Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- Шүбһәсиз, ҝүнаһ газананлар тезликлә мүртәкиб олдуглары шејин мүгабилиндә ҹәзаландырылаҹаглар”. (“Әнам” 120). Бу ајәдә тәгва әһлинин шејтаны танымасындан сөз ачылмышдыр. Дүздүр шејтан ишини елә ҝөрүр ки, шејтан олмағы ҝөзә дәјмир, анҹаг тәгва әһли буну һәмин ан һисс едәр вә таныјарлар.
Тәгва әһли илк нөвбәдә ҝүнаһлары таныјар. Бу һагда Аллаһ бујурур: “Шүбһәсиз, бунда (бу әһвалатларда, ојаг) гәлби олан вә ја (һәгигәтләрә гәлби илә) шаһид олараг гулаг асан кәс үчүн бир өјүд-нәсиһәт вардыр”. (“Гаф” 37). Јәни, алим- аҝаһ бир инсандыр. Өзүнү ҝүнаһа батмагдан һифз едәр.
Гуран ајәләриндә ҝүнаһа ҝөрә бөјүк әзаб вәд едилир вә бу ҝүнаһ кәбирә ҝүнаһлардыр. Кәбирә ҝүнаһлардан бири дә пахыллыгдыр. Бу батини рәзил хүсусијјәтләрдәндир. Башга кәбирә ҝүнаһлара: ријаны, тәкәббүрү, гејбәти мисал ҝөстәрмәк олар. Бу батини атәш үзә чыхарса, бәдән көмәјинә ҝәләр, бәдән батини ҝүнаһа јардым едәр. Чүнки физики јардым олмадан ҝүнаһ үзә чыха билмәз.
Ријакар инсан намаз гылан заман ҝәрәк бүтүн бәдәнини мүсбәт иш үчүн фәалијјәтә салсын ки, инсанлар онун физики һәрәкәтини ҝөрә билсинләр. Чалышар ки, инсанлар ону ҝөрсүнләр вә онун һаггында јахшы дүшүнсүнләр. Бу, батини ҝүнаһдыр.
Бизә ҝүнаһдан узаг олмағын јолуну тәгва әһли ҝөстәрәр. “Буна ҝөрә дә, нә үчүн онларын һәр бир ҹәмијјәтиндән (кичик) бир дәстә (әсҝәрләр тәҹрүби товһидә јијәләнмәкдә вә мәдрәсәдәкиләр дини маарифләрдә) дәрин елми тәһсил алмаг үчүн көч етмирләр ки, өз гөвмләрини онлара тәрәф дөндүкдә горхутсунлар, бәлкә онлар (батиндә вә әмәлдә) чәкиндиләр”. (“Төвбә” 122).
Аллаһ чиркини ҝөзәлдән ајыра билән бу мәрифәти “фурган” адландырмышдыр. Нәинки ҝөзәли чиркин вә чиркини ҝөзәл ҝөрәсән. Бу, тәгванын бәрәкәтиндәндир. Һәгәгәтдән тәгва әһли аҝаһлығын мүһасирәсиндә олар вә мәрифәт илә өртүләр. Елмләрин ән ҝөзәли Аллаһын елмидир. Бу елм дә Гураны дәрк едәрәк, әлдә едиләр. Инсан тәфсири әтрафлы билмәк истәјирсә, “Һәмд” сурәсиндән башлајараг, ахрынҹы сурәјә гәдәр Гураны диггәтлә тәдгиг етмәли вә дәрк етмәлидир.
Гуран китабынын үчдә бир һиссәси Аллаһын Ҹалал вә Ҹамалындан бәһс едир. Инсан әҝәр Аллаһы һәгигәтән танымаг истәјирсә, “Һәшр” сурәсинин сон үч ајәсинә диггәт етмәлидир. Әлбәттә бу иши мүәллим, тәфсирчи вә Әһли-бејтә (ә) истинад едәрәк, етмәлидир. Инсан о заман ки, Аллаһа елм әлдә едәр, бу елмин сәмәрәсини елә бу дүнјада ҝөрәр.
Бир нәфәр Ајәтуллаһ Сејјид Муртәза Дәрчејнин јанына ҝәлир вә дејир: “Ешитмишәм ки, сиз чәтинлијә дүшмүсүнүз”. Алим нараһат олур вә дејир: “Мәни сәбәбсиз јерә нараһат етдин. Мән өзүмү таныјандан бәри Аллаһа анд олсун ки, чәтинлији һисс етмәмишәм”. Дејиләнә ҝөрә һәјатынын 90%-ни чәтинликдә кечирән бу алим һәјатында һеч бир чәтинлик һисс етмир.
Чүнки онун Аллаһа елми вар иди. О, өзүнү Аллаһын ағушунда вә онун гонағы һисс етдији үчүн дүнјаны меһманхана кими гәбул етмишдир.
Дүнја мәҝәр нәдир? Инсанларын мүвәггәти галмаг јери. Биз һамымыз гонағыг вә бу гонаг евинин саһиби исә Аллаһдыр. О, гонагларына гаршы Һәлим вә Ғәфурдур. Аллаһ бу гонаг евиндә бизләрә һәјатын ән ҝөзәл тәсвирләрини нүмајиш етдирир. Пејғәмбәрләрин (ә), Имамларын (ә), Өвлијаларын һәјат һекајәсини бизә бу дүнјада тәгдим едир. “Де: «Һәгигәтән мәним намазым, ибадәт, Һәҹҹ вә гурбанлығым, һәјатым (бүтүн өмрүм) вә өлүмүм (руһумун әбәди хүсусијјәтләри) аләмләрин Рәбби олан Аллаһа мәхсусдур (ибадәтләрим Она хатирдир вә һәр бир шеј Онун һәгиги мүлкүдүр)». (Әнам” 162).
Имам Һүсејн (ә) “Әрәфә” дуасынын ахырында бујурур: “Мәним Мәһбубум! Һәјатымын бүтүн тәдбирләрини Сән әлинә ал ки, мән тәдбир ҝөрмәкдән раһат олам. Санки мән јохам”.
Бир нәфәр Муса ибни Умрана бујурур: “Де: “Лә иләһә Илләллаһ”. Бујурду: “Демирәм”. Деди: “Бу, төвһид кәлмәсидир. Сәндән әввәлки пејғәмбәрләр бу кәлмәни тәблиғ едирдиләр вә сән дә онун тәблиғатчысысан. Нијә демирсән?” Деди: “Сәбәби будур ки, сән - шејтансан. Сән инсанын хејрини истәмирсән. Әҝәр мәнә дејирсәнсә бу төвһид кәлмәсини дејим, демәли бу ишин алтында бир иш вардыр. Мән сәнин истәјинлә демәјәҹәјәм. Анҹаг әҝәр гардашым Һарун десә, тәвазөкарлыгла, рүкуда, сәҹдәдә бу кәлмәни ағлајараг, дејәрәм. Анҹаг сән Гијамәтә гәдәр десән, јенә дә тәкрар етмәјәҹәјәм”.
Имам Әли (ә) ҝүнәш доғандан сонра ганлы дөјүшдә једди достуну әлдән вермишди. Дүшмәндән исә 7 мин нәфәр өлдүрүлмүшдү. Бу једди мин нәфәр шејтанлар идиләр вә шејтанын фитнәсини јајырдылар. Имам Әли (ә) вә онун бәзи тәрәфдашлары исә шејтаны таныјан идиләр. Тәгва әһлинин ики мәрифәти вардыр: бири тәгвадан әввәлки мәрифәтдир. Дини мәрифәт вә фәһшаны танымаг. Икинҹиси исә ҝүнаһдан чәкинмәкдир. Бу чәкинмәк о гәдәр давам едәр ки, руһу тәгвалы едәр вә бундан сонра фурган елми ардынҹа ҝәләр.
Бу фурган елми дүшмәни таныјан ән ҝөзәл елмдир. Инсан дүшмәни таныјараг, хәјалы раһат олур. Биләр ки, дүшмән кимдир вә она ҝөрә дә һәр заман һарадан зәрбә дәјмәсинә ҝөрә нараһат олмаз. Тәгва әһли һәр бир шејтандан даһа зирәкдир. Гуранда шејтан һаггында 98 ајә вардыр. Бөјүк алимләрдән бири Әлламә Һилли 81 јашында өлүм јатағында иди вә оғлу Фәхрәл-Муһәггигин мәрҹәји тәглид иди. Атасына дејир: “Ата! Де: “Лә иләһә Илләллаһ”. Атасы әсәби һалда деди: “Јох”. Оғлу чох тәәҹүбләнди. Чүнки атасы илк алим иди ки, она Ајәтуллаһ ләгәбини вермишдиләр. Ондан әввәл һеч кимә бу ләгәби вермәмишдиләр. 523 ҹилдлик китабын мүәллифи олан атасынын бу ҹүр иш ҝөрмәји ону тәәҹүбләндирир. Она ҝөрә дә намаз гылмаға вә Аллаһа тәвәссүл етмәјә ҝедир. Дуа едир ки, Аллаһ атасына рәһм етсин. Ҝәлир вә јенә дејир: Ата! Де:”Лә иләһә Илләллаһ”. Атасы аста сәслә тәкрар едир. Оғлу деди: “Атаҹан! Бәс әввәл дејәндә нијә тәкрар етмәдиниз?” Деди: “Чүнки сәни шејтан симасында ҝөрүрдүм. Анҹаг намаздан сонра шејтан сифәтиндән чыхдын. Она ҝөрә дә сәнин сөзүнү гәбул етдим”.
Бәли, тәгва әһлинин ән ҝөзәл хүсусијјәтләриндән бири шејтаны танымагдыр.
Һазырлады: Мәшһәди Ханым
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
