Әһл Бејт – АБНА – хәбәр аҝентлијинә верилән хәбәрә әсасән дүнән Азәрбајҹан президенти Илһам Әлијев Ҝүрҹүстана ишҝүзар сәфәр едиб. Онун тәјјарәси пајтахт Тифлисә јох, Гара дәниз саһилиндәки Батумијә ениб вә Әлијев шәхсән Ҝүрҹүстан президенти Михаил Саакашвили тәрәфиндән гаршыланыб. Даһа сонра онларын арасында әввәлҹә тәкбәтәк, ардынҹа исә нүмајәндә һејәтләринин иштиракы илә данышыглар олуб. Данышыглары јекунлашдыран президентләр мәтбуат гаршысына чыхыблар вә Ҝүрҹүстанла Азәрбајҹанын стратежи бирлијинә даир ҝен-бол тәриф дејибләр. Хүсусән дә Саакашвили Азәрбајҹан дөвләтинин, индики вә кечмиш президентләринин үнванына миннәтдарлыг долу ифадәләр ишләдиб. Бу да тәәҹҹүблү дејил. Саакашвилинин һакимијјәтинин вә Ҝүрҹүстан дөвләтинин ајагда галмасы бөјүк өлчүдә мәһз Азәрбајҹанын дәстәји сајәсиндә мүмкүн олуб. Саакашвили бу дәстәк һагда миннәтдарлыгла данышараг дејиб ки, Азәрбајҹанла Ҝүрҹүстанын достлуғу заманын сынағындан чыхыб. Онун фикринҹә, ики дөвләт арасында мүнасибәтләр стратежи мүттәфигликдән дә о јана кечиб вә әсл гардашлыг кими гијмәтләндирилә биләр: “Азәрбајҹан һәмишә, һеч бир тәрәддүд етмәдән һәјати әһәмијјәтли стратежи мәсәләләрдә Ҝүрҹүстанын јанында олуб. Бу, әсл гардашлыгдыр. Биз ејни организмин һиссәләријик, Азәрбајҹан үчүн ағрылы мәсәлә бизим үчүн дә ағрылы мәсәләдир”. Ҝүрҹүстан президенти бир гәдәр дә ирәли ҝедәрәк Азәрбајҹанла Ҝүрҹүстанын конфедератив дөвләтдә бирләшмәси идејасыны ҝүндәмә ҝәтириб. О дејиб ки, белә идејаны вахтилә Һејдәр Әлијев ирәли сүрмүшдү. Саакашвили Азәрбајҹанын онун өлкәсинә чәтин мәгамларда ҝөстәрдији јардымлардан бири һагда данышараг дејиб ки, 2005-ҹи илдә Русија газ кәмәрини вә електрик хәттини партладанда Азәрбајҹан өз әһалисиндән електрик енержисини кәсиб Ҝүрҹүстана вермишди. И.Әлијев исә ҹаваб нитгиндә Ҝүрҹүстанын уғурларынын Азәрбајҹанын уғурлары олдуғуну, бу өлкәнин хариҹи инвесторлар үчүн хејли ҹәлбедиҹи һала ҝәлдијини дејиб. О, әлавә едиб ки, азәрбајҹанлы инвесторлар да сон вахтлар Ҝүрҹүстана һәвәслә инвестисија гојур: “Бу исә о демәкдир ки, Ҝүрҹүстанда уғурлу просесләр ҝедир”. И.Әлијев дә ики өлкә арасында достлуғун тарихиндән данышыб, Ҝүрҹүстанла Азәрбајҹаны бирләшдирән енержи лајиһәләриндән бәһс едиб. Азәрбајҹан президентинин сәфәри заманы бағлы гапылар архасында ҝедән данышыгларын маһијјәти мәлум олмаса да билдирилир ки, тәрәфләр енержи дә дахил олмагла бир сыра саһәләрдә әмәкдашлыг лајиһәләрини мүзакирә едибләр. Азәрбајҹан президентини сәфәрдә мүшајиәт едән сәнаје вә енерҝетика назири Натиг Әлијев журналистләрә ачыгламасында дејиб ки, ики өлкәнин енержи шәбәкәләрини бирләшдирмәк лајиһәси мүзакирә олунур. Онун сөзләринә ҝөрә, бу лајиһә һәјата кечириләндән сонра Ҝүрҹүстан васитәсилә Ирана вә Түркијәјә електрик енержиси ихраҹ етмәк мүмкүн олаҹаг. Диҝәр бирҝә лајиһә исә Ҝүрҹүстанын газлашдырылмасыдыр. Натиг Әлијев тезликлә Ҝүрҹүстанын бүтүн әразисинин Азәрбајҹан газы илә тәмин олунаҹағыны дејиб. “Азәрбајҹанда тәбии газ кифајәт гәдәрдир, биз ону гејри-мәһдуд һәҹмдә ихраҹ едә биләрик” - дејә назир билдириб. Лакин бу сәфәр әрәфәсиндә јајылан хәбәрләрдән бәлли олурду ки, Ҝүрҹүстанла Азәрбајҹан арасында енержи саһәсиндә әмәкдашлыгда бәзи әнҝәлләр мејдана чыха биләр. Конкрет олараг Ҝүрҹүстаны газла тәмин едән “СОҸАР-Ҝорҝиа” ширкәти бу өлкәдә ганун позунтуларына јол вермәкдә ҝүнаһландырылыр вә парламентдә ширкәт рәһбәрлијинин изаһат вермәси тәләб олунур. Һәмчинин белә хәбәрләр вар ки, Ҝүрҹүстан Бакы-Тифлис-Ҹејһан кәмәри илә нәгл едилән Азәрбајҹан нефти үчүн транзит тарифләринин ашағы олмасы гәнаәтинә ҝәлиб вә бу тарифләрин артырылмасы мәсәләси галдырыла биләр. Ејни мәсәлә Ҝүрҹүстан үзәриндән нәгл едилән Азәрбајҹан газына да аиддир. Лакин сон ҝүнләр ҝүндәмдә олан диҝәр мәсәлә дә Ҝүрҹүстан әразисиндән Ермәнистана газ нәгл едән кәмәрин сатышы әтрафында јаранан сәс-күјдүр. Ҝүрҹүстан бу кәмәри сатыша чыхармаға һазырлашыр вә онун потенсиал алыҹыларындан бири дә АРДНШ ола биләр. Ширкәт артыг Русија газыны Ермәнистана өтүрән кәмәрин сәһмләрини алмаға мараг ҝөстәрир. Ермәниләр исә бундан бәрк нараһат олублар вә һесаб едирләр ки, кәмәри Азәрбајҹана сатмаг Ермәнистанын боғазына ипи салыб уҹуну Бакыја вермәк демәкдир. Еһтимал ки, И.Әлијевин Батуми сәфәри заманы бу мәсәлә дә мүзакирә олунуб. Бәзи ҝүрҹү мәнбәләриндә исә белә еһтимал ирәли сүрүлүр ки, И.Әлијевин сәфәри АБШ дөвләт катиби Һиллари Клинтонун Бакы вә Тифлисә сәфәрләри заманы тәгдим етдији һансыса мүһүм планла бағлыдыр. Тәхминләрә ҝөрә, бу план Ҝүрҹүстанла Азәрбајҹан арасында мүһүм бирҝә фәалијјәтләри нәзәрдә тута биләр
17 sentyabr 2010 - 19:30
Xəbər kodu: 196222
Илһам Әлијевин Батуми сәфәринин пәрдәархасы; ики өлкә арасында АБШ-ын ирәли сүрдүјү һансыса план мүзакирә олунур
