22 noyabr 2011 - 20:30

Азәрбајҹан Республикасында сон дөврләр гәтл-гарәт, басгын, шәхсијјәтә тәҹавүз һалларынын артмасы објектив амилләрлә бағлыдыр. Истәнилән ҹәмијјәтдә бир һадисә күтләвиләширсә, онун сәбәбләрини һәмин ҹәмијјәтин дахилиндә ахтармаг лазымдыр.

Аз олмур ки, тәһгир, ҹинајәт, зоракылыг, террор адландырдығымыз һадисәләрин архасында тапданмыш һагг-һәгигәт дајаныр. Террорла глобал мүбаризә кими адлар алтында инсан һагларынын вәһшиҹәсинә тапданмасы һаллары да јетәринҹәдир. Буну Авропа Шурасынын Инсан Һаглары үзрә комиссары Томас Һаммерберг иддиа едир.

О, АБШ-ын 10 ил әрзиндә "террорла глобал мүбаризә" кампанијасыны ҹинајәт адландырыр. Һаммерберг һәмчинин Авропа өлкәләрини АБШ-ын һәрби ҹинајәтләринә көмәк етмәкдә ҝүнаһландырыр. Һаммерберг билдириб ки, бу ҹинајәтләр чох инҹәликлә өрт-басдыр едилиб. Исвечрәли сијасәтчи Дик Марти дә террорла мүбаризә истигамәтиндә АБШ-ын тәҹридханалар јаратмасына вә учушлар кечирмәсинә дәстәк вердикләринә ҝөрә 14 Авропа өлкәсини ҹинајәткар адландырыр.

Биз Азәрбајҹан һөкумәти һаггында бу сөзләри дејә билмәрик. Мөвҹуд режим АБШ-ын ҹинајәтләрини јалныз өз халгы үзәриндә тәтбиг етмәјә гадирдир. Амнестј Интернатионал Бејнәлхалг Инсан Һагларыны Мүдафиә Тәшкилатынын Азәрбајҹанда әсас азадлыгларын вәзијјәтиндән бәһс едән хүсуси һесабатыны “Чичәкләр ачмајан баһар: Азәрбајҹанда ҹиловланмыш азадлыглар” адландырыб. Бу һесабатда өлкәдә баш верән етираз аксијаларында һәбс олунанларын дурумундан бәһс едилир вә бејнәлхалг иҹтимаијјәт нефт зәнҝини олан Азәрбајҹанда инсан һагларынын позулмасына ҝөз јуммамаға чағырылыр.

Сәнәдә ҝөрә һакимијјәтин систематик мәһдудијјәтләринә бахмајараг, Азәрбајҹанда ҝәнҹләр өзләринин топлашма вә ифадә азадлыгларындан истифадә етмәјә јоллар тапмаға чалышырлар: “Диссидентләрин тәгибләрлә үз-үзә галдыглары бир вахтда интернет азад сөзүн тәк сығынаҹаг јеринә чеврилиб.

Дөвләт телевизијасы Фаҹебоок шәбәкәсиндән истифадә едәнләри руһи хәстәләр кими тәсвир едән верилишләр јајыр. Азәрбајҹанда күчәдә “Азадлыг” шүары сәсләндирәнә 10 ҝүн һәбс ҹәзасы верилә биләр. Башгаларыны да бу шүары сәсләндирмәјә ҹәлб етмәк исә өмрүнүн үч илини һәбсдә кечирмәјә ҝәтириб чыхара биләр” – дејә сәнәддә гејд олунур.

Бәс һаглары позулмуш инсанлар нә етмәлидир? Азәрбајҹан Конститусујасынын 106-ҹы маддәсинә әсасән, Азәрбајҹан Республикасы Президентинин тохунулмазлыг һүгугу вар. Азәрбајҹан Республикасы Президентинин шәрәф вә ләјагәти ганунла горунур.

Азәрбајҹан Республикасынын Ҹинајәт Мәҹәлләсиндән:

120.2.12. милли, ирги, дини әдавәт вә ја дүшмәнчилик нијјәти илә адам өлдүрмә.

Суал олунур: МТН-нин тәҹридханасында өлдүрүлән Азәрбајҹан Ислам Партијасынын фәалы Кәблаға Гулијевин јахынлары нә етмәлидир? Дејирләр К. Гулијев хәстә олуб. Сорушан јохдур ки, бу инсан МТН-дә олмасајды бу һадисә баш верәҹәкди, јохса јох?

129.1. Зәрәрчәкмиш шәхс тәрәфиндән едилән зоракылыг, ағыр тәһгир вә ја саир ганунсуз вә ја әхлагсыз һәрәкәтләр (һәрәкәтсизлик) нәтиҹәсиндә, һабелә зәрәрчәкмиш шәхсин мүтәмади ганунсуз вә ја әхлагсыз давранышы илә әлагәдар јаранмыш узунсүрән дөзүлмәз психи шәраит нәтиҹәсиндә гәфләтән баш вермиш ҝүҹлү руһи һәјәҹан (аффект) вәзијјәтиндә гәсдән сағламлыға ағыр зәрәр вурма.

Суал олунур: Пејғәмбәрин тәһгири сәмими диндарда руһи һәјәҹан јаратмаја биләрми?

Маддә 148. Тәһгир, јәни күтләви чыхышларда, күтләви нүмајиш етдирилән әсәрдә вә ја күтләви информасија васитәсиндә шәхсијјәтин шәрәф вә ләјагәтини налајиг формада гәсдән алчалтма.

-шәрти малијјә ваһиди мәбләғинин үч јүз мислиндән мин мислинәдәк мигдарда ҹәримә вә ја ики јүз гырх саатадәк мүддәтә иҹтимаи ишләр вә ја бир иләдәк мүддәтә ислаһ ишләри вә ја алты ајадәк мүддәтә азадлыгдан мәһрум етмә илә ҹәзаландырылыр.

Демәк, Азәрбајҹан дөвләти Пејғәмбәрин (шәхсијјәтин) тәһгириндән газанҹ ҝөтүрүр! Пејғәмбәр тәһгир олундугҹа дөвләт бүдҹәси долур.

Маддә 167. Дини ајинләри иҹра етмәјә мане олма.

-шәрти малијјә ваһиди мәбләғинин јүз мислиндән беш јүз мислинәдәк мигдарда ҹәримә вә ја јүз алтмыш саатдан ики јүз гырх саатадәк иҹтимаи ишләр вә ја бир иләдәк мүддәтә ислаһ ишләри илә ҹәзаландырылыр.

Кор-кор, ҝөр-ҝөр, Азәрбајҹанда дини ајинләрин (хүсусилә мәһәррәм ајында) кечирилмәсинә манечилик төрәдилмирми?

Маддә 292. Ганунсуз олараг тутма, һәбсә алма вә ја һәбсдә сахлама

-292.1. Билә-билә ганунсуз тутма

-үч иләдәк мүддәтә азадлығын мәһдудлашдырылмасы вә ја үч иләдәк мүддәтә мүәјјән вәзифә тутма вә ја мүәјјән фәалијјәтлә мәшғул олма һүгугундан мәһрум едилмәклә ики иләдәк мүддәтә азадлыгдан мәһрум етмә илә ҹәзаландырылыр.

292.2. Билә-билә ганунсуз һәбсә алма вә ја һәбсдә сахлама

-ики илдән дөрд иләдәк мүддәтә азадлыгдан мәһрум етмә илә ҹәзаландырылыр.

292.3. Бу Мәҹәлләнин 292.1 вә ја 292.2-ҹи маддәләриндә нәзәрдә тутулмуш әмәлләр ағыр нәтиҹәләрә сәбәб олдугда

-дөрд илдән сәккиз иләдәк мүддәтә азадлыгдан мәһрум етмә илә ҹәзаландырылыр.

Бу гәдәр сијаси мәһбусу шәрләјиб тутан һакимијјәти ким ҹәзаландырсын?

Маддә 323. Азәрбајҹан Республикасы Президентинин шәрәф вә лајагәтини ләкәләмә вә ја алчалтма

323.1. Азәрбајҹан дөвләтинин башчысынын Азәрбајҹан Республикасы Президентинин шәрәф вә лајагәтини күтләви чыхышда, күтләви нүмајиш етдирилән әсәрдә вә ја күтләви информасија васитәсиндә ләкәләмә вә ја алчалтма

-шәрти малијјә ваһиди мәбләғинин беш јүз мислиндән мин мислинәдәк мигдарда ҹәримә вә ја ики иләдәк мүддәтә ислаһ ишләри вә ја ејни мүддәтә азадлыгдан мәһрум етмә илә ҹәзаландырылыр.

323.2. Ејни әмәлләр ағыр вә ја хүсусилә ағыр ҹинајәтдә иттиһам етмәклә төрәдилдикдә

-ики илдән беш иләдәк мүддәтә азадлыгдан мәһрум етмә илә ҹәзаландырылыр.

Сон суал: Бүтүн бу ҹәзаларын јеринә јетирилмәдији өлкәнин вәтәндашы нә етмәлидир? Онун дин гардашы МТН-нин тәҹридханасында өлдүрүлүб, Ислам мүгәддәсликләринин тәһгири онда руһи һәјаҹан јарадыб, она Ашура әзадарлығында сәсини ч