Гүдс ҝүнүнүн тәсис едилмәси имам Хомејни тәрәфиндән чох бөјүк узагҝөрәнлиликлә атылмыш бир аддым иди. Имам бу аддымы илә Гүдс проблемини даим актуал сахламаға наил олду. Амма Гүдс проблеми нә сырф Исламы бир мәсәләдир, нә дә бәзиләринин дедији кими Исраил вә әрәбләр арасында олан милли мүнагишәдир. Чүнки Гүдс проблеминин көкүндә бир инсанијјәт давасы дурур, нәинки Исламијјәт вә ја миллијәт давасы. Бу сәбәбдәндир ки, Гүдс проблемини нә сырф дини, нә дә милли бир мәсәлә кими гијмәтләндирмәк доғру дејил. Әслиндә Гүдс проблемини сырф виҹдани бир мәсәлә адландырмаг даһа доғру оларды. Әҝәр бир кәс һәгигәтән тәмиз виҹдан саһибидирсә, мәзлум Фәләстин халгынын јанында олаҹаг. Нә бәзи тајфа вә миллијәт давасы едәнләр кими мәсәләјә Әрәб-Исраил проблеми кими бахаҹаг, нә дә бәзиләри кими кор-коранә дин тәәссүбкешлији едәҹәкдир. Фәләстин халгынын јанында она ҝөрә олаҹаг ки, орадакы инсанлар мәзлумдур вә һәгигәтән Фәләстиндә бир инсанлыг фаҹиәси јашаныр. Тарих дә бизә ҝөстәрир ки, виҹдана ҝөрә көмәк етмәк саир сәбәбләрә (дин, миллијәт вә с.) ҝөрә көмәк етмәкдән даһа ихласлы вә дәјәрлидир. Неҹә ки, ҝүҹлү мадди ресурслара вә имканлара малик олан әксәр әрәб өлкәләри, өз дин вә ган гардашы олан Фәләстини јалныз гојур. Әксинә, Фәләстин торпагларыны ишғал етмиш гондарма режим вә онлары һимајә едәнләрлә мүттәфиглик едәрәк орада өлдүрүлән инсанларын ганына ортаг олур. Амма тарих бизә онуда ҝөстәрир ки, Рачел Корри адлы бир ханым журналист, америкалы вә христиан олмасына бахмајараг, Фәләстиндә баш верәнләрә гаршы биҝанә гала билмир, "Зүлм биздәндирсә, мән биздән дејиләм" дејәрәк, бу зүлмә етираз едир. Вә ән сонда Фәләстиндәки мәзлум инсанлары мүдафиә едәркән булдозерин алтында галараг бу јолда гәһрәманҹасына һәлак олур. Һәгигәтән, биз бу ики нүмунәјә бахдыгда "виҹдан"ын неҹә гијмәтли бир немәт олдуғуну баша дүшүрүк. Чүнки, Фәләстинин әрәб вә мүсәлман "гардаш"ларынын етдикләрини "виҹдансызлыг"дан, бу америкалы вә христиан ханымын етдијини исә "виҹдан"дан башга бир шејлә изаһ етмәк мүмкүн дејил.
Демәли, инсанын "виҹдан"ын сәсинә гулаг асмасына, нә дин, нәдә гејри-бир амил мане ола билмәз. Неҹә дејәрләр "виҹданлы елә виҹданлыдыр, миллијәтиндән, дилиндән, дининдән асылы олмајараг.”
Бүтүн бунлардан нәтиҹәјә ҝәлирик ки, бу ҝүн Гүдсә дәстәк олмаг инсанијјәтин ҝөстәриҹисидир. Бу ҝүн Гүдсә дәстәк олмаг, мәзлума дәстәк олмагдыр вә бу ҝүн Гүдсә дәстәк олмаг һәр шејдән өнҹә бир виҹдан мәсәләсидир.
"Гүдс ҝүнү"нүн гејд едилмәсиндә икинҹи бөјүк һәдәф исә, мүсәлманлар арасында вәһдәти ҝүҹләндирмәк вә Исламын әзәмәтини дүнјаја ҝөстәрмәкдир. Бу мәнада, "Гүдс ҝүнү" чох бөјүк иҹтимаи вә сијаси әһәмијјәт дашыјыр. Бурада вәһдәт ондадыр ки, мәһз бу мәсәлә әтрафында бүтүн мүсәлманлар бирләшир вә ваһид мөвге сәрҝиләјир. Дүнјанын һәр јериндә “Гүдс ҝүнү” илә әлагәдар нүмајишләр, етиразлар, мәрасимләр кечирир, үммәтин дәрди олан Гүдс проблемини бир јердә чөзмәјә чалышыр. Неҹә дејәрләр, мүсәлманлар һәр Рамазан ајынын сон Ҹүмә ҝүнү ҝүҹ нүмајиши ҝөстәрир. Бу ҝүҹ нүмајиши исә һеч кәси тәһдид етмир. Әксинә, өзүндә вәһдәт, инсанијјәт, зүлмә етираз етмәк кими јүксәк дәјәрләри еһтива едир.
Бу ҝүнүн тәсис едилмәсиндә, даһа бир сәбәб исә Гүдсүн Ислам үчүн бөјүк дәјәрә малик олмасы вә орадакы мүсәлманларын, дүнја мүсәлманларындан јардым истәмәсидир. Пејғәмбәрин (с) мераҹ етдији јер кими билинән чох дәјәрли бир мәсҹидин (Әгса мәсҹидинин) јерләшдији бу мүгәддәс шәһәрин һәлә дә, сионист ишғалында олмасы, һәр бир мүсәлман үчүн утанҹвериҹидир. Вә орадакы мүсәлманларын дүнја мүсәлманларына мәзлумҹа чағырышы гәлбләри ағрыдан бир һалдыр. Бу чағырыша ҹаваб вермәк исә Исламын тәләбидир. Чүнки әзиз пејғәмбәримиз (с) бујурмушдур ки, “Ким бир мүсәлманын Ислам үммәтиндән көмәк чағырышыны ешидә амма она көмәк етмәзсә, мәндән дејилдир". Имам "Гүдс ҝүнү"нү тәсис етмәклә, мүсәлманларын чағырышына ҹаваб верди вә бизләри дә буна дәвәт етди. Буна ҝөрә, Гүдсә вә орадакы мәзлум мүсәлманлара саһиб чыхмаг, онун талејинә биҝанә галмамаг һәр бир мүсәлманын борҹу вә вәзифәсидир. Бу ҝүн Гүдсә саһиб чыхмаг, пејғәмбәрин әманәтинә саһиб чыхмаг, она биҝанә галмаг исә пејғәмбәрә хәјанәт демәкдир. Бу мәнада имамын бу аддымы тәгдирәлајигдир вә Ислам үчүн әһәмијјәтли аддымдыр.
Имамын Гүдс проблемини даим актуал бир проблем олараг сахламаға чалышмасында, даһа бир әһәмијјәтли сәбәб исә бизләрә месаж чатдырмагдыр. Бәли, имам Гүдс мәсәләсини бу гәдәр габардараг бизә месаж ҝөндәрир ки, Ислам үчүн әһәмијјәтли олан һәр бир мәсәлә бу ҹүр дири вә актуал сахланылмалыдыр. Ислам үчүн һәјати әһәмијјәт дашыјан һәр бир мәсәләни, унудулмаға вә адиләшмәјә гојмаг олмаз. Јохса, Исламын адындан башга бир шеји галмаз. Әҝәр Исламын јаралы јери Гүдсдүрсә, Гүдсә саһиб чыхмаг лазымдыр, әҝәр һиҹаба гадаға гојулурса, һиҹаб мүдафиә едилмәлидир, әҝәр Ислам алимләри һәбс едилибсә онлара јардым етмәк лазымдыр. Имамын "Гүдс ҝүнү" мүнасибәти илә ҝөндәрдији ән өнәмли месажлардан бири дә будур.
Одур ки, әзизләрим, Гүдс проблеминин маһијјәтини вә "Гүдс ҝүнү"нүн һәдәфләрини дүзҝүн баша дүшмәли вә ејни һәссас мөвгени бүтүн ваҹиб ислами мәсәләләрдә ҝөстәрмәлијик.
Рөвшән Мәммәдли
