28 aprel 2011 - 19:30

Рәсми Бакынын Вашингтонла «бирҝә һәрби тәлимләр»дән имтинасы просеси сүрәтләндирди

Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: АБШ-Азәрбајҹан мүнасибәтләриндә јени бир активләшмә мүшаһидә олунур. Бу фәаллығын илк тәканы исә Азәрбајҹан вә АБШ һәрби структурларынын бирҝә кечирмәли олдуглары тәлимләрин биртәрәфли гајдада тәхирә салынмасы олду. Рәсми Бакы бу һадисәдән бир нечә ҝүн өнҹә Президент Администрасијасынын бејнәлхалг әлагәләр шөбәсинин мүдири Новруз Мәммәдовун дили илә “АБШ бизимлә ортаг лајиһәләрдә мараглы дејил” бәјанатыны верди. Сонра исә бирҝә һәрби тәлимләрдән имтина етди. Әслиндә, Новруз Мәммәдов бәјанаты илә икинҹи аддымы әввәлҹәдән компенсасија етмәк, јәни, һесабы бәрабәрләшдирмәјә ҹәһд етди. Буна бахмајараг, АБШ Азәрбајҹан һакимијјәтинин бу гәрарына сәрт мүнасибәт билдирмәди. Садәҹә, бу имтина Бакыја АБШ рәсмиләринин сәфәрләрини артырды.

Бу сәфәрләрин һәр бири ајры бир аддым олса да, системли бир сијасәтин тәркиб һиссәси кими диггәти ҹәлб едир. Илһам Әлијевин АБШ-ла һәрби әмәкдашлыгдан имтина етмәси әслиндә, бу өлкә илә бүтүн бағлары кәсмәк нијјәтинин ифадәси иди. Амма һадисәләрин онун ҝөзләмәдији истигамәтдә ҹәрәјан етмәси ону демәјә әсас верир ки, Вашингтон үчүн бу вәзијјәт ҝөзләниләнмиш вә һеч вахт итирмәдән “Б планы” ишә дүшүб. Азәрбајҹан һакимијјәти исә белә јарыјухулу агрессијадан ајыландан сонра өзүндән чох даһа ири вә тәһлүкәли рәгибә саташдығыны анламагла шок јашајыб. Ҝүман ки, һакимијјәти ајылдан да дипломат јағышы олуб. Амма јенә дә вәзијјәт баш јухујозандан асылы олаҹаг. Јәни Рамиз Меһдијевин бу олајлары неҹә шәрһ едәҹәји просесләрә истигамәт верәҹәк.

Сијасәтдән сијаси гачыш...

Илһам Әлијев АБШ-ла әмәкдашлыг гәрарындан она ҝөрә имтина едир ки, бу өлкә илә мүнасибәтләр гаршылыглы дүшмәнчилик һәддинә чатсын. Мәсәлән, Беларусла АБШ мүнасибәтләри кими. Јери ҝәлмишкән бир сонракы сајымызда өзүнү дүнјадан тәҹрид етмиш Беларус һөкумәтинин вә халгынын нәләрлә үзләшдијини вә Азәрбајҹан һакимијјәтинин дөвләти һара сүрүкләдијини шәрһ едәҹәјик. Амма Азәрбајҹанын бир чох лајиһәләрдә артыг мөвҹуд олмасы вә Гәрблә гопмасы мүмкүн олмајан бағларла бағланмасы Әлијев һөкумәтинин өзүнү Лукашенко кими апармасына имкан вермир. Она ҝөрә дә Ылһам Әлијев бир мүддәт әввәл телеканалларда тәһгир етдирдији АБШ рәсмиси Тина Кајденауну гәбул етмәјә мәҹбур олду.

Бу сәфәрин илк месажы о иди ки, Азәрбајҹан һөкумәти АБШ-ла мүнасибәтләри кәсмәк мәсәләсиндә мүстәгил дејил. Үстәлик, бу, даһа чох АБШ һөкумәтинин имканлары дахилиндәдир. Беләликлә, дипломатик гајнаглардан сызан мәлуматларда да дејилир ки, Илһам Әлијевлә АБШ дипломатынын ҝөрүшү чох ҝәрҝин кечиб вә бу ҝәрҝинлик рәсми Бакынын өнҹәдән дүшүндүјү “ҝәрҝинлик планына” ујғун олмајыб. Бир сөзлә, өлкәләр гаршылыглы имканларыны мүзакирә едибләр. Јәни, ким бу контекстдә нә едә биләр?

Конгресменләрин ачыг месажы вә мејары

АБШ конгресменләринин Бакыја сәфәри исә даһа мараглы олду. Сәфәр өнҹәси нүмајәндә һејәтинин башчысы Билл Шустер демишди ки, “АБШ вә Азәрбајҹан мүнасибәтләриндә башлыҹа мејар демократик тәсисатларын ишләмәсидир вә биз буну Илһам Әлијевлә мүзакирә едәҹәјик”. Бу ачыгламадан сонра һакимијјәт даирәләринин ҝөрүш барәдә чох еһтијатлы вә үмуми мәлумат јајмасынын әсас сәбәби одур ки, Илһам Әлијевлә АБШ нүмајәндә һејәтинин ҝөрүшү чох ҝәрҝин кечиб. АБШ Илһам Әлијевә президент вә дөвләт катиби сәвијјәсиндә месажларыны чатдырса да, һеч бир ирәлиләјиш олмады. Инди исә биз ашағыдан тәзјигин нәтиҹәләрини ҝөрүрүк. Бу мәнада тәзјиг просесинин һәлә инди башладығыны дејә биләрик. Һалбуки, рәсми Бакы бир аддымла буну јекунлашдырмаг истәјирди.

 

Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр