Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, бу ил Гәдр ҝеҹәләри ијул ајынын 5-дән 6-на, 7-дән 8-нә, 9-дан 10-на кечән ҝеҹәләрә тәсадүф едир.
Гәдр ҝеҹәси – Аллаһын китабы, бәшәријјәтин һидајәт чырағы, һаггы батилдән ајыран Гуранын назил олдуғу ҝеҹәдир. Гурани-Кәрим әзиз Ислам пејғәмбәринин мүбарәк гәлбинә ики ҹүр назил олуб: 23 ил әрзиндә һиссә-һиссә вә Гәдр ҝеҹәсиндә бүтөвлүкдә. Јәни Һәзрәт Пејғәмбәр (с) һәлә инсанлара Гураны чатдырыб гуртармамышдан өнҹә, Гәдр ҝеҹәсиндә Аллаһ китабыны бүтөвлүкдә мәнимсәмишди.
“Гәдр ҝеҹәси” ифадәси азәрбајҹанҹа һәм дә “мүгәддәрат ҝеҹәси” мәнасыны дашыјыр. Гуранын “Гәдр” сурәсиндә бу ҝеҹә барәсиндә данышаркән, Аллаһ ики мәсәләјә диггәт јетирир. Биринҹиси, Гуранын бу ҝеҹәдә назил олмасына, икинҹиси исә, инсанларын ҝәлән илә кими гәдәр-гисмәтләринин јазылмасына. Динимизә әсасән, инсанын талеји өз әлиндәдир вә атдығы һәр аддым онун ҝәләҹәјини мүәјјән едир. Бу бахымдан инсан өз кечмишинин әсиринә чевирилир, кечмишдә етдикләри әмәлләрин гурбаны олур. Гәдр ҝеҹәсиндә Аллаһ бәндәләринә фүрсәт верир ки, кечмишләринин әсирлијидән гуртарсынлар вә мүгәддәратларыны дәјишсинләр. Она ҝөрә, Гәдр ҝеҹәсинин неҹә кечирилмәси талејүклү мәсәләдир.
Пејғәмбәр(с) вә имамлар(ә) һәмин ҝеҹәнин дәгиг вахтыны бизә сөјләмәјибләр. Бундан мәгсәд даһа чох әһја сахламаг вә Аллаһа ибадәт етмәкдир. Гәдр ҝеҹәси мүбарәк Рамазан ајынын 19-ҹу, 21-ҹи вә 23-ҹү ҝеҹәләриндән биринә тәсадүф едир. Гәдр ҝеҹәсиндә әһја сахланылыдғындан (ојаг галмаг) бу үч ҝеҹәјә һәм дә “әһја ҝеҹәләри” дејилир.
Мүбарәк Рамазан ајынын 19-ҹу вә 21-ҹи ҝеҹәләри Ислам аләминдә гәмли ҝүнләрдән сајылыр. 19-ҹу ҝеҹә Имам Әли (ә) намаз үстүндә зәрбәләниб, 21-ҹи ҝеҹә исә шәһид олуб. Одур ки, бу ҝеҹәләрдә Һәзрәт Әлини(ә) јад етмәк, ону узагдан да олса зијарәт етмәк, о һәзрәтә тәвәссүл етмәк мүһүмдүр.
Гејд едәк ки, Гәдр ҝеҹәсинин фәзиләти о гәдәр бөјүкдүр ки, бу ҝеҹәдә едилән ибадәт мин ајын ибадәтиндән үстүндүр. Лакин, бунунла белә Гәдр ҝеҹәләринин әмәлләри ваҹиб дејил, мүсәтһәбдир. Баҹардығыныз гәдәр бу ҝеҹә Аллаһа хатир ибадәт един.
Һәр үч ҝеҹә үчүн мүштәрәк олан әмәлләр ашағыдакылардыр:
1. Ҝүн батаркән Гәдр ҝеҹәсинин гүслуну алмаг, шам вә хифтән намазларыны һәмин гүсулдан сонра гылмаг
2. Әһја сахламаг (шам азанындан сүбһ азанына гәдәр ојаг галмаг)
3. Гуран охумаг
4. Пејғәмбәр(с) вә онун Әһлибејтинә(ә) салават ҝөндәрмәк
5. Гәдр ҝеҹәсинин намазыны гылмаг. Һәмин намаз ики рүкәтлидир, һәр рүкәтдә “Фатиһә” сурәсиндән сонра једди дәфә “Ихлас” сурәси охунулур. Намаз битдикдән сонра дәрһал сәҹдәјә ҝедиб јетмиш дәфә “Әстәғфируллаһә вә әтубу илејһ” (Аллаһдан ҝүнаһ вә хәталарыма ҝөрә үзр диләјир вә она тәрәф гајыдырам) дејилмәлидир.
6. 100 рүкәт “Гәдр ҝеҹәсинин намазы” нијјәти илә башга намаз гылмаг (50 дәфә ики рикәтли намаз). Гәза намазлары оланлара төвсијә олунур ки, бу намазы гылмаг әвәзинә 6 ҝүнүн гәза намазларыны гылсынлар.
7. Јахшы олар ки, дуалара кечмәмишдән өнҹә сәдәгә верилсин, јахуд ән азындан фикирдә сәдәгә ајрылсын. Һабелә, Аллаһдан чохлу әфв диләнсин.
8. Јахшы олар ки, бу ҝеҹә һамыја һаггынызы һалал едәсиз, Сизә пислик едән һәр кәси бағышлајасыз ки, Аллаһ да Сизә рәһмәт нәзәри илә бахсын.
9. Гураны ачыг һалда гаршысына гојуб, ашағыдакы дуаны охумаг сонра исә Аллаһдан истәјини диләмәк:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِكِتَابِكَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِيهِ وَ فِيهِ اسْمُكَ الْأَكْبَرُ وَ أَسْمَاؤُكَ الْحُسْنَى وَ مَا يُخَافُ وَ يُرْجَى أَنْ تَجْعَلَنِي مِنْ عُتَقَائِكَ مِنَ النَّارِ.
[Аллаһуммә инни әс’әлукә би китабикәл-мунзәли вә ма фиһи вә фиһисмукәл-әкбәру вә әсмаукәл-һусна вә ма јухәфу вә јурҹа ән тәҹ’әләни мин утәгаикә минәннар]
“Илаһи, назил етдијин Китаба, онун ичиндә оланлара, онун ичиндәки ән уҹа адына вә ҝөзәл адларына, онун ичиндә горхудан вә үмидвериҹи шејләрә Сәни анд верирәм ки, мәни ҹәһәннәм атәшиндән азад едәсән”.
10. Гураны баша гојуб ашағыдакы дуаны охумаг:
اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذَا الْقُرْآنِ وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ وَ بِحَقِّ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِيهِ وَ بِحَقِّكَ عَلَيْهِمْ فَلا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّكَ مِنْكَ
[Аллаһуммә биһәгги һазәл-Гуран вә би һәгги мән әрсәлтәһу биһи вә би һәгги кулли му’минин мәдәһтәһу фиһи вә би һәггикә әлејһим фәла әһәдә ә’рафу биһәггикә минкә]
“Илаһи, бу Гурана вә бу Гураны ҝөндәрәнә хатир, бу Гуранда мәдһ етдијин бүтүн мөминләрә хатир вә Сәнин онларын үзәриндәки һаггына хатир ки, Сәндән башга Сәнин һаггыны таныјан јохдур”.
(10 дәфә) بِكَ يَا اللَّهُ
Бикә ја Аллаһ! – Өзүнә хатир, илаһи!
(10 дәфә) بِمُحَمَّدٍ
Би Муһәммәдин! – Муһәммәдә (с) хатир!
(10 дәфә) بِعَلِيٍّ
Би Әлијјин! – Әлијә хатир
(10 дәфә) بِفَاطِمَةَ
Би Фатимәтә! – Фатимәјә хатир!
(10 дәфә) بِالْحَسَنِ
Бил-Һәсәни! – Һәсәнә хатир!
(10 дәфә) بِالْحُسَيْنِ
Бил-Һусејни! – Һүсејнә хатир
(10 дәфә) بِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ
Би Әлијјибнил-Һусејни! – Һүсејнин оғлу Әлијә (Имам Сәҹҹада) хатир
(10 дәфә) بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ
Би Муһәммәд ибни Әлијјин! – Әлинин оғлу Муһәммәдә (Имам Багирә) хатир
(10 дәфә) بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ
Би Ҹәфәр ибни Муһәммәд! – Муһәммәдин оғлу Ҹәфәрә (Имам Садигә) хатир
(10 дәфә) بِمُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ
Би Мусәбни Ҹәфәр! – Ҹәфәрин оғлу Мусаја (Имам Казыма) хатир
(10 дәфә) بِعَلِيِّ بْنِ مُوسَى
Би Әлијјибни Муса! – Мусанын оғлу Әлијә (Имам Рзаја) хатир
(10 дәфә) بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ
Би Муһәммәд ибни Әлијјин! – Әлинин оғлу Муһәммәдә (Имам Ҹавада) хатир
(10 дәфә) بِعَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ
Би Әлијјибни Муһәммәд! – Муһәммәдин оғлу Әлијә (Имам Һадијә) хатир
(10 дәфә) بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ
Бил-Һәсән инбни Әлијјин! – Әлинин оғлу Һәсәнә (Имам Һәсән Әскәријә) хатир
(10 дәфә) بِالْحُجَّةِ
Бил-Һуҹҹәти! – Һөҹҹәтә (Имам Саһибәззамана) хатир
Дуанын бу јериндә Аллаһдан өз истәкләринизи диләјин.
11. Имам Һүсејн(ә) зијарәтнамәсини охумаг:
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ الصِّدِّيقَةِ الطَّاهِرَةِ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تَلَوْتَ الْكِتَابَ حَقَّ تِلاوَتِهِ وَ جَاهَدْتَ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ وَ صَبَرْتَ عَلَى الْأَذَى فِي جَنْبِهِ مُحْتَسِبا حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ أَشْهَدُ أَنَّ الَّذِينَ خَالَفُوكَ وَ حَارَبُوكَ وَ الَّذِينَ خَذَلُوكَ وَ الَّذِينَ قَتَلُوكَ مَلْعُونُونَ عَلَى لِسَانِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ وَ قَدْ خَابَ مَنِ افْتَرَى لَعَنَ اللَّهُ الظَّالِمِينَ لَكُمْ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ وَ ضَاعَفَ عَلَيْهِمُ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ أَتَيْتُكَ يَا مَوْلايَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ زَائِرا عَارِفا بِحَقِّكَ مُوَالِيا لِأَوْلِيَائِكَ مُعَادِيا لِأَعْدَائِكَ مُسْتَبْصِرا بِالْهُدَى الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ عَارِفا بِضَلالَةِ مَنْ خَالَفَكَ فَاشْفَعْ لِي عِنْدَ رَبِّكَ.
[Әссәламу әлејкә јәбнә Рәсуләллаһ, әссәламу әлејкә јәбнә Әмирәл-муминин, әссәламу әлејкә јәбнәс Сиддигәти Таһирәти Фатимә Сејјидәти-нисаил-аләмин, әссәламу әлејкә ја мәулаја ја Әба Әбдиллаһ вә рәһмәтуллаһи вә бәрәкәтуһ. Әшһәду әннәкә гәд әгәмтәс-сәлаһ вә әтејтәз-зәкаһ вә әмәртә бил-мәруф вә нәһәјтә әнил мункәр вә тәлаутәл-Китабә һәггә тилавәтиһ вә ҹаһәдтә филлаһи һәггә ҹиһадиһ вә сәбәртә әләл-әза фи ҹәнбиһи муһтәсибән һәтта әтакәл-јәгин. Әшһәду әннәл-ләзинә халәфукә вә һарәбукә вәл-ләзинә хәзәлукә вәл-ләзинә гәтәлукә мәл-унунә әла лисанин-Нәбијји-умми вә гәд хабә мәнифтәра ләәналлаһуз-залиминә ләкум минәл әввәлинә вәл-ахирин вә за-әфәл әлејһимул әзабәл-әлим. Әтејтукә ја Мәулајә јәбнә Рәсулиллаһ заирән, арифән би һәггик, мувалијән ли әулијаик, муадијән ли ә-даик, мустәбсирән бил-һудәлләзи әнтә әлејһи арифән би зәлаләти мән халәфәкә фәшфә-ли индә Рәббик]
“Салам олсун сәнә, еј Пејғәмбәр оғлу. Салам олсун сәнә, еј Мөминләр сәрвәринин (Әлинин) оғлу. Салам олсун сәнә, еј гадынлар сәрвәри ... Фатимәнин оғлу. Аллаһын саламы, рәһмәт вә бәрәкәти үзәринә олсун, мәним мөвлам Әба Әбдиллаһ. Мән шаһидәм ки, сән намазы дирчәлтдин, зәкаты әда етдин, ҝөзәлликләрә дәвәт етдин, писликләрдән чәкиндирдин, Гураны һәгиги тилавәти илә тилавәт етдин, Аллаһ јолунда һәгиги ҹиһадла ҹиһад етдин, Аллаһа хатир әзаб-әзијјәтә сәбр... етдин та ки, өлүм сәнә үз тутду. Мән шаһидәм ки, сәнә мүхалиф оланлар, сәнинлә савашанлар, сәнә јардым етмәјәнләр, сәни гәтлә јетирәнләр... Пејғәмбәрин ләнәт охудуғу кәсләрдир... Аллаһ сизә зүлм едәнләрин биринҹисиндән ахрынҹысына гәдәр һамысына ләнәт еләсин. Еј мәним ағам, еј Пејғәмбәр баласы! Сәнин һаггыны таныдығым, достларынла дост, дүшмәнләринлә дүшмән олдуғум бир һалда зијарәтинә ҝәлдим... Мәнә Рәббинин јанында шәфаәт вер”.
12. Һәзрәт Әли Әкбәрин (ә) зијарәти:
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ وَ ابْنَ مَوْلايَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ ظَلَمَكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَكَ وَ ضَاعَفَ عَلَيْهِمُ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ
[Әссәламу әлејкә ја мәулајә вәбнә мәулај вә рәһмәтуллаһи вә бәрәкәтуһ. Ләәнәллаһу мән зәләмәкә вә ләәнәллаһу мән гәтәләкә вә заәфә әлејһим әл-әзабәл-әлим]
“Аллаһын саламы, рәһмәт вә бәрәкәти үзәринә олсун, еј ағамын оғлу олан ағам. Аллаһын ләнәти олсун сәнә зүлм едән вә сәни гәтлә јетирәнләрә... Аллаһ онларын әзабларыны артырсын”.
13. Кәрбәла шәһидләринин зијарәти:
السَّلامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الصِّدِّيقُونَ السَّلامُ عَلَيْكُمْ أَيُّهَا الشُّهَدَاءُ الصَّابِرُونَ أَشْهَدُ أَنَّكُمْ جَاهَدْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ صَبَرْتُمْ عَلَى الْأَذَى فِي جَنْبِ اللَّهِ وَ نَصَحْتُمْ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ حَتَّى أَتَاكُمُ الْيَقِينُ أَشْهَدُ أَنَّكُمْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّكُمْ تُرْزَقُونَ فَجَزَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الْإِسْلامِ وَ أَهْلِهِ أَفْضَلَ جَزَاءِ الْمُحْسِنِينَ وَ جَمَعَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَكُمْ فِي مَحَلِّ النَّعِيمِ.
[Әссәламу әлејкум ејјуһәс-сиддигун, әссәламу әлејкум ејјуһәш-шуһәдаус-сабирун, әшһәду әннәкум ҹаһәдтә фи сәбилиллаһ вә сәбәртум әлал-әза фи ҹәнбиллаһ вә нәсәһтум лиллаһ вә ли Расулиһи һәтта әтакумул-јәгин. Әшһәду әннәкум әһјәун индә Раббикум турзәгун, фәҹәзакумуллаһу әнил Ислам вә әһлиһи әфзәлә ҹәзаил-муһсинин, вә ҹәмә-ә бәјнәна вә бәјнәкум фи мәһәллин-нәим]
“Салам олсун Сизә, еј ән дүз данышанлар! Салам олсун Сизә, еј сәбирли шәһидләр! Шаһидәм ки, Сиз Аллаһ јолунда ҹиһад етдиз, Аллаһ јолунда әзијјәтләрә сәбр етдиз вә өлүм Сизә үз тутмајынҹа Аллаһа вә Пејғәмбәринә јахшылыг етдиз. Шаһидәм ки, Сиз дирисиниз вә Рәббиниз јанында рузидән фајдаланырсыз. Аллаһ Сизә Ислам вә онун әһли үзүндән хејирхаһларын ән үстүн мүкафатыны версин. Аллаһ бизи вә Сизи наз-немәт мәканында бир араја ҝәтирсин
14. Һәзрәт Әбәлфәзлин (ә) зијарәти:
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ الْمُطِيعُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ نَصَحْتَ وَ صَبَرْتَ حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ لَعَنَ اللَّهُ الظَّالِمِينَ لَكُمْ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ وَ أَلْحَقَهُمْ بِدَرْكِ الْجَحِيمِ .
[Әссәламу әлејкә јәбнә Әмирәл-му-минин, әссәламу әлејкә ејјуһәл-әбдус-салиһ әл мути-у лиллаһ вә лирәсулиһ. Әшһәду әннәкә гәд нәсәһтә вә сәбәртә һәтта әтакәл јәгин. Ләәналлаһу залиминә ләкум минәл әввәлинә вәл ахирин вәл-һәгәһум би дәркил-ҹәһим]
“Салам олсун сәнә, еј Мөминләр сәрвәринин оғлу. Салам олсун сәнә, еј Аллаһа вә Пејғәмбәринә итаәт едән салеһ бәндә! Шаһидәм ки, сән өләнә гәдәр хејир иш ҝөрдүн вә сәбр етдин. Аллаһ Сизә зүлм едәнләрин биринҹисиндән ахрынҹысына гәдәр ләнәт еләсин вә онлары ҹәһәннәмә бағласын”.
15. Ҹөвшән-Кәбир дуасыны охумаг.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
