Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлији- “Игтисадијјат” инсан һәјатынын мүһүм саһәләриндән биридир. Әҝәр дүзҝүн програмлашдырыларса, инсана даһа чох фәзиләт газандырмаға јардым едәр. Әҝәр она гаршы лагејд олса, ја да дүзҝүн јөнләндирмәдији үчүн ҹидди зәиф ҹәһәтләрә малик олаҹагдыр. Бу һалда биринҹи дәстә гуруҹу вә икинҹи дәстә мәһведиҹи олар. Игтисадијјатын зәиф олмасы инсанын фәзиләтләрдән вә камалдан узаг олмасы үчүн мүһүм сәбәбләрдәндир. Ислам дини бу мәсәләдә дә инсана чыхыш јолуну вә сәадәт јолуну ҝөстәрир. Һәзрәт Пејғәмбәрин (с) нурани кәламларында буна раст ҝәлмәк олар.
Һәзрәт (с) етдији дуасында јохсуллуғу – күфр вә гәбир әзабы илә бир сыраја гојмуш вә она ҝөрә Аллаһа пәнаһ апармышды. Башга бир дуасында Һәзрәт Пејғәмбәр (с) бујурур: “Аллаһым! Бизим үчүн чөрәк вә бәрәкәт гапысы гәрар вер. Бизимлә онун арасына ајрылыг салма. Әҝәр чөрәк олмасајды, биз намаз гылмаздыг, оруҹ тутмаздыг. Пәрвәрдиҝарымызын ваҹибатларыны јеринә јетирмәздик”.
Бу һәдисдә ады чәкилән чөрәк - ади чөрәк мәнасында ишләнмәмишдир. Бәлкә чөрәк дедикдә Һәзрәт (с) игтисадијјатын мүһүм саһәләринә тохунур. Һәзрәт (с) бу һәдислә билдирмәк истәјир ки, игтисадијјат инсанын иманыны вә әгидәсини зәифләдә биләр. Ибадәтләрини сүстләшдирәр. Анҹаг бу, о мәнаны вермир ки, јохсул олмаг инсаны диндән узаглашдырмалыдыр. Бәлкә Һәзрәт (с) билдирмәк истәјир ки: “Јохсуллуг инсаны күфр астанасында гәрар верир”.
Бу һәдисләрдән беш мүһүм амили ајдын ҝөрмәк олур. Онларын һәр биринә ајрыҹа ишарә едәк.
1. Билик.
Пејғәмбәри-Әкрәм (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) игтисадијјатда јахшы нәтиҹәләр әлдә етмәк үчүн елм вә билијин мүһүм олдуғуну вурғуламышдыр. Чүнки бир инсан елмсиз һалда бир иши ҝөрмәјә галхарса, һәмин иши анҹаг хараб вә мәһв едәр.
Она ҝөрә дә Һәзрәт (с) бујурур: “Һәр ким елми олмадан рәфтар едәрсә, ислаһ етмәмишдән әввәл фәсад төрәдәр”.
Она ҝөрә дә игтисадијјатын инкишаф етмәси үчүн елмли вә мүтәхәссис инсанлара еһтијаҹ вардыр.
2. Програмлашдырылмыш иш.
Игтисади инкишафа јардым едән амилләрдән икинҹиси исә дүзҝүн програмлашдырмагдыр. Һәзрәт Пејғәмбәр (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) бујурур:“Мән үммәтимин јанлыш програмлашдырмасына ҝөрә јохсул олмасындан горхурам”.
Биз елә бир өлкәдә јашајырыг ки, илин дөрд фәслиндә дә бол немәтә маликдир. Дәнизи, мәдәнләри, нефти, газы вә башга немәтләри дә вардыр. Анҹаг бунула белә чох сајда јохсулун олмасына шаһидик ки, бу да дүзҝүн програмлашдырылмамағын нәтиҹәсидир. Немәтләр болдур, анҹаг инсанларын бир чоху јохсул вә еһтијаҹлыдыр.
Әҝәр бу саһәдә дүзҝүн програмлар тәртиб едиләрсә, Аллаһын лүтфү илә бу бәрәкәтдән ән јахшы шәкилдә бәһрәләнмәк олар. Һәзрәт Пејғәмбәр (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) бујурур: “Һәр ким ҝүзәраныны тәмин етмәк үчүн дүзҝүн програм гурарса, Аллаһ Тәала рузисини верәр”.
3. Иш.
Ишин вә фәалијјәтин әһәмијјәтини ҝөстәрмәк үчүн Һәзрәт Пејғәмбәр (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) ишчиләрин әлиндән өпәрди. О инсанлар ки, рузи газанмаг үчүн чалышырлар, онлары Аллаһ јолунда ҹиһад едәнләрлә ејни сыраја гојарды.
Һәзрәт (с) бујурур: “О кәс ки, аиләсинин еһтијаҹларыны тәмин етмәк үчүн зәһмәт чәкир, Аллаһ јолунда ҹиһад едән кимидир”.
Һәзрәт (с) тәнбәл инсанларын исә Илаһи рәһмәтдән узаг дүшдүкләрини вурғулајыр вә бујурур: “О кәс ки, башгаларына јүк олар, мәлундур. Мәлун о кәсдир ки, аиләсини тәмин етмәз, мәлундур, мәлун”.
4. Хәрҹләмәк.
Һәзрәт Пејғәмбәр (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) хәрҹләјән заман һәм симиҹлији гадаған едир вә һәм дә ифраты. Һәзрәт (с) бизләрә мөтәдил олмағы төвсијә едир. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) бујурур: “Нә симиҹлик (бәјәнилир), нә дә исрафчылыг”.
“О кәс ки, ҝүзәраныны тәмин етмәк үчүн мөтәдиллик едәр, Аллаһ рузисини верәр. Һәр ким исраф едәр, Аллаһ ону накам едәр”.
5. Дөвләт.
Һәзрәт Пејғәмбәр (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) бујурур: “5 нәфәр вардыр ки, мән вә һәр пејғәмбәр онлар нифрин едирик: о кәс ки, Аллаһ китабына нәјисә әлавә едәр, о кәс ки, мәним сүннәтими кәнара гојар, о кәс ки, Илаһи тәгдири јанлыш һесаб едәр, о кәс ки, мәним итрәтимә гаршы Аллаһын һарамыны һалал биләр, о кәс ки, үмуми малы өзү үчүн һалал биләр вә ондан шәхсән бәһрәләнәр”.
Ислам дининин нәзәринә ҝөрә дөвләт, халгын малына әманәт кими бахмалыдыр. Бу мала гаршы тамаһкарлыг ҝөстәрмәмәлидир.
Беләликлә, Пејғәмбәримиз (сәлләлаһу әлејһи вә алиһ) игтисадијјатымызы инкишаф етдирмәк үчүн бизләрә дәјәрли төвсијәләр етмишдир. Әҝәр бу төвсијәләрә риајәт етсәк, шүбһәсиз ки, наилијјәт газанмыш оларыг.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
