Мәшһур алими Әлламә Мәһәммәд Тәги Ҹәфәри өз тәләбәлик дөврүндән бир хатирә данышараг Мәсумларын (ә) она диггәтинин сиррини изаһ етмиш вә һәр нәји варса илаһи бир имтаһандан кечдикдән сонракы кәрамәтин ардынҹа олдуғуну ачыгламышдыр:
"Биз Нәҹәфдә "Сәдр" мәдрәсәсиндә галырдыг. Бајрамларда вә шад ҝүнләрдә шадлыг мәҹлиси кечирмәјә чох риајәт едирдик. Гәмли ҝүнләрдә дә матәм мәҹлисләри тәшкил едирдик. Бир ҝеҹә һәзрәт Фатимеји-Зәһранын (с.ә) мөвлуду иди. Әввәл мәғриб вә иша намазларыны гылдыг. Шәрбәт ичдикдән сонра шадлыг мәҹлисинин тәдбирләри илә мәшғул олдуг. Шејх Һејдәр Әли Исфаһани адында бир јолдашымыз вар иди. Нәҹәфабад шәһәриндән иди. Олдугҹа зөвглү адам иди. Мәҹлисә дахил олан кими бүтүн мәҹлиси әлә алырды.
Белә мүнасибәтләрин бириндә бајрам Бағдад, Бәсрә вә Нәҹәфин ән исти ҝүнләринә дүшмүшдү. Һәтта, истидән өләнләр вар иди. Биз ҝеҹә отурдуг, шәрбәт һазырлајыб ичдик. "Шүнаснамеи-хәр" китабынын саһиби Шејх Һејдәр Әли Исфаһани дә ҝәлди. Мәдрәсәмизин мүдири мәрһум Сејид Исмајыл Исфаһани дә орада иди. О, Шејх Һејдәр Әлијә деди:"Аға, ҝеҹә кечмир, сөзүн варса, де". Шејх Һејдәр Әли бир гәзет парчасы чыхартды. Үстүндә бир ханымын шәкили вар иди вә шәкилин алтында јазылмышды: "Әсримизин ән ҝөзәл гызы". Сонра деди: "Ағалар, мән бу шәкил барәдә сиздән бир суал сорушмаг истәјирәм. Әҝәр сизи бу гызла шәри вә гануни олараг издиваҹ етмәк – ҝөрүшүн илк анындан да әгд охунса, бурада бир ан да олсун шәриәтин хилафына бир иш олмаса – мин ил дә онунла хош вә гүссәсиз јашамағынызла, һәзрәт Әлинин (ә) ҹамалыны мүстәһәб зијарәт етмәкдә сечим арасында гојсалар, һансыны сечәрдиниз?".
Суал чох дәгиг иди. Ханымла бағлы мөвзу һалал иди, һәзрәт Әлини (ә) зијарәт етмәк мүстәһәб. Шејх Әли деди ки, һәгигәти дејин вә ҹанамаз суја чәкмәјин, тәләсмәјин, дүзҝүн ҹаваб верин. Кағызы әввәл мәдрәсәнин мүдири алды. Шәкилә бахыб, јанында отуран оғлуна исфаһан ләһҹәси илә деди: "Сејид Мәһәммәд, биз бир сөз десәк, ҝедиб анана демәјәсән?!". Артыг ағанын нәзәри мәлум олду. Бизим әлачы шаҝирдимиз гијмәтини алды! Һамы ҝүлмәјә башлады. Кағызы икинҹијә вердиләр. О да кағыза бахыб деди: "Шејх Әли, ихтијарыныз вар. Бизим мүдиримиз белә дејәндә биз онун әскинә бир сөз дејә билмәрик. Даһа аға нәзәрини деди".
Достлар јенә ҝүлдүләр. Нөвбә үчүнҹүјә чатдыгда деди: "Шејх Һејдәр, һәзрәт Әлидән (ә) һәдис нәгл олунуб: "Еј Һарис, һәр ким өлсә, мәни ҝөрәҹәк". Бәс биз вахтында һәзрәт Әлинин (ә) ҹамалыны ҝөрәҹәјик". Јенә һамы ҝүлмәјә башлады. Доғрудан да чәтин суал иди. Јодашлардан бири деди: "Шејх Һејдәр, дедин ки, (сечимдә) һәзрәт Әли (ә) илә ҝөрүш мүстәһәбдир? Амма о бириси (гызла издиваҹ) јүз фаиз шәри?" Шејх Һејдәр: "Даһа нә дејим?" - деди. Јенә һамы ҝүлдү.
Бешинҹи адам мән идим. Кағыз мәним әлимә чатды. Ҝөдүм ки, баха билмирәм. Кағызы өзүмдән сонракы адама өтүрдүм вә дедим: "Мән, Әли (ә) илә бир анлыг ҝөрүшү мин илләр боју бу гызла евлилијә дәјишмәрәм".
О ан һалымын дәјишдијини һисс етдим. О вахта гәдәр белә бир һала дүшмәмишдим. Јухулу вә һушсузлуг кими бир һалда ајаға галхдым. Ҝеҹәнин әввәлиндән һүҹрәмә дахил олдум. Өзүмү гејри-ади бир һалда һисс едирдим. Һүҹрәм дә үзү ҝүнчыхана тәрәф иди. Артыг һеч нә баша дүшмүрдүм. Бирдән даһа башга бир һала дүшдүм. Онда ҝөрдүм, бөјүк бир отагдыр вә бир нәфәр мәҹлисин башында әјләшиб. Әһли-шиә вә әһли-сүннәнин һәзрәт Әли (ә) барәсиндә јаздыглары бүтүн әламәтләр бу шәхсдә вар иди. Мәним сағ тәрәфимдә бир ҝәнҹ отурмушду. Сорушдум, бу аға кимдир? Деди:"Бу аға, Әлинин (ә) өзүдүр". Мән дојунҹа она бахдым. Сонра чөлә чыхыб, һәмин мәҹлисә ҝетдим. Артыг кағыз доггузунҹу, ја онунҹу шәхсә чатмышды. Рәнҝим гачмышды. Билмирәм, бәлкә дә мәрһум Шәмсабади иди, мәнә хитаб едәрәк деди: "Аға Шејх Мәһәммәд Тәги, сиз һара ҝедиб-ҝәлдиниз?". Маҹәраны демәк истәмирдим. Чүнки әҝәр десәјдим кефләри позулаҹагды. Лакин онлар тәкид етдиләр. Нәһајәт, мән маҹәраны данышдым. Онларын һалы дәјишди. Аллаһ рәһмәт етсин, аға Сејид Исмајылы (мәдрәсәнин мүдири). Шејх Һејдәрә деди: "Бир дә белә зарафат етмә. Бизи чох пис имтаһана чәкдин".
Бу, мәним өмрүмүн ән ҝөзәл хатирәсидир".
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
