтиҹәси иди. Мәһәммәд Мәҹидлинин сөзләринә ҝөрә, гәсәбәдә газ, истилик системи јохдур, әһали јалныз електрик енержиси илә кечинирди. Електрик енержиси кәсиләндә орада һәјат дөзүлмәз олур: “Евләр өзү дә чох кејфијјәтсиз тикилиб. Амма инсанлар биртәһәр јашајырды. Сосиал проблемләр о һәддә чатыб ки, артыг адамларын сәбри түкәниб вә динҹ шәкилдә етираз аксијасы кечирибләр. Етиразчылар зәррә гәдәр гануну позмајыб. Полисләр тәхрибат төрәдиб, адамлара гаршы зоракылыға јол верибләр. Әлдә етдијимиз мәлумата ҝөрә, һәбс олунанлардан тәзјиг јолу илә бир-биринин әлејһинә, һәмчинин өзләринә гаршы етирафедиҹи ифадәләр алыныр. Һалбуки, бу адамлар нәинки ҹинајәт, һәтта инзибати хәта да төрәтмәјибләр. Әксинә, өзләри бу һакимијјәтин ҹинајәтләринин гурбаны олублар”.
 
Мәһәммәд Мәҹидли әлавә едиб ки, һүгуг-мүһафизә органлары һәбс олунанларын јахынларынын бәзиләрини һәдәләјир, бәзиләрини исә әзизләринин јахын вахтларда азад едиләҹәји вәди илә алдадыб, онлардан мәсәләни сијасиләшдирмәмәји тәләб едирләр: “Бу һакимијјәт индијә гәдәр шәрләјиб тутдугларынын һансы бирини сонрадан көнүллү шәкилдә бурахыб? Адамлар анламалыдыр ки, онлары алдадырлар”.
“Зүлмә гаршы бирҝә етираз олмалыдыр”
Милли Шуранын үзвү Рөвшән Әһмәдов инсанларын бир-биринин проблеминә лагејд мүнасибәтиндән ҝилејләниб. Дејиб ки, адамлар сијаси һакимијјәтин зоракылығы, мәмурларын өзбашыналығы онун өз гапысыны дөјәндә ајылыб, бу режимин ҝерчәк маһијјәтини дәрк едирләр. Һакимијјәт дә ҹәмијјәтин биҝанәлијиндән истифадә едәрәк, репрессија сијасәтини давам етдирир: “Индијәдәк Азәрбајҹанда даһа һансы һадисәләр баш вермәјиб?! Һакимијјәтин мөвгеји ајдындыр, вәтәндаша дејир ки, сән көләсән, етираз билдирмәјә һаггын јохдур, јалныз бүтә ситајиш еләјиб, сусмалысан. Һансы аҹынаҹаглы дурумда олдуғумузу анҹаг өзүмүзә чатанда дәрк едирик. Нәтиҹә етибарилә тәк-тәк, фәрди шәкилдә етиразымызы билдиририк. Тәәссүф доғуран одур ки, өлкәдә баш верән бу гәдәр зүлмүн, һагсызлығын гаршылығында бирҝә етираз јохдур. Бүтөв бир халг олараг, бу ҹүр давраныша, алчалдылмаја етираз сәсимизи уҹалтмасаг, бизим үчүн чыхыш јолу јохдур. Бу өлкәдә ганун јалныз касыблары, зәифләри әзмәк үчүн бир васитәдир”.
Биләсуварда һәбс олунан мәҹбури көчкүнләрә ҝәлинҹә, Рөвшән Әһмәдов дејир ки, Бакынын мәркәзиндә јашајыб, иши, маашы оланлар белә, ишыг-газ пулуну өдәмәкдә чәтинлик чәкир, галмышды Биләсуварда чөллүкдә мәскунлашмыш, иш јери олмајан адамлар олсун…
“Даим бүтүн сијаси мәһбусларын јанында олаҹағыг”
 
АХҸП сәдринин мүавини Ҝөзәл Бајрамлы баш верәнләри узун илләр өлкәдә апарылан репрессија сијасәтинин давамы адландырыб. Онун фикринҹә, һакимијјәт әһалинин неҹә наразы олдуғуну јахшы баша дүшүр, бу сәбәбдән дә локал етиразлары боғур: “Ешитдијимә ҝөрә, аиләләрдән бири дејиб ки, “мәним өвладымын адыны “сијаси мәһбус” сијаһысына салмајын, мүстәнтиг сөз вериб, ону бурахыҹаглар”. Әввәла, ајдын мәсәләдир ки, аиләләри алдадырлар. Икинҹиси, һәтта истәмәсәләр белә, онлары, үмумијјәтлә, бүтүн сијаси мәһбуслары мүдафиә етмәк бизим борҹумуздур. Бахмајараг ки, һәтта бәзи сијаси чеврәләр дә “ишыг мәһбуслары”нын сијаси мәһбус кими гәбул едилмәсинә етираз едирләр. Гәтијјән доғру јанашма дејил. Биз даим бүтүн сијаси мәһбусларын јанындајыг, онлары сонадәк мүдафиә едәҹәјик”.
“Түрмәләр сијаси мәһбусларла долудур”
“Хурал” гәзетинин баш редактору Әвәз Зејналлы ајры-ајры сијаси мәһбусларын һүгугларыны мүдафиә мәгсәдилә јарадылмыш комитәләрин бирләшмәсини тәклиф едиб: “Бүтүн мүдафиә комитәләри координасијалы шәкилдә бирләшмәлидир. Бу һакимијјәт бизә раһатлыг вермәдикләри кими, биз дә онлара раһатлыг вермәмәлијик”.
Өзү дә сијаси мәһбус һәјаты јашамыш Әвәз Зејналлы дејир ки, Азәрбајҹанда сијаси мәһбус сијаһысындакы сајын 80, јохса 160 олмасы һагда мүбаһисәләр јерсиздир. Чүнки бу ҝүн өлкә һәбсханаларындакы сијаси мәһбусларын сајы минләрләдир: “Һәтта ҹинајәт төрәдиб һәбсханаја дүшәнләрин һамысынын да бирмәналы шәкилдә һүгуглары позулуб. О адамларын бөјүк әксәријјәтинин һәбсиндә һансыса формада сијаси мотивләр вар. Бу ҹүр јанашсаг, һазырда өлкәдә сијаси мәһбусларын сајы 20 миндән чохдур. Һеч ким ганун позунтусу илә, һүгуглары мәһдудлашдырылмагла һәбс олунмамалыдыр. 33 маната ҝөрә үч нәфәрин биринә 8, о биринә 9, үчүнҹүсүнә дә 10 ил иш вериб Азәрбајҹан мәһкәмәси”.
Әвәз Зејналлы Нардаран мәһбусларынын дуруму һагда фикирләрини дә бөлүшүб: “Талеһ Бағырзадәнин мөһтәшәм мүбаризәси, мөһтәшәм дурушу вар”.
Сијаси мәһбуслара әсас дәстәјин инсанларын бирлијиндән кечдијини вурғулајан Әвәз Зејналлы сон вахтлар депутатларын ачыгламаларына да тохунуб: “Бу ҝедишлә 3-4 дилбилмәз депутатын дили илә өлүм һөкмүнү гајтараҹаглар. Сонра да 3-4 һәјасызы истәмәдикләри адамын үзүнә гојуб, ону ҝүлләләјәҹәкләр”.
“Ағыр ҹәзалар бизи сындырмыр”
Мүзакирәләрә Нардаран һадисәләринә ҝөрә һәбс олунанларын јахынлары да гатылыб.
Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдри, илаһијјатчы Талеһ Бағырзадәнин һәјат јолдашы Лејла Исмајылзадә билдириб ки, сонадәк тәкҹә Нардаран мәһбуслары јох, ҝүнаһсыз һәбс олунан бүтүн шәхсләрин јанында олаҹаглар, онларын мүдафиәси үчүн әлләриндән ҝәләни едәҹәкләр: “Севиндириҹи олан будур ки, сијаси сифаришлә һансы һөкмүн верилмәсиндән асылы олмајараг, бу мәһкәмә Нардаран һадисәләри илә бағлы шүбһәләри арадан галдырды, мәһбусларымыз ҝүнаһсыз олдугларыны сүбут етдиләр. Әсас олан да будур. Ону да дејим ки, Талеһ Бағырзадәјә өмүрлүк, о бири гардашларымыза ағыр ҹәзалар верилмәси бизи гәтијјән сындырмыр”.
“Һакимијјәт билир ки, халг она нифрәт едир”
Азәрбајҹан Зијалылар Бирлијинин сәдри Елдәниз Гулијев дејир ки, Биләсуварда мәҹбури көчкүнләрин башына ҝәләнләр һакимијјәтин тәкҹә мүхалифәрлә јох, артыг халгла мүбаризә апармасынын ҝөстәриҹидир. Онун фикринҹә, чүнки һакимијјәт халгын она нифрәт етдијини билир. Бу сәбәбдән дә гејри-адекват аддымлар атыр.
“Гаранлыг ашиги, зүлмәт ичиндә олан бир һакимијјәтин ишығынын јанмасыны тәләб едән адамлары зиндана салмасыны тәбии гаршыламалыјыг. Ејни заманда, биз дә һакимијјәтин би ҹүр гејри-адекват давранышынын гаршысыны алмаг үчүн әлимиздән ҝәләни еләмәлијик”, – дејә Елдәниз Гулијев билдириб.
“Силаһлары өзләри гојуб, өзләри дә ҝөтүрдүләр”
Мүсәлман Бирлији Һәрәкатынын сәдр мүавини Елчин Гасымовун гардашы Камран Гасымов гардашынын неҹә һәбс олунмасындан данышыб. Елчин Гасымов јахынларына данышыб ки, 2015-ҹи ил нојабрын 5-дә евә ҝәләркән ону сахлајыб Сабунчу Рајон Полис Идарәсинә апарандан сонра орада рәис гаршысына 5 килограм наркотик гојуб вә бу иттиһамы бојнуна ҝөтүрмәји тәләб едиб. Амма о, разылашмајыб. Елчин Гасымова әввәлҹә 30 сутка инзибати һәбс ҹәзасы верилиб. Нојабрын 26-да Нардарандакы ганлы әмәлијјат вә Талеһ Бағырзадәнин һәбсиндән сонра онун барәсиндә ҹинајәт иши башланыб, террорчулуг, силаһ сахлама вә с. иттиһамлар ирәли сүрүлүб. Адамлардан бириндән белә бир ифадә алыныб ки, “Елчин Гасымов нојабрын 24-дә силаһ пајлајырды”. Һалбуки, Елчин Гасымов нојабрын 5-дән һәбсдә олуб”.
Камран Гасымов гејд едиб ки, евләриндән силаһ, “Талеһ Бағырзадәнин мүраҹиәти” адлы китабчанын чыхмасы һагда иттиһамда јазыланлар јаландыр: “Өзләри гојуб, өзләри дә ҝөтүрүбләр”.
“Сијаси мәһбус аиләләри бирләшсин!”
Һәбсдә олан АХҸП фәалы Фуад Әһмәдлинин атасы Зәфәр Әһмәдли исә сијаси мәһбус аиләләринин бирләшиб бир гурум јарадылмасыны мәгбул сајыб: “Бир өлкәдә ки, гануна һөрмәт јохдур, белә вәзијјәтдә башга нејләјә биләрик?!”
Диггәт! Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр!