Бағышлајан вә Меһрибан Аллаһын ады илә
Әдаләт әдаләтдир! Әдаләт ҝөзәлдир! Чүнки Мүтәал Аллаһ инсанын фитрәтини онун үзәриндә јоғурмушдур. Она ҝөрә дә һәр бир кәс зүлм етмәји писләјир вә зүлмү гәбул етмәк истәмир. Һәтта јер үзүнүн ән зүлмкар шәхси белә зүлмү писләјир вә әҝәр бир мәсәләдә она гаршы азаҹыг бир зүлм олса, она етираз едир. Мүтәал Аллаһ да инсан фитрәтиндән хәбәрдар олдуғу үчүн бујурур: "Шүбһәсиз, Биз пејғәмбәрләримизи ачыг-ашкар дәлилләрлә (мөҹүзәләрлә) ҝөндәрдик. Биз онлара бирликдә (Аллаһын һөкмләрини билдирән сәмави) китаб вә әдаләт тәрәзиси (шәриәт) назил етдик ки, инсанлар (бир-бири илә) әдаләтлә рәфтар етсинләр".("Һәдид" сурәси, ајә 25.) Бурадан ајдын олур ки, зүлм етмәк вә зүлмә баш әјмәклә мүбаризә, Аллаһ пејғәмбәрләринин ән әсас вә мүһүм програмларындан олмушдур. Мәсум имамларын (ә) да һәјат тәрзи вә онлардан нәгл олунан мүбарәк кәламлар бунун ҝөстәриҹисидир. Имамлар арасында исә һәзрәт Әлинин (ә) вә имам Һүсејнин (ә) һәјаты тәкҹә мүсәлманлара јох, бәлкә бүтүн дүнјаја бәлли вә бүтүн азадлыгсевәр милләтләрә өрнәкдир. Зүлмлә мүбаризә апармаг истәјән һәр бир милләт онларын үслубларындан истифадә едирләр. Буна чохлу нүмунәләрдән јалныз бирини: Һиндистан азадлыг һәрәкатынын башчысынын өз милләтинә мүраҹиәтини диггәтинизә чатдырырыг. О демишдир: "Мән бүтүн дүнјаны ҝәзиб-доландым, мүстәмләкә ҹајнағындан гуртармаг үчүн сизә бөјүк бир әрмәған ҝәтирдим. Бу әрмәған Ирагын Кәрбәла шәһәриндә азадлыгсевәрләрин гибләсинә чеврилмиш имам Һүсејн әлејһиссәламын бөјүк шәһидлик мәктәбидир! Әҝәр азад олмаг вә зүлмә галиб ҝәлмәк истәјириксә, һәр бир шејимиздән кечмәјә һазыр олмалыјыг". Зүлм вә зүлмлә гаршылашмағын ән мүһүмләрини хүласә олараг бир нечә гисмә бөлмәк олар: 1. Ҹәмијјәтин бир фәрдинин тәрәфиндән башга фәрдә, ја фәрдләрә, ја ҹәмијјәтә гаршы. 2. Рәһбәр тәрәфиндән фәрдә, ја фәрдләрә, ја ҹәмијјәтә гаршы. 3. Фәрд ја фәрдләр тәрифиндән рәһбәрә гаршы. 4. Бир милләт башга бир милләтә гаршы. 5. Бир фәрд өзүнә гаршы. Бунларын һәр бир гисми Пејғәмбәр (с) вә мәсум имамлардан нәгл олунан һәдисләрдә шидддәтлә писләнмиш вә бу әмәлин дүнја вә ахирәтдә пис агибәтиндән хәбәр верилмишдир. Биз дә онлардан бәзиләринә јенә ихтисарла ишарә едирик. 1. Пејғәмбәр (с) һәр нөв зүлмү һәр бир шәхс тәрәфиндән писләјир вә бујурур: "Зүлм етмәкдән горхун! Һеч бир әзаб зүлм вә ситәмин әзабы гәдәр һазыр вә тезчатан дејилдир".("Нәһҹ әл-фәсаһә", һ. 94.) Һәзрәт Әли (ә) зүлмү бир нечә гисмә бөлүр вә һәр биринин өз һөкмүнү бујурур: "Билин! Зүлм үч гисмдир: бағышланылмајан зүлм, ҹәзасыз галмајан зүлм вә бағышланылан зүлм. Амма бағышланылмајан зүлм, Сүбһан Аллаһа шәрик гошмагдыр. Неҹә ки, бујурур: "Шүбһә јохдур ки, Аллаһ Өзүнә шәрик гошанлары әвф етмәз".("Ниса" сурәси, ајә 48.) Бағышланасы олан зүлм исә бәндәнин ҝүнаһ етмәклә өзүнә гаршы рәва билдији зүлмдүр. Ҹәзасыз галмајан зүлм исә инсанларын бәзиләринин диҝәрләринә гаршы етдији зүлмдүр...".("Нәһҹ әл-бәлағә", хүтбә 176.) 2. Һәзрәт Рәсули-әкрәм (с) рәһбәр тәрәфиндән олан зүлмүн Аллаһ јанында о гәдәр ағыр ҹилвәләндијини вә бунун Аллаһын рәһмәтинин јер үзүнә азалмасына сәбәб олмасыны бәјан едиб бујурур: "Башчы вә рәһбәр зүлм едәркән јағыш азалыр".("Нәһҹ әл-фәсаһә", һ. 219.) Башга бир һәдисдә дә јенә һөкумәт апаратыны зүлм етмәјин агибәтиндән аҝаһ едиб бујурур: "Гази вә гәзавәт апараты зүлм етдикдә Аллаһ онлары өз башларына бурахыр вә шејтан онунла һәмраһлығы өз өһдәсинә алыр". ("Нәһҹ әл-фәсаһә", һ. 487.) Һәзрәт Әли (ә) дә рәһбәр тәрәфиндән олунан зүлмүн агибәтиндән бирини өз валисинә ачыглајыр, она ҹамаат арасында әдаләтли олмағы тапшырыр: "Әдәләтли вә инсафлы ол, јол азмагдан вә зүлмдән горх. Чүнки инсафсызлыг дидәрҝинлијә вә зүлм, гылынҹа ҝәтириб чыхарыр".("Нәһҹ әл-бәлағә", һикмәт. 476.) 3. Халг да јенә һагг олан рәһбәри дәстәкләмәјә вә она көмәк етмәјә, ҝөстәришләринә әмәл етмәјә вәзифәлидир. Әкс һалда она гаршы бөјүк зүлм етмиш олур. Бу һәтта рәһбәрдән башга инсанын өзүнә вә ҹәмијјәтә гаршы зүлм етмәсинә сәбәб олур. Чүнки һагг рәһбәр јалныз һагга әмр едир, халгын хејрини истәјир вә халг үчүн ишләјир. Демәк ону дәстәкләмәмәк вә көмәк етмәмәк халга көмәк етмәмәкдир. Һәзрәт Әли (ә) бир нечә дәфә (о ҹүмләдән Нәһҹ әл-бәлағәнин 218- ҹи хүтбәсиндә) буна ишарә етмишдир. 4. Исламда башга ҹәмијјәтләрә гаршы зүлм вә ситәм етмәк дә гадаған олунмушдур. Бу Исламын илк әввәлләриндә олан дөјүшләрдә вә Пејғәмбәрин (с) мүгавиләләриндә ачыг-ашкар ҝөрүнүр. Имам Садиг (ә) бујурур: "Пејғәмбәри-әкрәм (с) мүсәлманлары дөјүшә ҝөндәрәркән онлары өз јанына чағырар вә онларла үзбәүзә отурар, сонра бујурарды: "Аллаһын ады илә, Аллаһын көмәји илә, Аллаһ јолунда вә Аллаһ Пејғәмбәринин дин вә үслубу илә һәрәкәт един. Хәјанәт етмәјин, һеч кими мүсләһ (өлүнүн гулаг, бурун вә с. әзаларыны кәсмәк) етмәјин, һијлә вә мәкрдән чәкинин, гоҹа кишиләри, гадынлары вә ушаглары олдүрмәјин. Мәҹбур олмадығыныз сурәтдә ағаҹлары кәсмәјин. Әҝәр мүсәлманлардан бири мүшрикләрдән истәр ән алчағына вә ја ән үстүн шәхсинә мөһләт версә, о Аллаһ сөзүнү ешидәнә кими амандадыр. Әҝәр сизин сөзүнүзү гәбул етсә, сизин гардашыныздыр вә әҝәр гәбул етмәсә, ону аманда олаҹағы јерә чатдырын". Гејд етдијимиз кими Ислам дининдә зүлм етмәк писләндији вә онунла мүбаризә апарылдығы кими зүлмә баш әјмәк дә гадаған олунмушдур. Пејғәмбәри-әкрәм (с) бир кичик, лакин олдугҹа мәналы һәдисдә һәр ики тәрәфи гадаған едәрәк бујрур: "Исламда зәрәр вурмаг вә зәрәрә дөзмәк јохдур".("Үсул әл-кафи", ҹ. 5, һ. 280. "Әл-фәгиһ", һ. 5717, "Вәсаил әл-шиә", ҹ. 17, сәһ. 23 вә башга мөтәбәр китабларда. ) Гурани-кәрим дә бу барәдә белә бујурур: "Нә зүлм едәрсиниз, нә дә зүлмә мәруз галарсыныз!"( "Бәгәрә" сурәси, ајә 279.) Бәли, чүнки Мүтәал Аллаһ һәр бир инсана кәрамәт бәхш етмишдир вә Гурани-кәримдә мөминләрә иззәт бағышладығыны бујурур.( "Мунафигун" сурәси, ајә 8.) Һәр бир зүлмү гәбул етмәк инсанын өз иззәтини јаддан чыхарыб, зилләти гәбул етмәсинә дәлаләт едир вә Ислам бунунла там мүхалифдир. Неҹә ки, бу ишдә һамыја ашкар олан өрнәјимиз, имам Һүсејн (ә) бујурду: "Һејһат, зилләт биздән чох узагдыр". О һәзрәт ашура ҝүнү дөјүш мејданында белә бујурду: "Анд олсун Аллаһа, мәндән истәдикләри иши (тәслим олмағы) гәбул етмәјәҹәјәм вә Аллаһла ганыма булашмыш һалда ҝөрүшәҹәјәм".("Мосуәту кәлимати әл-имам әл-Һүсејн (ә)", сәһ. 432.) Ислам дининдә залыма зүлмүндә көмәк етмәк, һәтта онун зүлмүнә разы олмаг, ја онун зүлмүнүн гаршысында сусмаг зүлм етмәк вә зүлмә баш әјмәк һесаб олундуғу үчүн мәһкум едилмишдир. Башга бир тәрәфдән исә ҝүҹү чатдығы сурәтдә мәзлума көмәк етмәк ваҹиб сајылмышдыр. Бу ишә һәм рәһбәр, һәм дә фәрд вәзифәли билинмишдир. Рәһбәрлик: Сәид ибн Гејс Һәмран дејир: Исти вә јандырыҹы ҝүнләрин бириндә Әмирәл-мөминин Әлинин (ә) бир диварын көлҝәсиндә отурдуғуну ҝөрдүм. Ондан сорушдум: Белә бир истидә нә үчүн евдән бајыра чыхмысан? Бујурду: "Јалныз бир мәзлумун көмәјинә, ја бир көмәк истәјәнин фәрјадына јетишмәк үчүн евдән чыхмышам".("Биһар әл-әнвар", ҹ. 40, сәһ. 113.) Фәрд (вә ҹамаат): Исламда мәзлумун көмәјинә јетишмәк о гәдәр ваҹиб сајылмышдыр ки, һәтта бу ишдә бүтүн васитәләрдән истифадә едилә биләр. Имам Садиг (ә) бујурур: "Әҝәр залым бир падшаһ бир шәхси сәбәбсиз дөјмәк, ја өлдүрмәк , ја она зүлм етмәк истәсә, сиз о мәзлума көмәк едә билмәјәҹәјиниз сурәтдә орада дајанмамалысыныз. Чүнки мөминин јанында бир мөминә зүлм олунса, она көмәк етмәк ваҹибдир".("Биһар әл-әнвар", ҹ. 75, сәһ. 17.)
Јазар : Сејјид Заһир .
