АБНА24 Хәбәр Верир, сәфәрин сонунда Иранын ХИН башчысы өз Твиттер һесабында јазыб ки, ики өлкә арасында стратежи әмәкдашлыг һаггында 25 иллик һәртәрәфли сазишин иҹрасына башланылды.
Пекиндәки данышыгларын меһвәрини вә Иран-Чин разылашмаларыны нәзәрә алсаг, бу сәфәр ики аспектдән әһәмијјәтлидир:
Биринҹи аспект; Һәртәрәфли әмәкдашлыг сәнәди чәрчивәсиндә Иранла Чин арасында стратежи әһәмијјәт кәсб едән игтисади әлагәләр јүксәк сәвијјәдәдир.
Мәлум олдуғу кими Иран-Чин мүнасибәтләри чохшахәли вә дәриндир вә мүхтәлиф бојутлара маликдир. Бу бахымдан Иран-Чин әмәкдашлығы һаггында имзаланмыш һәртәрәфли сәнәди бир јол хәритәси кими характеризә етмәк лазымдыр. Бу сәнәддә Чинин бир кәмәр бир јол идејасында Иранын иштиракына хүсуси диггәт јетирилир. Белә ки, Иран Хәзәр дәнизи илә Фарс Көрфәзи вә Оман Дәнизи арасында әлагә көрпүсү ролуну ојнајаҹаг. Бу перспектив Иранын орта вә узунмүддәтли игтисади планларында иштиракына ҝөрә өлкәни хариҹи инвесторлар, о ҹүмләдән Чин үчүн ҹәлбедиҹи едир.
Бу сәфәрин әһәмијјәтинин икинҹи тәрәфи ондан ибарәтдир ки, Теһран вә Пекин арасында сијаси әлагәләр јүксәк сәвијјәдә гурулуб. Әслиндә Иран вә Чин бејнәлхалг системдә ики мүһүм вә нүфузлу дөвләт олараг мүхтәлиф саһәләрдә әмәкдашлығы ҝенишләндирмәк, реҝионал сабитлик вә тәһлүкәсизлији горумаг үчүн ортаг мараг вә мәгсәдләрә маликдирләр. Ејни заманда Бирләшмиш Штатларын тәквекторлу сијасәтинә гаршы чыхырлар. Буна ујғун олараг ики өлкә арасында реҝионал вә бејнәлхалг сәвијјәдә мәсләһәтләшмәләр ҹәрәјан етмәкдәдир. Тәсадүфи дејил ки, Теһран вә Пекин Вјанада нүвә сазишинин бәрпасы илә бағлы ҝедән мүзакирәләрдә дә јахындан мәсләһәтләшмәләрини давам етдирирләр.
Мүнасибәтләрин бу сәвијјәси әслиндә реҝионал вә бејнәлхалг әлагәләрдә гаршылыглы етимадын нәтиҹәсидир ки, бу да чохтәрәфли мүнасибәтләр гурмаг үчүн тәһдидләри фүрсәтләрә чевирмәк зәрурәтиндән мәншә алыр. Тәҹрүбә ҝөстәрир ки, бир вә ја ики игтисади гүтбдән асылылыг узунмүддәтли перспективдә игтисади вә тиҹарәт асылылығына ҝәтириб чыхараҹаг. Она ҝөрә дә сијаси мүнасибәтләри таразлашдырмаг вә “шәргә бахмаг” сијасәти Иран Ислам Республикасынын хариҹи сијасәтиндә диггәт мәркәзинә алыныбдыр.
Мүшаһидәчиләр бунунла бағлы билдирирләр ки, Чинин јүксәк игтисади потенсиалы глобал аренада мүһүм әһәмијјәт кәсб едир вә онунла әмәкдашлыг АБШ-ын биртәрәфли санксијалары илә бағлы бир чох мәсәләләри Иран үчүн јүнҝүлләшдирә биләр.
Бүтөвлүкдә, Чин кими әсас Асија өлкәләри илә әмәкдашлығын инкишафы сијаси әлагәләрә өз төһфәсини вермәклә јанашы, инфраструктур, о ҹүмләдән нефт вә газ, лиманлар вә нәглијјат саһәләриндә әмәкдашлыға, һәмчинин јени технолоҝијалара сәрмајә гојулушунда јахшы имканлара јол ачаҹагдыр. 25 иллик стратежи сәнәдин иҹрасы бу истигамәтдә мүһүм аддымдыр.
342/
16 yanvar 2022 - 13:31
Xəbər kodu: 1219449
Иран Ислам Республикасынын хариҹи ишләр назири Һүсејн Әмир-Абдуллаһијанын Чин Халг Республикасына сәфәри вә онун Пекиндә кечирдији ҝөрүшләр сијаси даирәләрдә әсас мүзакирә објектинә чеврилиб.
