Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији “WikiLeaks” сајтынын Азәрбајҹанла бағлы ачыгладығы мәхфи мәктубларын дәрҹини давам етдирир. Вашингтона үнванланан мәхфи телеграмлардан даһа бири АБШ-ын өлкәмиздә сәфири олмуш Енн Дерсијә аиддир. Дипломатын 2008-ҹи ил сентјабрын 26-да Вашингтона јаздығы мәктубда БМТ-нин наркотикләрә гаршы мүбаризә програмынын реҝионал мәркәз тәмсилчиләринин АБШ сәфирлијинин әмәкдашлары илә кечирилән ҝөрүшүндән бәһс едилир.
Дерси Азәрбајҹандан өтүрүлән наркотикләр барәдә
Енн Дерси јазыр ки, БМТ-нин реҝионал мәркәзинин Бакы тәмсилчилијинин һесабатына ҝөрә, Иран әразисиндән Азәрбајҹана дахил олан наркотик маддәләрин һәҹминдә артым мүшаһидә олунуб. Азәрбајҹан һөкумәтинин апардығы ишләр нәтиҹәсиндә әлә кечирилән наркотик маддәләрин чәкиси 250 килограма чатыб. Лакин бу, Ирандан Азәрбајҹана дахил олан наркотик маддәләрин јалныз 5 фаизини тәшкил едир. Ирандан Азәрбајҹана дахил олан наркотик маддәләрин 95 фаизинин һамысы Авропа базарларына чатыб.
2008-ҹи ил, Илһам Әлијевин сөнүк сечкиси
“WikiLeaks”ин ачгыладығы нөвбәти мәхфи телеграмын мүәллифи дә Енн Дерсидир. Америкалы дипломатын 2008-ҹи ил 3 октјабр тарихли ҝизли мәктубунда президент сечкиләринин тәблиғат-тәшвигат кампанијасындан бәһс олунур. Дерси һәмин телеграмда јазыр ки, сентјабрын 17-дә башланан сечки кампанијасына һазыркы өлкә башчысы Илһам Әлијев вә диҝәр 6 намизәд гатылыб: “Намизәдләрин апарыҹы шүарлары вә програмлары әсасән парламентин сәлаһијјәтләринин артырылмасы, коррупсијаја гаршы мүбаризә вә Гарабағын азад олунмасыјла бағлыдыр. Диҝәр 6 намизәддән һеч бири һазыркы өлкә башчысы Илһам Әлијевә алтернатив олмагда мараглы ҝөрүнмүрләр. Беш мүхалифәт лидери исә сечкиләрин бәрабәрһүгуглу вә әдаләтли мүбаризә шәраитиндә кечирилмәјәҹәјини әсас ҝәтирәрәк сечкиләри бојкот етмәк барәдә гәрар вердиләр. Сијаси шәрһчиләр сечки просесинин сөнүк кечдијини вә апарыҹы мүхалифәт тәмсилчиләринин сечкиләрә гатылмадығыны әсас ҝәтирәрәк сәсвермә ҝүнү сечиҹиләрин 30 фаизинин мәнтәгәләрә ҝәләҹәјини, сечиҹи фәаллығынын 30 фаиздән јухары олмајаҹағыны билдирир. Онларин фикринҹә, сечиҹи фәаллығынын рәсми рәгәмләрдә сүни шәкилдә артырылаҹағы шүбһәсиздир”.
Сәфир даһа сонра гејд едир ки, чәтин сечки кампанијасы вә мүхалифәт лидерләринин просесә гатылмамасы сечки рәгабәтинин ашағы олмасына јол ачыб. Намизәдлијини ирәли сүрмүш 6 сијасәтчидән һеч бири реал алтернатив ирәли сүрмүр. Онларын тәклифләр пакети, тәнгид һәдәфләри конкрет вә чохшахәли дејил. Аналитикләр сечкиләр заманы истәнилән фырылдаг вә сахтакарлығын баш верәҹәјини әминликлә сөјләјирләр.
Сәфирин мәктубунда Раил Рзајевин өлүм версијалары
Енн Дерсинин 2009-ҹу ил 13 феврал тарихли мәхфи телеграмында исә мүдафиә назиринин мүавини, һәрби һава гүввәләринин команданы Раил Рзајевин гәтлинә даир гејдләр јер алыр. Америкалы дипломат ҝенерал Рзајевин гәтлијлә бағлы ирәли сүрүлән версијалара тохунуб: “Ҝенералын өлдүрүлмәсијлә әлагәдар мүхтәлиф версијалар ҝүндәмә ҝәлиб. Рауф Миргәдиров кими сијаси шәрһчиләр Рзајевин гәтлиндә Русијанын әлинин олдуғуну еһтимал едир. Онун фикринҹә, Русија ҝенералын гәтлијлә Азәрбајҹанда иҹтимаи сабитлији позмагда мараглы ола биләр”.
ҺҺГ-нин команданынын гәтлијлә бағлы икинҹи еһтимала тохунан Енн Дерси гејд едир ки, бу, Рзајевин шәхси бизнес марагларына ҝөрә өлдүрүлмәсидир. Бир нечә дипломатик мәнбә Раил Рзајевин һәрби һава гүввәләринин техники тәҹһизатында апардығы уғурсуз “ислаһатар” үзүндән суи-гәсдә уғрадығыны сөјләјир. Дипломат даһа сонра јазыр ки, һәлә 2004-ҹү илдә јајылмыш хәбәрләрдә Раил Рзајевин һәрби һава гүввәләринин әмлакындан шәхси мараглары наминә истифадә етдији дејилирди.
Раил Рзајевин гәтлијлә бағлы даһа ҝениш јајылан иддиаја истинад едән Енн Дерси һәмин еһтималын даһа инандырыҹы олдуғуну јазыр: “Сонунҹу еһтимал исә даһа чох инандырыҹы ҝөрүнүр. Ҝенералын һакимијјәтдахили груплашмалардан биринин вә ја јүксәк вәзифә дашыјан шәхсин ҝөстәриши илә өлдүрүлмәси версијасы диҝәр иддиаларла мүгајисәдә даһа инандырыҹыдыр. Онун гәтлә јетирилмәси просеси вә зәрәрчәкмишин һәрәкәт графикинин дәгиг сечилмәси гәтли сифариш верән вә ја верәнләрин һөкумәт дахилиндә јүксәк сәвијјәли мәнбәләрә саһиб олдуғуна ишарәдир. Бәзи иддиаларда исә Рзајевин гәтлинин архасында өлкәнин фөвгәладә һаллар назири Кәмаләддин Һејдәровун дајандығы сөјләнилир. Онун һөкумәт дахилиндәки репутасијасы, еләҹә дә ҹәмијјәтдә формалашан имиҹи ҝенералын гәтлиндә Һејдәровун адынын даһа чох һалланмасына јол ачыб”.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
