Әһли-Бејт (әлејһимус сәлам) – Бејнәлхалг Хәбәр Аҝентлији- АБНА: 2026-ҹы илин сентјабырын 21-дә әлијевләр сүлалә режимин Назирләр Кабинети 309 нөмрәли гәрарла дүнјәвичилији әсас тутараг тәһсил оҹагларында һиҹаблы гызларын тәһсил алмасыны ганунсуз елан етмишдир. Бу ганунсуз гәрар елә илк ҝүндән етибарән Азәрбајҹан Республикасына иҹтимаијјәтин мүхтәлиф тәбәгәләринин етираз вә гынагларына туш ҝәлди...
Биз бу гыса арашдырмада Һиҹаблы гызларын тәһсилә чыхышы, ганунвериҹилик вә практиканы ачыглајараг нәтиҹәни мејдана гојаҹағыг. Елә исә ҝетдик...
Конститусија зәманәти
Азәрбајҹан Республикасынын Конститусијасынын 42-ҹи маддәсинә әсасән, һәр бир вәтәндашын тәһсил алмаг һүгугу вардыр вә дөвләт пулсуз иҹбари үмуми орта тәһсил алмаг һүгугуну тәмин едир. Бу, дөвләтин тәһсилә чыхышы тәмин етмәк өһдәлијинин әсас һүгуги базасыдыр.
Ганунвериҹиликдә һиҹабла бағлы вәзијјәт
“Тәһсил һаггында” ганунда вә Назирләр Кабинетинин тәсдигләдији “Үмумтәһсил мәктәбләринин нүмунәви низамнамәси”ндә һиҹабла бағлы ајрыҹа гадаға нормасы јохдур. Ҝејим формасы мәсәләси мәктәбин Педагожи Шурасы тәрәфиндән мүәјјән едилир. Тәһсил експертләри вә һүгуг мүдафиәчиләри дәфәләрлә гејд едибләр ки, ганунвериҹиликдә һиҹабын мәктәбдә ҝејинилмәсини гадаған едән конкрет мүддәа мөвҹуд дејил.
Практикада тәтбиг олунан мәһдудијјәтләр
Ганунвериҹиликдә ајрыҹа гадаға олмаса да, бир чох мәктәбләрдә һиҹаблы шаҝирдләрин дәрсә бурахылмамасы һаллары гејдә алыныр. 2026-ҹы илин март ајындан етибарән Сумгајыт, Имишли, Абшерон вә диҝәр бөлҝәләрдән охшар шикајәтләр јајылыб. Валидејнләр билдирирләр ки, онлара “ја башынызы ачын, ја да мәктәбә чатанда башынызы ачыб ҝирин” кими шәртләр ирәли сүрүлүб. Бәзи мәктәбләр буну “јухарыдан верилән әмр” кими әсасландырыр, рәсми јазылы билдириш исә верилмир.
2026-ҹы ил сентјабрын 21-дә Назирләр Кабинети 309 нөмрәли гәрарла мәктәбли ҝејим формаларына дәјишиклик едиб. Гәрарда “һиҹаб” вә ја “башөртүсү” сөзләри бирбаша чәкилмәсә дә, “ваһидлији позан” вә “үмуми тәһсилин дүнјәвилик принсипинә ујғун олмајан” ҝејим елементләринин истифадәсинә јол верилмәдији ҝөстәрилиб. Бу формулә практикада һиҹаблы шаҝирдләрә гаршы тәтбиг олуна биләр. Даһа доғрусу тәтбиг едилмәсинә стат верилиб.
Һүгуги вә бејнәлхалг аспект
Һүгуг мүдафиәчиләри вә бејнәлхалг тәшкилатлар гејд едирләр ки, ганунвериҹиликдә бирбаша гадаға олмадығы һалда шаҝирдин дәрсә бурахылмамасы конститусион тәһсил һүгугунун әсассыз мәһдудлашдырылмасыдыр. Бу, һәм дә дини әгидәјә ҝөрә ајры-сечкилик риски јарадыр.
Нәтиҹә
Азәрбајҹанда һиҹаблы гызларын тәһсилә чыхышы илә бағлы әсас проблем ганунвериҹиликдәки бошлуг дејил, ганунун тәтбигиндәки гејри-бәрабәрликдир. Конститусија тәһсил һүгугуна зәманәт верир, лакин бәзи мәктәбләрдә бу һүгуг практикада мәһдудлашдырылыр. Бу, һәм һүгуги, һәм дә сосиал бахымдан диггәт тәләб едән бир мәсәләдир.
Демәли Назирләр Кабинети 2026-ҹы ил сентјабрын 21-дә вердији 309 нөмрәли гәрарла Конститусијны кобуд шәкилдә позмушдур вә вердији гәрар ганусуздур. Әҝәр бу ганунсузлдан әл чәкилмәсә Назирләр Кабинети вә онун бу ганунсуз гәрары илә һиҹаблы гыз ушагларынын мәәктәбә ҝәлмәсинин гаршысыны алан үнсүрләр мәәһкәмә гаршысында мүһакимә олунмалы вә лајигли ҹәзаларына чатдырылмалыдырлар.
Sizin rəyiniz