“Мүхалифәт” мәфһуму Азәрбајҹан сакинләринин лексиконуна үмумишләк сөз кими өтән әсрин 90-ҹы илләриндән дахил олмаға башлајыб... Әрәб-фарс сөзләри лүғәтиндә әрәб мәншәли “мүхалифәт” сөзүнә үч мәнада изаһат верилир: 1) дүз ҝәлмәмә, зидд олма; 2) һөкумәтин сијасәтинә гаршы чыхма; 3)мүәјјән сијасәтә гаршы чыхан партија вә ја груп. Әксәријјәт бу сөзү 3-ҹү мәнада ишләдир.
Јәни, сон тәхминән 24 илдә “мүхалифәт” дејән кими ҝөзүмүзүн өнүнә мәрһум Әбүлфәз Елчибәј, Иса Гәмбәр, Немәт Пәнаһлы, Исҝәндәр Һәмидов, Рәһим Газыјев, Әли Кәримли, Етибар Мәммәдов, Зәрдүшт Әлизадә вә б. ҝәлир. Бу лидерләрин чоху тәхминән бир ил әрзиндә игтидарда олсалар да, бу ҝүнәдәк әксәријјәт онлары мүхалифәтчи кими таныјыр. 1988-ҹи илдән бәри ајаға галдырылан халг күтләләри бу шәхсләрә үмид јери кими бахырдылар. Бу ҝүн дә онлара инананлар вар, инанмајанлар да...
Амма мүхалифәтдә олмаг һәлә һагсызлыға мүхалифәтдә олмаг анламына ҝәлмир. Инсан һагга да мүхалифәтдә ола биләр. Мәсәлән, Ислам тарихиндән бәлли олдуғу кими, бир сыра Гурејш тајфалары мүхалифәтдә идиләр, амма кимә гаршы – Пејғәмбәрә (с.с.) гаршы... Пејғәмбәримиз (с.с.) исә Шәрә гаршы, Шејтана гаршы мүхалифәтдә иди... Демәли, һәмин мүхалифәтчиләр Аллаһа, Һагга гаршы мүхалифәтдә идиләр... Һагсызлыға, мүнафигләрә гаршы мүхалифәтдә олан Рәсулуллаһ (с.с.) сонунда әтрафындакы шәр инсанлара галиб ҝәлиб Исламы – Аллаһын сонунҹу динини јер үзәриндә бәргәрар етди... Бәс неҹә олду ки, Рәсули-Әкрәм (с.с.) галиб ҝәлди? Буну дәрк етмәк үчүн Јараданын сон елчисинин әхлагыны, јашам вә мүбаризә тәрзини өјрәнмәк ҝәрәкди... “Пејғәмбәримизин (с.с.) әхлагы, јашам тәрзи неҹә иди?” суалына һәдисләрдә белә ҹаваб верилир ки, сиз Гурани-Кәрими охумамысызмы? Јәни һәзрәти Муһәммәдин (сәллаллаһу әлејһи вә алиһ) һәјаты там олараг Аллаһын сон китабына ујғун иди... Үмумијјәтлә, камиллијә ҹан атан инсан бу дүнјадакы инсанлара да, иҹтимаи-сијаси просесләрә дә Гурани-Кәрим ҝүзҝүсүндә дәјәр вермәлидир...
Пејғәмбәримизин (с.с.) 23 иллик мүбаризәси Шәрин мәғлубијјәти вә Гуранын назил олмасы илә нәтиҹәләнди.
Бәс Азәрбајҹан мүхалифәтинин сон 23 иллик мүбаризәсинин сонуҹунда нәләр “назил” олду? Она ҝөрә 23 ил дејирәм ки, бу ҝүнләрдә ана мүхалифәтин – Азәрбајҹан Халг Ҹәбһәсинин јаранмасынын 23 иллији гејд олунур. Ҝәлин, бу просесләрин билаваситә иштиракы олан, ја олмајан һәр биримиз, о ҹүмләдән һәрәкат вә мүхалифәт лидерләри сон 23 илдә баш верәнләри, башымыза ҝәләнләри, ҝөрдүјүмүз ишләри Гуран призмасындан изләјәк вә өзүмүзә -виҹданымыза һесабат верәк. Онда һәр шеј: дүзләримиз дә, ҝүнаһ, сәһв вә хәталарымыз да даһа ајдын олар... Онда өзүнү әсл мүхалифәтчи һесаб едәрәк ҝеҹә-ҝүндүз популист чыхышлар сөјләјәнләр дә кимликләрини ајдын ҝөрәрләр... Еләҹә дә бу илләр әрзиндә газандыгларымызы вә итирдикләримизи тәрәзијә гојсаг, итирдикләримизин даһа чох олдуғуну ҝөрәрик... Јалныз ону демәк кифајәтдир ки, 23 ил әввәл биз Шушада, Лачында, Кәлбәҹәрдә, Ағдамда... сәрбәст ҝәзиб о тәмиз һаваны уда билирдик. Амма бу ҝүн нәинки о јерләрә, бурдан-бура Ҝөјҝөл, Мархал кими мәшһур ҝәзинти јерләринә дә һәсрәт галмышыг...
Бәс нәдән белә олду? Бизим мүхалифлијимиз нијә белә мәғлубијјәтә уғрады? Мүхалиф лидерләрин өзләриндән сорушсаг, сајсыз-һесабсыз објектив вә субјектив сәбәбләр садалајараг өзләрини һаглы чыхардаҹаг вә сон чыхышларында шаһиди олдуғунуз кими, Азәрбајҹан мүхалифәтини, аз гала, дүнјада ән ҝүҹлү мүхалифәт адландыраҹаглар. Бир чох сәбәбләрлә разылашмаг олар. Мәсәлән, режимин чохүзлү маневрләр етмәси вә Гәрбин, АБШ-ын икиүзлү сијасәт јеридәрәк мүхалиф гүввәләрә јетәрли дәстәк вермәмәси...
Бүтүн бунлар дүнјәви сәбәбләрди. Дедијим кими, бәндәниз Гуран-Ислам ҝүзҝүсүндә ҝөрүнән сәбәбләри ҝөстәрәҹәк. Биринҹи вә ән бөјүк сәбәб одур ки, мүхалиф лидерләрин дә, сырави мүхалифәтчиләрин дә, нә гәдәр аҹы олса да, бөјүк әксәријјәти өз нәфсләринә мүхалиф ола билмәдиләр... Онлардан вәзифәјә, депутат мандатына сатылыб депутат сечиләндән сонра ев, мааш, машын давасы едәнләри дә ҝөрдүк, дахилдәки вә ја хариҹдәки ағаларынын ссенарисинә ујғун ојунлар, тамашалар ојнајараг өзүнә һәр ҹүр мадди тәминатлар јарадыб партијадан-партијаја, гурумдан-гурума атлананлары да ҝөрдүк... Дедијим кими, һәр кәс Гуран ҝүзҝүсүндә өз виҹданына һесабат версә, сөјләниләнләрә етираз етмәз...
Икинҹиси, һагг уғрунда мүбаризә ихласлы – јәни халис нијјәтли олмалыдыр.
Јәни, һәр бир иш кими һакимијјәтә мүхалифлик дә шөһрәт, газанҹ, вәзифә наминә јох, сырф Аллаһ хатиринә едилмәлидир. Үчүнҹүсү, әсл мүхалифәтчи һагг уғрунда мүбаризә апармаг үчүн ән әввәл өзү һаглы, дүрүст әмәлли олмалыдыр. Мәсәлән, чох шаһиди олмушуг ки, вәзифә башында оларкән ҹамаатын фырылдагчы, дәләдуз, рүшвәтхор кими таныдығы, төрәтдији әмәлләрә ҝөрә ишдән чыхарылан, һәбсдән ҹаныны зорла гуртаран бириси һәмән “фәал, радикал мүхалифәтчијә” чеврилир. “Јени Мүсават”, јахуд “Азадлыг” гәзетинин сәһифәләри онун бәјанатлары, мәгаләләри илә бәзәнир.
Јахуд сахта јолларла, рүшвәтлә “шәһид аиләси” ады алмыш вә рајон рәһбәрлијинин һәмишә гајғы ҝөстәрдији, кифајәт гәдәр вар-дөвләтә саһиб бир шәрчи гадын иҹра башчысына бөһтанлар атыр вә адларыны чәкдијим апарыҹы мүхалифәт гәзетләри дәрһал ону ҝүндәмин гәһрәманына чевирир... Бу да сөзсүз ки, үмумијјәтлә, мүхалифәтин нүфуздан дүшмәсинә сәбәб олур. Јәни садә охуҹулар дүшүнүр ки, елә мүхалифәтин базасы белә савадсыз, бөһтанчы, сахтакар адамлардан ибарәтдирсә, ондан нә ҝөзләмәк олар... Ејни заманда бу халг арасында белә бир фикрә рәваҹ верир ки, “бунлар һакимијјәтә ҝәлсә, индикиләрдән пис олаҹаглар”....
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
