Рауф Арифоғлу: “Һазырда Азәрбаjҹан мүхалифәти һакимиjjәтә ишләjир”

Әһли Беjт (әлеjһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлиjинин вердиjи хәбәрә әсасән, Рауф Арифоғлу: “Һазырда Азәрбаjҹан мүхалифәти һакимиjjәтә ишләjир”
“Јени Мүсават” гәзетинин баш редактору Рауф Арифоғлунун “Репорт”а мүсаһибәси:
 - Азәрбаjҹан Халг Ҹәбһәси Партиjасы (АХҸП) илә “Јени Мүсават” гәзети арасында баш верән ҝәрҝинлиjин сәбәби нәдир?
- Ҝәрҝинлиjин сәбәби Әли Кәримлинин бизә мүнасибәти илә бағлыдыр. Просесин давам етдиjи 17 ил әрзиндә баш верән ениб-галхмалары вә мүнагишәни тәһлил едәндә, белә бир сәһнә ортаjа чыхыр ки, бу адам бизи һәддән артыг jүксәк дәjәрләндирир. Истәjир ки, биз онун jанында олаг, истәjи һәjата кечмәjәндә, конкрет тәклифләри иҹра едилмәjәндә бизим үстүмүзә ҝәлир, шәрләjир, бөһтан атыр, ҝөздән салмаға чалышыр. Паралел олараг, һәм дә чалышыр ки, Мүсават Партиjасы илә “Јени Мүсават” гәзетинин мүнасибәтләри писләшсин. Гыса десәк, бир партиjа лидеринин манеә һесаб етдиjи гәзетә саваш ачмасы конфликтләрә ҝәтириб чыхарыр. Бу саваш исә һеч заман бизим тәрәфдән башладылмаjыб.
- Хүсусилә, бу ҝәрҝинлиjин сечкиөнҹәси мәрһәләләрдә пик һәддә чатмасынын әсас сәбәби нәдир, көкүндә нә дурур?
- Әли Кәримлинин сиjаси гашынма периоду вар, бу, илдә бир дәфә, илин сонунда тутур. Образлы десәк, һәр дәфә дә өзүнү бизим гәзетә сүртүр. Өтән илин бу заманларында да бу мәсәлә вар иди. Просесләри арашдырсаныз, ҝөрәрсиниз ки, ҝәрҝинлик һәр дәфә паjызын сон аjларына тәсадүф едир. Бизим абрымызы мүдафиә етмәкдән башга jолумуз jохдур. Биз хәбәр jаjымы вә истеһсалы илә мәшғулуг, о исә бекар адамдыр, 20 илдән артыгдыр ки, ишсиздир. Бизсә ҝүндәлик ишимизлә мәшғулуг. Һәтта бу һалда белә, сиjаси авараларын һүҹумуна мәруз галмағымыза бахмаjараг, бу просеси дә хәбәр һалына салыб, Азәрбаjҹанын хәбәр мәканыны мараглы етмәjә чалышырыг.
- Сиз “Азадлыг” гәзетини мәһкәмәjә верирсиниз, просес нә jердәдир?
- “Азадлыг” гәзети илә бағлы мәһкәмәjә декабрын 10-да мүраҹиәт олунуб. Гәзети мәһкәмәjә өтән һәфтә вермәли идик, амма ҝөрдүк ки, һаггымызда бөһтан вә тәһгир интенсивләшиб, мәһкәмәjә аргументләр истеһсал едирләр, она ҝөрә дә ҝөзләдик ки, мәсәләни даһа да аргументләшдирәк. Чүнки ачыг тәһгирләр, мәним ҹинаjәт әмәлиндә иштиракыма даир иддиалар вар. Мәһкәмәjә мүраҹиәт етдикдән сонра бунларла бағлы деjишмәләрин әһәмиjjәтли һиссәсини даjандыраҹағыг, чүнки бунун мәнасы галмыр. Артыг, иш һүгуги мүстәвидә һәлл едиләҹәк. Онлар нә деjибләрсә, сүбут етмәк мәҹбуриjjәтиндә галаҹаглар. Демирләр, вәтән хаиниjик, сатгыныг, мүхтәлиф әмәлләрдә иштирак етмишик? Бунларын һамысынын ҹавабыны һәмин гәзет мәһкәмәдә верәҹәк. АХҸП функсионерләри вә jеткилиләри илә бағлы да мәһкәмәjә мүраҹиәт едиләҹәк. Амма бунунла бағлы һәлә иддиа әризәси һәлә һазырланмаjыб. Онларын сосиал шәбәкәләрдә вә аjры-аjры гәзетләрә вердикләри мүсаһибәләр, jаздыглары jазылар копjаланыр, бундан сонра мәһкәмәjә мүраҹиәт едәҹәjик.
- Милли Шура jарананда “Јени Мүсават” гәзети һәмин лаjиһәни Русиjа илә әлагәләндирди, буна бахмаjараг, үзвү олдуғунуз Мүсават Партиjасы да һәмин гурума гошулду. Сонрадан исә партиjа Милли Шурадан аjрылды. Белә иддиалар вар ки, Мүсават Партиjасынын Милли Шурадан аjрылмасына Сиз сәбәб олмусунуз. Бу иддиалар нә гәдәр әсаслыдыр?
- Милли Шуранын Русиjа лаjиһәси олдуғуну инди дә деjирәм. Мүсават Партиjасы һәмин гурума гошулмагла сәһв аддым атды. Партиjанын Милли Шурадан чыхмасында исә һеч бир ролум олмаjыб, чүнки партиjаны идарә етмирәм, садәҹә тәшкилаты идарә едәнләрлә достам. Партиjа илә бағлы фикирләрими, тәнгидләрими онлара һәмишә ачыг демишәм. Достларым да билирләр ки, ачыг сөзлүjәм, нәjисә ҝизләтмәдән фикирләрими бирбаша сөjләjирәм. Мүсават Партиjасынын Милли Шураjа дахил олмасы тарихи сәһв иди, партиjа бу просесдә иштирак етмәмәли иди. Белә олмасаjды, инди тамам башга вәзиjjәт jаранмыш оларды. Тәәссүф ки, тәшкилатымызы бу сәһвдән jаjындырмаға ҝүҹүм чатмады. Мән сырави үзвәм, партиjада елә дә ҝүҹүм jохдур. Амма сонда нә баш вердиjини һәр кәс анлады. Нәһаjәт, jанлыш гәрардан ҝери дөнмәjин фаjдалы олдуғуну гәбул етдиләр. Әввәлҹәдән дә дедиjимиз ки, Милли Шура Азәрбаjҹан сиjаси тарихиндә фаҹиәви рол оjнады. Нә вахтса, Азәрбаjҹанда вәзиjjәти дәjишә биләҹәк коалисиjанын охшары олан jаланчы коалисиjа гурулду, просесләр өнләнди. “Зиjалы - ҹәмиjjәт”, “зиjалы - мүхалифәт” модели сырадан чыхарылды. Бу, Азәрбаjҹанда ола биләрди. Бундан сонра өлкәдә рәзил дурум jаранды. Азәрбаjҹан мүхалифәти МДБ өлкәләриндәки бүтүн мүхалифләрдән ән ҝүҹлүсү, ән дөзүмлүсү вә етибарлысы иди. Мадди ресурсу сыфыр олса да, инсани ресурсу кифаjәт гәдәр чох иди. Мүхалифәти о jерә ҝәтирдиләр ки, инди инсани ресурс да jохдур. Һазырда һакимиjjәт ән ҝүҹлү вәзиjjәтдәдир.
Үстәлик, мүхалифәти бу дурума саланлар бизи игтидара ишләмәкдә сучлаjырлар. Бир медиа гурулушу һакимиjjәтә неҹә ишләjә биләр ки?! Бу, неҹә олур? Медиа гурулушунда һәр шеj ачыгдыр, аjдындыр вә jазы шәклиндә ифадә олунур. Бүтүн дүшәрҝәләрә аид хәбәрләри вермәк медианын ишидир. Биздә исә мүхалифәт функсионерләри деjирләр ки, игтидарын хәбәрини верирсәнсә, сатгынсан. Еjни вәзиjjәт игтидар гәзетләриндә дә вар, jәни, мүхалифәтдән нәсә вермәк олмаз. Бу, Ленинизм jанашмасыдыр. Коммунист дөврүндә гәзетләрин партиjалылығы деjилән дүстур мөвҹуд иди. Јәни, һәр гәзет мүтләг партиjалы олмалы иди вә һәмин партиjанын мөвгеjиндән чыхыш етмәли иди. “Азадлыг” гәзети Халг Ҹәбһәсинин, “Јени Азәрбаjҹан” гәзети ЈАП-ын мөвгеjиндән чыхыш едир. Мәнә дә тәләб будур ки, jа мүхалифәтин, jа да Мүсават Партиjасынын мөвгеjиндән чыхыш едим. Мән дә бу моделлә разы деjиләм. Чүнки бу, ҝериликчи бир шеjдир. Биз тәнгидчи медиаjыг, мүхалифәт деjилик. Биз мүхалифик, тәнгидчиjик, амма һакимиjjәтә мүнасибәтдә дә, мүхалифәтин ирәлиjә доғру атылан аддымлара гаршы jөнәлән нәjи варса, она да мүхалифик. Биз мүхалифәтин анормал тәләбләринә белә мүхалифәтдәjик. Достларымыз вар ки, һарада олмасындан асылы олмаjараг, дәстәк вермишик, амма мүәjjән периодда ики дәфә тәнгид етмишик, бизимлә саламы кәсиб. Бу, нә зәкадыр? Һесаб едирәм ки, һазырда Азәрбаjҹан мүхалифәти бүтөвлүклә һакимиjjәтә ишләjир, онун мөһкәмләнмәсинә хидмәт едир. Чүнки ортаjа гоjдуғу фәалиjjәт, методлар jанлышдыр, һакимиjjәтә ҝәлмә мәсәләси ҝүндәмдә jохдур, стратеҝиjада белә jохдур. Үстәлик, дахили мүнагишәләрлә дүшәрҝәни ҝүҹдән салырлар. Ҝүҹ тәтбиг едән һакимиjjәтин методларына гаршы доғру-дүрүст аддым ата билмирләр. Һәр кәсин өз мандаты вар; Рауф Арифоғлунун мандаты “Јени Мүсават” вә она бағлы олан медиа гурулушларыны бөjүтмәк, бу мүмкүн олмаса, онларын мөвҹудлуғуну сахламагдыр. Мән кимсәнин ишинә гарыша билмәрәм, садәҹә, фикир сөjләjә биләрәм. Мүхалифәтин дә мандаты бу ҹүр мүәjjән олунур, онларын мандаты мәним сәрһәдләримә гәдәрдир, мәним сәрһәдләримә ҝирә билмәзләр.
- Һазырда Мүсават Партиjасы АХҸП илә әмәкдашлыг етмәк ниjjәтиндәдир. Буну неҹә гаршылаjырсыныз?
- Мүнасибәтим нормалдыр. Мүхалиф дүшәрҝәдә олан һәр бир тәшкилат ҹидди бир әсас, проблем jохдурса, диҝәрләри илә функсионал әмәкдашлыг етмәк марағында олмалыдыр. Башга ҹүр неҹә ола биләр ки?! Бу, Мүсават Партиjасынын марагларыны, мөвгеjини нүмаjиш етдирир. Азәрбаjҹан Халг Ҹәбһәси Партиjасы Мүсават Партиjасыны ашағыламагла мәшғулдур, иддиа едирләр ки, Мүсават мүхалифәт партиjасы деjил. Тәсәввүр едирсинизми, бу, неҹә гиjмәтләндирмәдир?! Һесаб едирәм ки, Мүсават Партиjасы дүзҝүн едир, һәр кәсә гуҹаг ачмалыдыр. АХҸП истәjир ки, мүхалиф дүшәрҝәдә ҝүҹ о олсун, медиада да медиа ҝүҹү олараг “Азадлыг” гәзети фәалиjjәт ҝөстәрсин. Чалышырлар ки, Мүсават Партиjасы да, “Јени Мүсават” гәзети дә сырадан чыхсын. Тоггушманын маһиjjәтиндә бунлар даjаныр. Бу, jанлыш jанашмадыр.
- Сиjаси дүшәрҝәдә диалог барәдә нә деjә биләрсиниз?
- Диалогун тәрәфдарыjам. Сиjаси просесләрдә диалог өзү мүбаризә методудур. Сән елә бир ҝүҹ олмалысан ки, сәнинлә маса архасында отурсунлар. Диалога гәдәр олан мәрһәлә вар ахы. Мүхалифәт дүшәрҝәси о гәдәр ҝүҹлү олмалыдыр ки, гаршы тәрәф онлары нәзәрә алсын, диалог апармаға еһтиjаҹ һисс еләсин. Мүхалифәт дүшәрҝәси әвәзинә сәһра командирләри, мүхалифәт функсионерләри әвәзинә дөjүшчүләр олардыса, тәбии ки, диалогдан сөһбәт ҝедә билмәзди. Мүнасибәт вә мүзакирә аләти автомат оларды... Тәәссүф ки, Азәрбаjҹан игтидары мүхалифәти гүввә һесаб етмир. Мүхалифәт исә игтидарын леҝитимлиjини танымыр Диалог она ҝөрә дә алынмыр. Диалог Азәрбаjҹанын ҝәләҹәjи, Дағлыг Гарабағын талеjи үчүн чох өнәмлидир. Ҝәләҹәкдә дава күчәдә деjил, парламентдә апарылмалыдыр. Бу бахымдан мүзакирә етмәjә хеjли мөвзу вар. Үмид едирәм, диалог jахын заманларда баш верәҹәк.
- АХҸП илә аранызда jаранмыш ҝәрҝинликлә бағлы Мүсават Партиjасынын дәстәjи Сизи гане едирми?
-Билирсиз, һансыса медиа гурулушу кимдәнсә көмәк истәмир, ондан кимләрсә дәстәк истәjир. Мән елә бир ҝүҹ jаратмышам ки, jа инсанлар мәндән мүдафиә олунурлар, jа да дәстәк истәjирләр. Медианын кимдәнсә көмәк истәмәси абсурд бир шеjдир. Мүсават Партиjасынын бәзи функсионерләри сәбатсызлыг едирләр, вәзиjjәти дәjәрләндирә билмирләр, бизим Халг Ҹәбһәси илә мүнасибәтләримиздә өзләрини аjырмаг истәjирләр. Бу да нормалдыр. Амма бәзи һалларда онларын аддымлары бизим әлеjһимизә jөнәлир, бәjанатлар верирләр. Биз һәр мәрһәләдә Мүсават Партиjасынын jанында олмушуг, инди дә “jанымызда олун” демирик, “күрәjимиздән бычаг сапламаjын” деjирик, буну да бәзән едирләр. Өтән һәфтә Мүсават башганы Ариф Һаҹылы илә ҝөрүшдүк, ирадларымы билдирдим, о да ирадларыны билдирди. Беләҹә, мүзакирә апардыг, мәсәлә һәлл едилди.
- Баш верән просесләрә Мүсават Партиjасынын сабиг башганы Иса Гәмбәрин мөвгеjини неҹә гиjмәтләндирирсиниз?
- Мән она “сабиг башган” демирәм, “башганым” деjә мүраҹиәт едирәм. Иса бәjин мөвгеjини дәjәрләндирә билмәрәм, чүнки мөвге ифадә етмәjиб. Амма шәхси ҝөрүшләримиздә, сөһбәтләримиздә бир сыра мәсәләләрлә бағлы фикир мүбадиләси апармышыг. Һәмин фикир мүбадиләләрини өзү ачыгламадығы үчүн мән дә ачыгламаг истәмирәм.
- Партиjадан ҝетмәклә бағлы гәрарынызда фасилә елан етмисиниз. Бу мәсәлә jенидән ҝүндәмә ҝәлә биләрми?
-Үмумиjjәтлә, Мүсават Партиjасындан ҝетмәк истәjирәм. Буну гурултаjдан өнҹә Иса бәjә дә, ики башган адаjы - Ариф Һаҹылы вә Губад Ибадоғлуна да демишдим. Демишдим ки, кимин сечилмәсиндән асылы олмаjараг, партиjадан ҝедәҹәм. Чүнки бундан мәнә гаршы шантаж елементи кими истифадә едирләр, сән Мүсават Партиjасынын үзвүсән, буну ниjә jазырсан? Журналистин партиjалылығы олмамалыдыр, бу, дүнjадакы дүстурдур. Партиjа функсионеринин вә үзвүнүн мандаты тамам башга, гәзет журналистинин дашыдығы мандат тамам башгадыр. Бунлар бир-биринә зиддир. Әлими-голуму ача билмирәм, бәзи шеjләр jазылмалыдыр, jаза билмирәм, деjилмәлидир, деjә билмирәм. Деjәндә дә үстүмә ҝәлирләр, “мүсаватчы, аjыб олсун, ниjә белә етдин?” Мүсават Партиjасында мәндән чох стажы олан икинҹи бир адам jохдур. Мән “Јени Мүсават”дан галан тәк нүмаjәндәjәм. Бу бахымдан о илләрә һеjфим ҝәлир; амма еjни заманда, сөһбәт jалныз кечмишдән ҝетмир, сөһбәт ҝәләҹәк категориjасында мүһүм фәалиjjәтләрдән ҝедир. Мәни нә гәдәр тәнгид етсәләр, сағдан-солдан сөjсәләр дә, медиа локомотивини дашымалыjам вә jени тренд jаратмалыjам. Азәрбаjҹанда гәзетчилиjә мүнасибәти дәjишмәк лазымдыр. Индики мәрһәләдә Мүсават Партиjасынын вәзиjjәти еләдир ки, ҝетсәм, дүзҝүн саjылмаз. Она ҝөрә дә ҝөзләjирәм. Партиjадан ҝетмәjи дүшүнүрәм вә jәгин ки, jахын заманларда фәалиjjәтими даjандыраҹам.
- Мүсават Партиjасында гурултаjдан сонра баш верәнләри неҹә гиjмәтләндирирсиниз?
- Мүсават Партиjасынын рәһбәрлиjинә мүәjjән тәсирләрим вар. Амма АХҸП-нин мәнә гаршы апардығы чиркли кампаниjа Мүсават функсионерләринә вә үзвләринә дә тәсир едиб. Партиjанын бәзи функсионерләри илә мүнасибәтләрим о дәрәҹәдәдир ки, деjиләси деjил. Онларын бу мүнасибәти илә бағлы, демәк олар, сон һәддәjәм. Партиjа илә бағлы да мәсәләләрә гарышмырам. Өз проблемләрини өзләрини һәлл етсинләр, мән демирәм ки, ҝәлин проблемимин һәллинә көмәк един...Һазырда партиjанын структурлары ишләк вәзиjjәтдәдир, башган, мүавинләри, Мәҹлис үзвләри вар, зәһмәт чәксинләр, проблемләринин өһдәсиндән ҝәлсинләр. Мән, садәҹә, тәрәфләрин мөвгеләрини ишыгландырмагла мүкәлләфәм, башга сәлаһиjjәтим jохдур ки...
- Һазырда рәһбәрлик етдиjиниз гәзетлә бағлы нечә мәһкәмә иддиасы вар?
- Өтән ил бу заманлар 12 мәһкәмә просесимиз варды. Бу мәһкәмә просесләри үзрә 3,1 милjон манат иддиа варды. Бу, дүнjа чапында рекорддур. Бунлардан 7-си сабиг назир Сәфәр Әбиjев дахил олмагла, Мүдафиә Назирлиjинин 7 ҝенералына аид иди.
Бири нәглиjjат назири Зиjа Мәммәдовун оғлу Анар Мәммәдова, о бири “Поладтөкмә” заводуна, диҝәри исә Сәрһәд Гошунларына аид иддиа иди. Демәк олар, биз бунлары һәлл етдик. Вәкилләримиз jахшы метод тапыблар, просеси узадырлар. Мүдафиә Назирлиjини о гәдәр узатдыг ки, бизи мәһкәмәjә верән ҝенераллардан бири һәбс едилди, назирин өзүнү вә диҝәрләрини ишдән чыхардылар. Инди онлардан бири вәзифәсиндә галыб, о да иддиа әризәсини ҝери ҝөтүрүб. Беләҹә jарым милjон ирәли олдуг. Мәһкәмәдә “Поладтөкмә” Заводуна галиб ҝәлдик. Буна бахмаjараг, мәһкәмә “Ҝилан Һолдинг” вә Анар Мәммәдовун иддиасыны тәмин етди.
- Милли Мәҹлисә ҝәлән ил кечириләҹәк сечкиләрдә иштирак едиб-етмәмәклә бағлы гәрар гәбул етмисинизми?
- Тәбии ки, һәр бир иҹтимаи хадим jа депутат, jа да президент олмаг истәjәр. Амма истәмәклә реаллыг арасында фәрг вар ахы. Дүшүнүрәм ки, Азәрбаjҹан парламентиндә мәним кими бир парламентаринин олмасынын халга да, медиаjа да, дөвләтә дә фаjдасы вар. Бу сечкиләрдә шәртләр уjғун олмаса, намизәдлиjими ирәли сүрмәjәҹәм. Шәртләр уjғун олса, һеч олмазса, гисмән демократик мүһит мөвҹуд оларса, намизәдлиjими ирәли сүрәҹәм.
- Јени медиа лаjиһәләриниз ҝөзләнилирми?
-Телевизиjа лаjиһәси ҝүндәмдәдир. Бир нечә дәфә ТВ вә радио лаjиһәләри һәjата кечирмәjә чалышмышам, һәтта Түркиjәдә бунунла бағлы ортаглар тапмышам. Тәәссүфләр олсун, Азәрбаjҹан һакимиjjәти мәнә бу шансы вермәjиб. Амма инди гыса мүддәт әрзиндә, мәһдуд имканларла интернет телевизиjанын гураҹағыг. Һазырда ҹидди бир лаjиһәни малиjjәләшдирмәк дурумунда деjиләм. Она ҝөрә дә ортаг ахтарырам.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәjә истинад лазымдыр