«Илин ән јаддагалан һадисәси Биринҹи витсе-президентин тәјинатыдыр», – Милли Шуранын сәдри Ҹәмил Һәсәнли баша чатмагда олан 2017-ҹи илин сијаси јекунларындан данышаркән белә дејир. Амма тәк о јох, диҝәр мүхалифәтчи, сијаси шәрһчи вә депутат да ејни фикирдәдир.
«Фактын өзү негативдир. Фәалијјәтдә олан президентин өз һәјат јолдашыны Биринҹи витсе-президент тәјин етмәси өлкәнин ашағыланмасыдыр, бејнәлхалг аләмдә рүсвај едилмәсидир, өлкәнин лағ, иронија мәнбәјинә чеврилмәсидир вә буну етмәк олмазды», – Ҹ.Һәсәнли белә сөјләјир.
Мүсават Партијасы башганы Ариф Һаҹылы Меһрибан Әлијеванын тәјинатыны аилә һакимијјәтинин мөһкәмләндирилмәсинин давамы сајыр. Онун гәнаәтинҹә дә, бу һадисә Азәрбајҹанын бејнәлхалг имиҹинин даһа да корланмасына сәбәб олду.
«Мәнтиги бахымдан јарымчыг галыб»
Меһрибан Әлијеванын биринҹи витсе-президент тәјин едилмәсини «илин ваҹиб һадисәси» адландыран «Туран» хәбәр аҝентлијинин редактору Шаһин Һаҹыјевсә буну һансыса просесин башланғыҹы кими дәјәрләндирсә дә, онун һансы истигамәтдә давам едәҹәјинин ајдын олмадығыны, мәнтиги бахымдан јарымчыг галдығыны дүшүнүр.
«Меһрибан Әлијева тәјин едиләндә ислаһатлардан чох данышылды. Амма о тәјинатдан башга нәсә ҝөрмәдик. Ики назир дәјишди. Бу да ҹидди ислаһатдан данышмаға имкан вермир», – редактор гејд едир.
Ш.Һаҹыјев бу тәјинаты, бәзи аналитикләрин дедији кими, икинҹи һаким аиләнин – пашајевләрин мөһкәмләнмәси, сечкиләрә һазырлыг кими дә гијмәтләндирмир. О, һакимијјәтдә јалныз бир команданын олдуғуну билдирир:
«Пашајевләр вә ја нахчыванлылар мәсәләси шәрти анлајышлардыр. Мән буна јени нәсиллә көһнә нәслин гаршыдурмасы кими бахардым. 10-20 илдир вәзифәдә оланларла нисбәтән ҝәнҹләр, хариҹдә тәһсил алан, 30-40 јашлылар арасында рәгабәт ҝедир. Тәбии ки, ҹаванлар јашлылары сыхышдырырлар».
«Истәјир «Һарвард»ы, истәјир «Үсули-Ҹәдид»и битирсин»
Ҹ.Һәсәнли дә биринҹи витсе-президентин ислаһатчы образынын јарадылмасына, бу ил әрзиндә ики назирин дәјишдирилмәси мәсәләсинә тохунараг, индики һакимијјәтдән ислаһат ҝөзләмәји «бош хүлја» адландырыр:
«Өлкәјә рәһбәрлик едән президентин вә Биринҹи витсе-президентин рәји, тәшәббүсү ирадәси олмаса, о команданын үзвләри истәјир Һарвард Университетини, истәјир дә Үсули-Ҹәдид мәктәбләрини битирсин, һеч нә едә билмәз. Бу ил Лондондакы офшор ширкәтләр васитәсилә бөјүк пулларын оғурландығы ачыгланды. Һәмин команданын Гәрбдә тәһсил алмыш, ҝуја Гәрб мәдәнијјәтини, биликләрини әхз етмиш үзвләриндән ким өзүндә ҹәсарәт тапыб буна етираз етди? Бунунла барышмадығыны билдириб истефа верди?.. Вахтилә Әли Аббасов (кечмиш рабитә вә јүксәк технолоҝијалар назири – А.Р) назир тәјин олунанда, ислаһатчы кадр кими тәгдим олунурду. Нәтиҹә нә олду? Ајда 300-500 мин манат пакет мааш алмагла ишини битмиш сајды... Вәзифәдә олан назирләр дә ејни рәзаләт ичиндәдир. Белә командадан ислаһат ҝөзләмәк олмаз».
Һаким Јени Азәрбајҹан Партијасынын парламентдәки тәмсилчиси Елман Мәммәдов исә, әксинә, М.Әлијеванын тәјинатыны дүзҝүн аддым сајыр вә һесаб едир ки, онун сон илләр Һејдәр Әлијев Фондунун рәһбәри кими ҝөрдүјү ишләрә, сијасәтдә, мәдәнијјәтдә атдығы аддымлара бахараг гијмәт вермәк лазымдыр.
«2017-ҹи ил - әнәнәви проблемләрин һәлл едилмәдији ил»
О ки галды, 2017-ҹи илин үмуми гијмәтләндирилмәсинә, Мүсават Партијасы башганы А.Һаҹылынын фикринҹә, бу ил, игтидарын сөјләдији кими, уғурлу олмајыб, сәбәбини дә «Ил әрзиндә Азәрбајҹанын мүһүм, глобал проблемләриндән һеч бири һәллини тапмады» дејә изаһ едир.
«Гарабағ проблеминин һәллиндә ирәлиләјиш баш вермәди, демократик ислаһатлар апарылмады, өлкәнин бејнәлхалг имиҹинә даһа ҹидди зәрбәләр дәјди, өлкәнин ады коррупсија галмагаллары илә бағлы һалландырылды. Бу бахымдан бу или һәм сијаси, һәм дә игтисади бахымдан «итирилмиш ил» адландырмаг олар. Азәрбајҹан һакимијјәти, бир гајда олараг, игтисади инкишафдан данышараг хариҹи сијасәтдә уғурсузлугларыны өрт-басдыр етмәјә чалышыр. Амма бу ил Азәрбајҹан постсовет өлкәләри арасында белә ән пис ҝөстәриҹиләрә малик олду. Инфлјасијанын һәҹми 13.4 фаиздир, ҮДМ нәинки артмады, 1.3 фаиз азалды. Бу да өлкәнин игтисади инкишафы һагда мифи дағытды», – Мүсават башганы дејир.
Ш.Һаҹыјев баша чатмагда олан илин әнәнәви проблемләрлә јадда галдығыны дүшүнүр:
«Тәәссүф ки, сијасәтдә вә ја ҹәмијјәтдә елә бир дөнүш, һадисә баш вермәди ки, бундан сонра һансыса саһәләрдә просесләрин ҝедәҹәјинә, сијасәтдә, игтисадијјатда, идеолоҝијада сағалмаја үмид етмәк олсун. Ағыр олан хәстәнин вәзијјәтиндә мүсбәт дәјишиклик мүшаһидә едилмир».
«Уғурлу илдир, вәссалам»
Анҹаг һакимијјәт мүхалифәтин бу тәнгидләрини рәдд едир. Һаким партијанын јаранмасынын 25 иллијинә һәср олунан тәдбирдә президент Илһам Әлијев дејиб ки, өлкәдә «демократик ҹәмијјәт гурулур, бүтүн азадлыглар тәмин едилир», Азәрбајҹанда һеч бир мәһдудијјәт јохдур:
«Сәрбәст топлашма азадлығы, сөз азадлығы, бүтүн диҝәр азадлыглар Азәрбајҹанда там шәкилдә тәмин едилир вә тәмин едиләҹәкдир. Демократијаја бағлылығымыз һансыса тәшкилата хош ҝәлмәк үчүн дејил, биз буну шүурлу сурәтдә едирик ки, өлкәмиз һәртәрәфли шәкилдә инкишаф етсин. Чүнки игтисади ислаһатлар сијаси ислаһатларла паралел апарылмалыдыр».
Президент мүхалифәт һаггында данышаркән, «халг о үнсүрләрә чохдан јох дејиб», «онларын китабы чохдан бағланыб», – сөјләјиб.
Һаким партијанын үзвү, депутат Е.Мәммәдов да АзадлыгРадиосуна дејир ки, 2017-ҹи ил һәм игтисади, һәм сијаси, һәм дә дипломатик бахымындан уғурлу илдир, бир мәгамы чыхмаг шәртилә. Депутат Азәрбајҹан үчүн чох ваҹиб олан, «бир нөмрәли проблем»ин – Дағлыг Гарабағ мүнагишәсинин һәлл едилмәмиш, торпагларын ишғал алтында галдығыны билдирир. Амма Е.Мәммәдов үмидини кәсмир, о һесаб едир ки, нөвбәти ил торпагларын ҝери алынмасы үчүн инамлы олмаг лазымдыр.
«Анҹаг галан истигамәтләрдә Азәрбајҹан уғурлу инкишаф едир, гаршыја гојдуғу мәгсәдләрә наил олур. Ҝәнҹ дөвләт олса да, мүстәгиллијинин јашы биздән чох олан бәзи дөвләтләрдән үстүн уғурлар газаныр», – депутат әлавә едир.
2018-ҹи илдән ҝөзләнти нәдир?
«Бу ил баш верәнләр ҝәлән илдән јахшы бир шеј ҝөзләмәјә әсас вермир», – Ҹ.Һәсәнли билдирир. Ш.Һаҹыјев дә бу фикрә гатылыр. А.Һаҹылы исә ҝәлән ил кечириләҹәк президент сечкисинин ҹәмијјәтдә бәзи үмидләр јаратдығыны дүшүнүр. О, бөһран јашајан сијаси һакимијјәтин халг арасында етимад лимитинин түкәндијини билдирир. Бу үздән дә һесаб едир ки, 2018-ҹи илдә һәр һансы гығылҹым баш верәрсә, әсаслы дәјишикликләр, бөјүк күтләви һәрәкатын башланмасы еһтималы јетәринҹә ҝүҹлүдүр.
Президент И.Әлијевсә Јени ил вә Дүнја Азәрбајҹанлыларынын Һәмрәјлији Ҝүнү мүнасибәтилә халга мүраҹиәтиндә дејиб ки, игтидар Азәрбајҹанын һәртәрәфли инкишафы илә бағлы гаршыја гојулан мәгсәдләрә чатмаг үчүн әзмлә чалышыр.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
