7 may 2016 - 04:13
Һаким Әлизадә, Әһмәд Давутоғлунун вәзифәсиндән кәнарлашдырылмасынын әсас сәбәбини ачыглады

Др.Һ. Әлизадә: Бир јанда илләрҹә партијада зәһмәт чәкмиш вә Әрдоғанла чијин-чијинә мүбаризә апармыш, она гејдсиз табе олан функсијонерләр; диҝәр тәрәфдә Америка вә Авропада јүксәк али тәһсил ҝөрмүш академик кимлијә саһиб партијаја интеграсија етмиш “Давудоғлунун јетирмәләри” вар...

Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Билдијимиз кими 5 мај тарихиндә Түркијәнин баш назири Әһмәд Давутоғлу сәдри олдуғу Әдаләт вә Инкишаф Партијасынын (АК Парти) баш гәрарҝаһында мәтбуат конфрансы кечирәрәк баш назир постундан истефа верәҹәјини сөјләди. Бундан башга баш назир Мај ајынын 22-дә партијанын нөвбәдәнкәнар гурултајынын кечириләҹәјини вә мөвҹуд шәраитдә сәдрлијә намизәд олмајаҹағыны да билдирди.

Ҝөрүнән мәнзәрә одур ки, АК Партија тарихиндә ән чох сечиҹи сәсини (49,5%) топлајараг баш назир постуна сечилән Давутоғлу президент Әрдоғанла јола ҝетмәјәрәк ҹәми 6 ај сонра вәзифәдән ҝетмәк мәҹбуријјәтиндә галмышдыр.

Бүтүн бу һадисәләрлә бағлы Исламазери.аз Интернет Гәзети Анкарада иҹтимаи-елми вә сијаси фәалијјәт ҝөстәрән, ејни заманда Давутоғлунун гуруҹусу олдуғу Билим вә Сәнәт, еләҹә дә СЕТА Вәгфиндә чалышмыш һәмјерлимиз Др.Һаким Әлизадәнин мәсәләјә мүнасибәтини өјрәндик. Ону да гејд едәк ки, Һаким Әлизадә бир мүддәт Әһмәд Давутоғлунун хариҹи сијасәт үзрә јахын командасыјла чалымыш, Русија вә Гафгаз реҝиону үзрә експертләрдән олмушдур. Һал-һазырда да Глобал Дүшүнҹә вә Арашдырмалар Мәркәзини идарә етмәклә јанашы, Түркијә Бөјүк Милләт Мәҹлисиндә Русија вә Гафгаз реҝиону үзрә гејри-рәсми мүшавиридир.

Һаким Әлизадәнин фикринҹә, Әһмәд Давутоғлунун сечкиләрдә уғур газанмасына бахмајараг вәзифәсиндән кәнарлашдырылмасынын бир нечә әсас сәбәби вардыр.

Бунлардан биринҹиси, Әрдоған-Давутоғлу гаршыдурмасы вә ја бу ики сијасәтчи арасында анлашылмамазлыгдан даһа чох һәр ики лидерин командалары арасында ҹидди вә сәрт бир рәгабәтин олмасы. Бир јанда илләрҹә партијада зәһмәт чәкмиш вә Әрдоғанла чијин-чијинә мүбаризә апармыш, она гејдсиз-шәртсиз табе олан, онун бир дедијини ики етмәјән функсијонерләр; диҝәр тәрәфдә Америка вә Авропада јүксәк али тәһсил ҝөрмүш әсас етибаријлә академик кимлијә, јүксәк интелектуал вә потенсиала саһиб, еләҹә дә даһа сонралар партијаја интеграсија етмиш “Һоҹанын јетирмәләри”. Бу ики груп арасында партија вә еләҹә дә сијаси аренада сөз саһиби олмаг мөвзусундакы сәрт рәгабәт һәләлик биринҹиләрин гәләбәсијлә битти.

Икинҹи сәбәб, президентли үсул-идарә системи истәјән Әрдоғанла мөвҹуд јәни, парламентли республика идарәчилик системинин һәлә бир мүддәт давам етмәсини истәјән Давутоғлу арасындакы кәскин фәрг. Әрдоған парламентар системдән президентлик үсул-дарәсинә кечиди реаллашдырмаг истәркән јахынында садәҹә онун план вә әмрләрини јеринә јетирән “иҹрачы баш назир”ин олмасы арзусундадыр. Бунун әксинә өзүнәмәхсус сијаси мәнтиг нәзәријјәси вә стратеҝијасы олан, һәмчинин илләрҹә бу истигамәтдә кадрлар һазырламыш Давутоғлу баш назир икән өз план вә нәзәријјәләрини реаллашдырмаг арзусундајды. Нәтиҹәдә бу ики арзу арасындакы фәрг баш назири вәзифәсиндән етди. Бир мәгамы да гејд едәк ки, Давутоғлунун ҝүҹлү сосиал дәстәји олмаса да иҹтимаи-сијаси просесләри јөнләндирән вә тәсир имканларына малик ҝүҹлү кадрлары вар.

Үчүнҹүсү, бејнәлхалг конжектура. Сирр дејил ки, Ак Партија игтидара ҝәлдији ҝүндән АБШ-ла сых стратежи әлагәләрә маликдир. Партија Американын бөлҝәдәки ҝеосијаси, һәрби-игтисади планларында јахындан јер алыб буҝүнә гәдәр сијаси игтидарыны горујуб сахлаја билиб. Анҹаг сон заманлар Давутоғлу АБШ-ын да реҝионда ҝеосијаси вә игтисади рәгиби олан Авропа Иттифагыјла сых әлагәләр гурду. Хүсусилә дә Алманија илә...

Бу Әрдоған вә әрдоғанчыларла јанашы, Америкајла дәрин әлагәләри олан ордуну да нараһат етмәјә билмәзди. Түркијә сијаси елитасы Американы гәзәбләндирмәмәк үчүн баш назирини фәда етди. Бу, бәлкә дә бејнәлхалг мүнасибәтләр үзрә профессор олан Давутоғлунун ҹаналыҹы хәтасыјды.

Партијанын јени сәдри вә баш назир ким олаҹаг суалымыза Др.Һаким Әлизадә белә ҹаваб верди:

- Партија дахилиндә вә медиада бир нечә шәхсин ады чәкилсә дә Әрдоғанын гәрары һәлледиҹи олаҹаг. 3 әсас намизәд вар. Бунлара “үч Б” дејирләр: Бәрат Албајрак, Бинали Јылдырым вә Бекир Боздағ. Президент истәр бу 3 назир арасындан, истәрсә дә башга бир шәхси партијаја намизәд ҝөстәрсә дә әсас олан хүсусијјәт бу шәхсин иддиасыз, Әрдоғана сөзсүз бағлы вә онунла координатлы чалышан биринин олмасыдыр.

22 мајдан сонра Әһмәд Давутоғлу нә едәҹәк? Актив сијасәтә гошулма еһтималы вармы вә ја мүхалиф дүшәрҝәјә кечә биләрми?

Һаким Әлизадә Давутоғлунун иддиалы академик сијасәтчи олдуғуну билдирәрәк "Академик сијасәтчидир амма иддиаларына бахмајараг өз сијаси нәзәријјәсини там һәјата кечирә билмәди. Актив сијасәтдә галаҹағыны өзү дә вурғулады. Белә бир еһтимал да вар ки, ону јенидән хариҹи ишләр назирлијинә тәјин етсинләр. Мүхалиф дүшәрҝәјә кечмәсә дә партија дахили мүхалифләрдәндир. Хатырладаг ки, Абдуллаһ Ҝүл, Бүләнт Арынч, Һүсејин Челик кими партија дахили мүхалифләр ордусу вар.”, - дејә гејд едиб.


Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр