Әһли Беjт (әлеjһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлиjинин вердиjи хәбәрә әсасән, Декабрын 10-да Лондонда Азәрбаjҹан Республикасы Дөвләт Нефт Ширкәти илә бағлы “Global Witness” тәшкилатынын апардығы арашдырманын нәтиҹәләри ачыгланаҹаг. Арашдырма АРДНШ-лә бағлы сенсасиjа саjылаҹаг фактларын үстүнү ачыб. Бу барәдә тәшкилатын jаjдығы мәлумат бүллетениндә билдирилир.
Арашдырма әсасында “Аноним Азәрбаjҹан” адлы һесабат һазырланыб. Сәнәддә Азәрбаjҹан нефт сәнаjесиндә “ҝизли фигур кими чыхыш едән Анар Әлиjев адлы шәхс” барәдә данышылыр. Арашдырма нәтиҹәсиндә бәлли олуб ки, чох аз адамын таныдығы Анар Әлиjев АРДНШ-лә ән азы 48 jүксәк мәнфәәтли сөвдәләшмәдә иштирак паjына маликдир. Сөвдәләчмәләрдә нә үчүн мәһз бу шәхсин иштирак етмәси вә онун иштиракынын өлкә үчүн нә дәрәҹәдә сәмәрәли олмасы исә мәлум деjил.
“Global Witness” Анар Әлиjев кими шәхсләрин кимләрисә тәмсил етмәси вә Азәрбаjҹан вәтәндашларынын һесабына мәнфәәт газанмасы һалларлы илә бағлы арашдырма апарыб. Тәшкилат геjд едир ки, АРДНШ вә онун тәрәфдашларынын өз фәалиjjәтләрини ганун чәрчивәсиндә гурдуглары истисна олунмаjа биләр. Лакин бу ширкәтләрин һансы jолла Азәрбаjҹанын нефт сәнаjесиндә иштирака наил олмасы илә бағлы шәффафлыг jохдур. Бу исә марагларын тоггушмасы вә тәрәфкешлик кими мүмкүн фактларын баш вермәсинә даир нараһатлыг jарадыр.
Билдирилир ки, белә геjри-шәффафлыг Азәрбаjҹанын узун мүддәтдән бәри үзвү олдуғу Мәдән Сәнаjесиндә Шәффафлыг Тәшәббүсүнә (МСШТ, инҝилсиҹә - EİTİ) олан етимады азалдыр. Һазырда өлкәнин EİTİ стандартларына әмәл етмәсинә бахмаjараг, енержи сәнаjеснин диҝәр саһәләриндә мөвҹуд геjри-шәффаф мүһит коррупсиjа рискини артырыр.
“Бизим һесабатда Азәрбаjҹан халгынын өз өлкәсиндә баш вермәкдә олан нефт бумундан там шәкилдә фаjдалана билмәмәси илә бағлы ҹидди нараһатлыг ифадә олунур. Бу шүбһәләрә сон гоjмаг үчүн Азәрбаjҹан һөкумәти һасилат ширкәтләринин бенефисиар сәһмдарларынын ачыгланмасыны ЕИТИ просесинә әлавә етмәли вә jүксәк приоритетли бир мәсәлә кими Анар Әлиjевин АРДНШ-лә һансы әлагәjә малик олдуғуну ачыгламалыдыр” - деjә “Global Witness”ин директору Симон Таjлор билдириб.
“Аноним Азәрбаjҹан” адлы һесабатдакы фактлардан бәзиләрини дә тәшкилат jаjдығы мәлумат бүллетенинә дахил едиб:
- Анар Әлиjевә мәхсус ширкәтләр Азәрбаjҹанын нефт сәнаjеси илә бағлы иштирак етдикләри сөвдәләшмәләрдән 375 милjон АБШ доллар дәjәриндә мәнфәәт газандыгларыны ачыглаjыблар. Лакин “Global Witness” бу ширкәтләрин мүвафиг тендер просеси васитәсилә сечилмәсини тәсдиг едән һеч бир сүбута раст ҝәлмәjиб.
- Анар Әлиjев АРДНШ-ын нефтин сатышы үзрә Исвечрәдә jарадылмыш төрәмә ширкәти олан “SOCAR Trading”ә етдиjи ҹәми 5 милjон АБШ доллар jатырымдан 118 милjон АБШ доллары дәjәриндә мәнфәәт әлдә едиб. Бу ширкәтин “SOCAR Trading”дә һансы jолла иштирак паjы әлдә етмәси там олараг ачыгланмыр.
- АРДНШ-лә тәрәфдашлыг едән бир чох ширкәтләрин сәһмдарлары ачыгланмадығындан Азәрбаjҹанын нефт сәнаjесиндә мөвҹуд бир сыра сөвдәләшмәләрдән әслиндә кимләрин мәнфәәт әлдә етмәси мәлум олмур.
- АРДНШ-ын Дубаjда “SOCAR International DMCC” ады алтында нефт сатышы үзрә jаратдығы төрәмә ширкәтин 50%-и адлары ҝизли сахланан сәһмдарлара мәхсусдур.
“Аноним Азәрбаjҹан”ын һазырда инҝилис дили версиjасы мөвҹуддур. Һесабат азәрбаjҹан дилинә тәрҹүмә олунмагдадыр.
***
“Global Witness” тәбии сәрвәтләрлә бағлы jаранан мүнагишә вә коррупсиjа, еләҹә дә еколоҝиjа вә инсан һагларынын позулмасы һаллары илә бағлы арашдырмалар апаран вә бу саһәдә аксиjалар һәjата кечирән белнәлхалг мигjаслы геjри-һөкумәт тәшкилатыдыр.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәjә истинад лазымдыр
