Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Азәрбајҹанын хариҹи ишләр назири Елмар Мәммәдјаров Ливанын “Әл-Һәвадис” журналына мүсаһибә вермишдир ки, ихтисарла сизин нәзәринизә слырыг.
-Азәрбајҹанын әрәб дөвләтләри илә әлагәләринизи неҹә гијмәтләндирирсиниз, бу әлагәләр һансы истигамәтләр үзрә инкишаф едир?
- Азәрбајҹан тарихән дини вә мәдәни көкләрлә бағлы олдуғу әрәб өлкәләри илә әлагәләрин инкишафына вә мүхтәлиф саһәләрдә әмәкдашлығын ҝенишләндирилмәсинә хүсуси әһәмијјәт верир. Бу ҝүн әрәб дөвләтләри илә әлагәләримиз сијаси, игтисади вә мәдәни истигамәтләрдә уғурла инкишаф едир. Һазырда әрәб өлкәләринин әксәријјәтиндә Азәрбајҹан сәфирликләри фәалијјәт ҝөстәрир. Мисир, Сәудијјә Әрәбистаны, Иорданија, Гәтәр, Күвејт, Ливија, Мәракеш Краллығы, Ираг вә Фәләстин өлкәмиздә өз сәфирликләри илә тәмсил олунурлар. Ҹари илин сонуна кими Азәрбајҹанда бир сыра диҝәр әрәб өлкәләрин сәфирликләринин дә фәалијјәтә башлајаҹағы ҝөзләнилир. Азәрбајҹан президенти Илһам Әлијевин әксәр әрәб өлкәләрдә Азәрбајҹан сәфирликләринин тәсис едилмәси һаггында гәрарлары әрәб дөвләтләри илә әлагәләримизин даһа да интенсивләшмәсинә өлкә башчымыз тәрәфиндән хүсуси өнәм верилдијини бир даһа сүбут едир.
Азәрбајҹан президентинин әрәб дөвләтләринин рәһбәрләри илә достлуг әлагәләри өлкәләримиз вә халгларымыз арасында әмәкдашлығын инкишафы үчүн мүнбит шәраит јарадыр. Президент Илһам Әлијевин бир чох әрәб дөвләтләринә, бир сыра әрәб дөвләт башчыларынын өлкәмизә сәфәрләри, еләҹә дә парламент сәдрләри, мүхтәлиф назирлик рәһбәрләри вә диҝәр сәвијјәләрдә һәјата кечирилмиш гаршылыглы сәфәрләр бөјүк әһәмијјәтә маликдир.
Азәрбајҹан Әрәб Дөвләтләри Лигасы вә Көрфәз Әмәкдашлыг Шурасы илә әлагәләринин ҝүҹләндирилмәсиндә мараглыдыр вә бу истигамәтдә сәјләр давам етдирилир.
Өлкәмиз Фәләстин халгы вә һөкумәтинә даим сијаси вә игтисади дәстәк вериб вә бу дәстәк ҝәләҹәкдә дә давам етдириләҹәк.
Азәрбајҹан ИКТ-јә үзв дөвләт кими һәмин тәшкилатын бүтүн тәдбирләриндә фәал иштирак едир. Өлкәмиз ИКТ-нин бир чох тәдбирләринә лајигли ев саһиблији едиб. Кечән ил исә Азәрбајҹан 13-ҹү Ислам Конфрансы Саммитинин 2014-ҹү илдә Бакыда кечирилмәсини рәсми шәкилдә тәклиф едиб.
Биз өлкәмизин башлыҹа проблеми олан Азәрбајҹана гаршы Ермәнистанын һәрби тәҹавүзү мәсәләсиндә әксәр ислам өлкәләри сырасында әрәб дөвләтләринин дә даим дәстәјини һисс етмишик. Әрәб дөвләтләри ардыҹыл олараг, Азәрбајҹанын мүстәгиллијини, әрази бүтөвлүјүнү дәстәкләјиб, онун торпагларынын ишғал едилмәсинә гаршы чыхараг принсипиал вә әдаләтли мөвге нүмајиш етдирәрәк, сөзүҝедән проблем илә бағлы бејнәлхалг тәшкилатлар, хүсусилә БМТ вә ИКТ чәрчивәсиндә кечирилән сәсвермәләрдә өлкәмизин әдаләтли мөвгејини һәмишә дәстәкләјибләр.
Лакин етираф етмәлијик ки, Азәрбајҹанла әрәб дөвләтләри арасында игтисади әлагәләрин сәвијјәси мөвҹуд сијаси әлагәләрин сәвијјәсиндән ҝери галыр. Мәгсәдимиз игтисади әлагәләрин сәвијјәсини сијаси әлагәләр сәвијјәсинә јүксәлтмәкдир.
Һесаб едирик ки, Азәрбајҹанда нефт вә гејри-нефт саһәләринә сәрмајәләрин гојулмасы үчүн ҝениш имканлар вә һәр ҹүр шәраит мөвҹуддур. Азәрбајҹанла әрәб өлкәләри арасында игтисади-тиҹарәт әмәкдашлығынын инкишафы, әрәб өлкәләринин ишҝүзар даирәләринин нүмајәндәләри, иш адамлары вә сәрмајәчиләринин республикамызын сосиал-игтисади инкишаф лајиһәләриндә иштиракынын ҝенишләндирилмәсинә вә бу саһәдә гаршылыглы шәкилдә бизнес форумларын кечирилмәсинә еһтијаҹ вар.
Бунунла јанашы мәдәнијјәт саһәсиндә әлагәләрин ҝенишләндирилмәсинә бөјүк еһтијаҹ һисс олунур. Азәрбајҹанын мәдәнијјәт ҝүнләринин әрәб өлкәләриндә тәшкил едилмәси вә гаршылыглы олараг әрәб халгынын зәнҝин мәдәнијјәтини Азәрбајҹан иҹтимаијјәтинә танытдырмаг гаршымызда дуран башлыҹа вәзифәләрдән бир олаҹаг.
- Паралел олараг, Исраиллә дипломатик әлагәләриниз һаггында нә дејә биләрсиниз? Һәмин әлагәләри әрәб дөвләтләри илә мөвҹуд әлагәләринизи неҹә баланслашдырырсыныз?
- Азәрбајҹан бир чох сивилизасијаларын говушдуғу ҝеосијаси мәканда јерләшир вә мүхтәлиф дини конфессијаларын фәалијјәт ҝөстәрдији чохмилләтли бир өлкәдир. Севиндириҹи һалдыр ки, өлкәмиз тарих боју мөһкәм толерантлылыг мүһити илә танынын вә бу әнәнә гурунараг сахланылыр.
Азәрбајҹан сүлһсевәр дөвләтдир вә өз сијасәтини бу принсипләр әсасында гурараг, өлкәмизә вә халгымыза гаршы хош мүнасибәт бәсләјән бүтүн дөвләтләрлә достлуг вә әмәкдашлыг әлагәләринә маликдир.
Азәрбајҹанда мүхтәлиф милләтләрин нүмајәндәләри, о ҹүмләдән узун әсрләрдән бәри бөјүк јәһуди иҹмасы да јашамыш вә јашамагдадыр. Һәмин иҹма узун илләрди ки өлкәнин иҹтимаи-сијаси һәјатында фәал рол ојнајыр. Бир чох јәһуди әсилли Азәрбајҹан вәтәндашлары Исраилә мүһаҹирәт етсәләр дә, тарихи вәтәнләри илә әлагәни кәсмәјибләр. Гејд олунмалыдыр ки, Исраил Азәрбајҹанын мүстәгиллијини таныјан илк дөвләтләриндән бири олуб.
- Јахын Шәргдә мөвҹуд вәзијјәтлә бағлы фикирләриниз (нөгтеји-нәзәриниз) нәдән ибарәтдир?
- Јахын Шәргдәки вәзијјәт бизи һәмишә нараһат едиб вә етмәкдәдир. Азәрбајҹан гардаш Фәләстин халгынын сабит, азад вә суверен Фәләстин дөвләти јаратмаг ҹәһдләрини һәмишә дәстәкләјиб вә бундан сонра да дәстәкләјәҹәкдир. Фәләстин-Исраил мүнагишәсинин сүлһ јоллу илә һәлли истигамәтиндә атылан аддымлар вә бирбаша данышыглар просесинин бәрпасы реҝионал сабитлик үчүн дә бөјүк әһәмијјәт кәсб едир.
Биз ишғал олунмуш Голан јүксәкликләриндә инсанларын чәкдији әзијјәтләрдән дәрин нараһатчылыг кечирәрәк, Суријанын зәбт едилмиш торпаглары үзәриндә өзүнүн там суверенлијини бәрпа етмәк ҹәһдләрини вә реҝионда давамлы вә һәртәрәфли сүлһүн сахланылмасына садиг олмасыны бәјан едир.
Ејни заманда, Азәрбајҹан принсипиал олараг Јахын Шәргдә сүлһүн вә сабитлијин бәрпа едилмәси истигамәтиндә ҝөстәрилән бүтүн ҹәһдләри, о ҹүмләдән Исраил-Фәләстин мүнагишәсинин һәлли истигамәтиндә атылан аддымлары, Ирагда сабитлијин бәрпасы вә өлкәнин бүтөвлүјүнүн горунуб сахланмасы ҹәһдләрини, реҝионун нүвә силаһындан азад зонаја чеврилмәсинә јөнәлән сәјләри, Фәләстиндә милли барышығын әлдә олунмасы вә сабитлијин горунуб сахланмасы үчүн апарылан мүзакирәләри дәстәкләјир вә дүнјада бүтүн проблемләрин бејнәлхалг һүгугун норма вә принсипләри әсасында һәллинә тәрәфдардыр.
- Бу нөгтеји-нәзәрдә сабит вә дәјишкән оланлар нәдән ибарәтдир?
- Јахын Шәргдә мөвҹуд вәзијјәтлә бағлы нөгтеји-нәзәр үмуми, сабит вә дәјишмәз олмалыдыр. Бу да реҝион өлкәләринин милли марагларынын тәмин едилмәси, бүтүн проблемләрин бејнәлхалг һүгугун норма вә принсипләри әсасында һәллидир.
- Дағлыг Гарабағла бағлы апарылан низамланма просесиндә һансы мәрһәләјә чатмысыныз?
- Бу ҝүн мүнагишә тәрәфләри - Ермәнистан вә Азәрбајҹан АТӘТ-ин Минск Групунун һәмсәдрлији илә данышыглары давам етдирир. Азәрбајҹан тәрәфинин мөвгеји бирмәналыдыр вә даим бәјан едилиб ки, Дағлыг Гарабағ мүнагишәси јалныз Азәрбајҹанын әрази бүтөвлүјү чәрчивәсиндә һәллини тапа биләр. Ермәнистанын ишғалчы гүввәләри бүтүн ишғал олунмуш әразиләрдән чыхмалы, азәрбајҹанлы гачгынлар вә мәҹбури көчкүнләр өз евләринә гајытмалы, реҝионда олан бүтүн инфраструктурлар вә коммуникасијалар бәрпа олунараг ачылмалы вә сонда Дағлыг Гарабағын ермәни вә азәрбајҹанлы иҹмалары бирҝә Азәрбајҹанын дахилиндә өз мүгәддәратыны мүәјјән етмәлидир. Әфсуслар олсун ки, бу ҝүн Ермәнистан тәрәфи данышыг масасы архасында конструктивлик ҝөстәрмир вә дан
