ИШИД синдрому: Тәһлүкә jахынлашыр

Әһли Беjт (әлеjһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлиjинин вердиjи хәбәрә әсасән, Суриjа вә Ирагда фәалиjjәт ҝөстәрән ИШИД террор тәшкилатынын хариҹи өлкәдән олан үзвләри өз вәтәнләринә гаjытмаг истәдиjи заман өлдүрүлүрләр.

Террорла мүбаризә мүтәхәссисләри дахили чәкишмәнин ИШИД-и зәифләдәҹәjини прогнозлашдырса да, ҹиһад тәблиғи бүтүн дүнjаjа jаjылмагдадыр.
Мосула ҝедәрәк ИШИД террорчулары илә бирбаша әлагә гуран 74 jашлы ектремал журналист Јүрҝен Тоденһөфер Мисир вә Суриjанын үчдә бирини ишғал едәрәк “хилафәт дөвләти” елан едән бу террор тәшкилатынын ҝетдикҹә ҝенишләнмәкдә олдуғуну билдириб:
 “Пешмәрҝәjә мәғлуб олараг Синҹар әjаләтини тәрк едән террорчулары өлүмлә ҹәзаландыран ИШИД командирләри Суриjада да еjни ҹәзаны сәрҝиләjәрәк, дөjүшмәкдән имтина едиб өлкәсинә ҝери дөнмәк истәjән авропалы террорчулары едам едир. Һазырда вурушмаг истәмәjән, һәр һансы jолла савашдан jаjынан jүзләрлә террорчу һәбсханаларда сахланылыр”.
Берлин Азад Университетинин сиjаси елмләр үзрә профессору Гулистан Гүрбеj исә ИШИД идеолоҝиjасынын өзүнү доғрултмадығыны, заманла тәшкилатын парчаланаҹағыны билдириб: “Һәрәката сиjаси вә идеоложи инанҹлар илә гатыланлары горхутмаға еһтиjаҹ jохдур. Онлар онсуз да инанырлар. Бу сәһв тактикады. Һәтта тәшкилатдан узаглашмаг истәjән шәхсләр өлүмү даһа чох арзулаjыр. Еjни заманда, тәшкилатын ҝетдикҹә ҝенишләнмәсиндә дөври хүсусиjjәтләр мүһүм рол оjнаjыр. Мәсәлән, ҹәмиjjәт арасында тәбәгәләшмә вар. Варлы-касыб арасындакы учурум ҝетдикҹә дәринләшир. Бу бахымдан тәшкилатын варлығы һәрби олдуғу гәдәр иҹтимаи вә игтисади үнсүрләрлә бағлыдыр”.
Експертләрин фикринҹә, сүнни әрәбләрлә геjри-радикал сүнниләр арасында апарылан данышыг мүсбәт нәтиҹә верир вә ортаг ҹәбһә гурулаҹағы тәгдирдә ИШИД-ин сону чата биләр. Индиjә кими jезиди вә күрд әһалинин jашадығы бөлҝәләрдә ИШИД-ин газандығы уғурларын сүнни бөлҝәләриндә тәкрарланмасы мүмкүнсүз ҝөрүндүjү, тәшкилатын “универсал хилафәт” гурмаг хүлjаларынын сабун көпүjү кими jох олмасы да мүтәхәссисләрин ортаjа атдығы сәбәбләр арасындадыр.
Ҹиһад тәһлүкәси исә давам едир. Беjнәлхалг тәшкилатларын вердиjи мәлумата ҝөрә, артыг Филиппин, Пакистан, Әфганыстан, Јахын Шәрг вә Шимали Африкаjа гәдәр өз ислам анлаjышыны тәлгин етмәjә чалышан саjсыз-һесабсыз тәшкилат ортаjа чыхыб.
Үмумиликдә сон 20 илдә радикаллашан ислам контекстиндә ИШИД реҝионал вә глобал тәһдид саjыла биләр. Һәрби бахымдан мәғлуб олса белә, тәшкилатын хәрчәнҝ хәстәлиjинә бәнзәр хүсусиjjәти - төрәмәси инкишаф едәҹәк. Беjнәлхалг арашдырмалар мәркәзләри Ҹәнуб-Шәрги Асиjадан Шимали Африкаjа гәдәр узанан радикал сиjаси исламын дүнjаны даһа узун мүддәт нараһат едәҹәjини прогнозлашдырырлар.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәjә истинад лазымдыр