Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Русијанын Казан шәһәриндә кечирилмәси нәзәрдә тутулан Азәрбајҹан-Ермәнистан президентләринин нөвбәти ҝөрүшү әрәфәсиндә јенә дә оптимист фикирләр сәсләнир. Нөвбәти белә ачыглама Азәрбајҹанын Русијадакы фөвгәладә вә сәлаһијјәтли сәфири Полад Бүлбүлоғлундан ҝәлиб. Сәфир АПА-ја мүсаһибәсиндә Русија, АБШ вә Франса президентләринин Довил бәјанатыны јүксәк гијмәтләндириб. “Илк дәфә олараг һансыса бир мүддәт гојулуб ки, Дағлыг Гарабағ проблеми илә бағлы апарылан данышыгларын нәтиҹәси олмалыдыр.
Бу, ону ҝөстәрир ки, бөјүк дөвләтләрин рәһбәрләри артыг бу мәсәләни тәбии ки, бејнәлхалг һүгуг чәрчивәсиндә һәлл етмәк истәјирләр” дејә, билдириб.
Ијун ајында кечириләҹәк Азәрбајҹан, Ермәнистан вә Русија президентләринин ҝөрүшүнү дәјәрләндирән дипломат бунлары дејиб: “Үмуми истигамәт ону ҝөстәрир ки, Дағлыг Гарабағ проблеми артыг һәлл олунмаг үзрәдир”. П.Бүлбүлоғлу Русија вә билаваситә президент Дмитри Медведјевин Дағлыг Гарабағ мәсәләсинин чөзүлмәси вә проблемин бејнәлхалг һүгуг нормалары чәрчивәсиндә һәлл едилмәси үчүн бөјүк сәј ҝөстәрдијини дә вурғулајыб. Азәрбајҹаны Русијада тәмсил едән дипломатын бу ҹүр никбин мөвгедән чыхыш етмәси ортаја суаллар чыхарыр. Олмаја Азәрбајҹан үчүн һансыса тәһлүкәли һәлл лајиһәси масаја чыхарылыр? Һәр һалда, ермәни тәрәфинин мөвгејиндә ҹидди дәјишиклик мүшаһидә олунмадығы үчүн әдаләтли һәллә үмид етмәк јерсиздир.
“База принсипләринин разылашдырылмасынын јахын заманларда һәјата кечириләҹәји бир вахтда франсалы һәмсәдри Авропа Бирлијинин нүмајәндәси илә әвәзләмәклә Минск Групунун форматыны дәјишмәјин вахты дејил”. Буну исә Бејнәлхалг Бөһран Групунун аналитики Сабина Фрејзер “Тренд”ә мүсаһибәсиндә дејиб. Онун сөзләтинә ҝөрә, инди Минск Групунун форматыны дәјишмәјин вахты дејил, чүнки һәмсәдрләр инанырлар ки, база принсипләринин разылашдырылмасына аз галыб.
Политолог Вәфа Гулузадә исә никбинлијә һеч бир әсас ҝөрмүр: “База принсипләрини разылашдырыб гол чәкәндән сонра да торпагларымыз ишғалдан азад олунмајаҹаг. Мәсәлә ондан ибарәтдир ки, Азәрбајҹан база принсипләринә һеч ҹүр гол чәкә билмәз. База принсипи биринҹи нөвбәдә Дағлыг Гарабағын кимин олдуғуну ортаја гојмалыдыр. Ја биз дејирик ки, Дағлыг Гарабағ бизим әразидир, ермәниләр орда јалныз мухтаријјәт ала биләр. Ја да дејирик ки, гој ермәниләр референдумда Дағлыг Гарабағла бағлы сәс версин, ондан сонра биз гәрар чыхара биләрик. Үчүнҹү бир вариант исә азәрбајҹанлы гачгынларын Дағлыг Гарабаға гајытмасындан сонра бирҝә сәсвермәнин кечирилмәсидир. Анҹаг бу, мүмкүнсүздүр. Чүнки Дағлыг Гарабағ ермәни ишғалчы гүввәләриндән азад олунмамыш азәрбајҹанлылар ҝери гајыда билмәз. Демәли, референдумун кечирилмәсинә разылыг вермәк Дағлыг Гарабағын итирилмәси демәкдир. Бу мәнада әминликлә демәк олар ки, биз мүнагишәнин һәллиндә бир миллиметр дә ирәли ҝетмәмишик”.
Бунунла белә, В.Гулузадә Дағлыг Гарабағ проблеминин Русијадакы сечкиләрдән сонра һәллини даһа реал сајыр: “Әҝәр Русијада Медведјев сечиләрсә, о да Путинин әсҝәри табечилијиндә олан адамларыны ордудан вә хүсуси хидмәт органларындан говарса, проблемин һәллинә үмид јарадар. Амма бу, илләрлә вахт тәләб едән мәсәләдир”.
Политолог әминликлә дејир ки, Казан ҝөрүшүндә һансыса разылашманын әлдә олунмасы мүмкүн дејил: “Ејни заманда һесаб едирәм ки, ортаја Азәрбајҹанын ирадәсиндән кәнар нә исә гојулмајаҹаг. Чүнки Азәрбајҹана хәјанәт етмәк мүмкүн дејил. Азәрбајҹана хәјанәт едән чох бөјүк рискә ҝетмиш олар. Ҝәрәк һәр мәсәләдә иҹтимаијјәти, халгы инандырасан”.
В.Гулузадә һәмсәдр өлкәләрин президентләринин халглары сүлһә һазырламагла бағлы Азәрбајҹан вә Ермәнистан президентләринә чағырышына да мүнасибәт билдирди: “Өзү дә бу, чох мәнфи чағырышдыр. Чүнки әслиндә ермәниләри Азәрбајҹан торпагларыны азад етмәјә һазырламаг лазым иди. Азәрбајҹаны сүлһә чағырмаг исә ермәниләрин ишғалы илә барышдырмаг мәгсәди ҝүдүр. Нијә бу гәдәр дөвләт јығышыб бир график тутмур ки, ермәниләр нә вахт, һансы рајондан чыхырлар? Нә сәбәбә ҝөрә ермәниләрә ”Јол хәритәси" вермирләр ки, ишғал етдијиниз 7 рајону тәрк един, ондан сонра Дағлыг Гарабағын статусуну мүзакирә едәк. Һансы ки, бу мәсәлә БМТ-нин вердији мандатда әксини тапыб. Әслиндә ермәниләр 7 рајону азад едәндән сонра Азәрбајҹан данышыг масасына отурмалыдыр. Һәмсәдр өлкә президентләринин чағырышынын гаршысында сусмаг исә бу чағырыша разылашмаг демәкдир. Демәли, сон нәтиҹәдә Азәрбајҹан хәритәдә нөвбәти дәфә 20 фаиз азалаҹаг. Чүнки биз тәрәфдән бу чағырыша һеч бир етираз јохдур". Политолог Азәрбајҹан рәсмиләринин бу чағырышын Ермәнистана гаршы јөнәлдији барәдә дедикләри илә разылашмады: “Бу, Ермәнистана гаршы тәзјиг-филан дејил. Әслиндә ермәниләри торпагларымызы ҝери гајтармаға, Азәрбајҹаны исә һәмин әразиләри ҝөтүрмәјә һазырламаг лазым иди. Биз дәһшәтли әдаләтсизлик дөврүндә јашајырыг. Буну биринҹидән тутмуш сонунҹуја гәдәр һамы билсин. Ону да билмәлијик ки, бу әдаләтсизлик һәр биримизин башында партлаја биләр. Нәтиҹәдә исә бу әдаләтсизлик һеч кәсә хошбәхтлик ҝәтирмәјәҹәк. Бәзиләри бәлкә дүшүнүр ки, әши, ҹәһәннәмә олсун, торпагды верәк, галанында кефлә јашајаг. Амма белә шеј јохдур”. В.Гулузадә бир мәгамы да вурғулады. Билдирди ки, рәсми Бакы торпагларын тәслиминә разылашса белә, бејнәлхалг аләм Азәрбајҹандан демократик принсипләрә әмәл едилмәсини тәләб едәҹәк.
В.Гулузадә Русија данышыгларында Азәрбајҹан рәһбәрлијинә тәзјиг едилмәси еһтималындан да данышды: “Бир дәфә рәһмәтлик Һејдәр Әлијевә тәзјигләрин олдуғу барәдә данышдым. О исә чох сојугганлы шәкилдә мәним ҝөзүмүн ичинә бахыб деди ки, Вәфа, бирдәфәлик бил, мәнә тәзјиг етмәк мүмкүн дејил. Мән чох истәјирәм ки, бу хүсусијјәт онун оғлунда олсун вә она тәзјиг етмәк мүмкүн олмасын”.
Е.ПАШАСОЈ
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
