Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлији- "Еуровисион" мусиги јарышмасы битди. Азәрбајҹан бу тәдбирдән нә газанды? Биз бу јарышма васитәсилә өлкәмизин дүнјада јахшы таныдылмасына наил ола билдикми? Буну баҹармадыгса, сәбәби нәдир? Диҝәр тәрәфдән, инсанларымыз бу тәдбирдән нә газандылар, нә итирдиләр? Бүтүн бу суаллар тәбии ки, ачыг галмајыб, баш верәнләр исти-исти ҹавабландырыб бу суаллары. Амма һәр кәси дүшүндүрән мәсәлә бу олајын ҝөзләнилән вә прогнозлашдырылан сијаси нәтиҹәни неҹә реализә етмәсидир. Бу барәдә јазмаға дәјәр...
Илһам Әлијевин сијаси габилијјәтләри фонунда баш верәнләрин ҹидди сијаси фаҹиә олдуғуну да демәк оларды. Амма бир өлкәни идарә етдији иддиасында олан команданын бу ҹүр чохтәрәфли ифласы садәҹә, һәмин өлкә үчүн фәлакәт сигналындан башга бир шеј дејил.
Бир милјард чухурлара ҝөмүлдү...
Бир садә һесаблама илә "Бизим јол" гәзети ортаја чыхарды ки, "Еуровисион" јарышмасы Азәрбајҹанын дөвләт бүдҹәсиндән рәсми шәкилдә бир милјарддан чох пул гопарыб. Бу вәсаитин хәрҹләнмә ареалы тоз әлиндән нәфәс ала билмәјән инсанларымыза бәллидир. Бакы бир милјардлыг чухурларла зәнҝин бир шәһәр кими дә тарихә дүшә биләр. Анҹаг унутмаг олмаз ки, биз бу хәндәкләрдә һеч бир проблеми басдыра билмәдик. Јәни, бу бир милјард бизим һеч бир проблемимизи һәлл етмәди. Инсанлар евсиз, јоллар јарымчыг тәмирли галды.
Туристләрлә нә етдик?
Азәрбајҹан һакимијјәти өзүнүн коммунист вә тоталитар, ејни заманда, коррупсијачы маһијјәтиндән һәтта гыса мүддәтлик дә олса, ајрыла билмәди. Тәдбирә гатылан әҹнәби журналистләрин вә гонагларын хәрҹини өз үзәринә ҝөтүрдү. Бунунла да базар игтисадијјаты вә ачыг систем тезисләрини ајаглар алтына атдығыны ҝөстәрди.
Диҝәр тәрәфдән, бу јарышма үчүн һазырланан орта тәбәгә бизнеси вә хидмәт секторуну демәк олар ки, бөјүк һәҹмли зијана уғратды. Дүнјанын бөјүк мәдәнијјәт тәшкилатлары демәк олар ки, бу тәдбири бојкот етдиләр. АБШ-дан олан мүғәнни исә буну ачыг шәкилдә ифадә етди. Амма даһа бөјүк зәрбә отелләрә дәјди. Авторитар системдә бизнесин башга талеји дә ола билмәз. Сөһбәт ондан ҝедир ки, Бакыда вә бәзи ири шәһәрләрдә 11 мин отел нөмрәси бир ај өнҹәдән сифаришлә бош сахланса да, бунун һеч үчдә бири гәдәр гонаг ҝәлмәди өлкәјә. Бош галан нөмрәләр исә отел саһибләринин ҹибиндән јејиб. Башга бир мәлуматда дејилир ки, ҝөзләнилән гонаг вә нүмајәндә һејәтләринин сајы 40 миндән артыг олса да, бу рәгәм 4 минә чатмајыб. Јәни, 46 дөвләтин һәр бириндән 100 адам белә, бу тәдбирә тамаша етмәјә ҝәлмәјиб.
Билетләр нијә тапылмајыб?
Башга бир мәсәлә одур ки, јарышмаја билет сатмаг үчүн мүәјјәнләшдирилмиш мәнтәгәләр вәтәндашлара мүтәмади олараг, "билет јохдур" ҹавабы верибләр. Амма сонрадан мәлум олуб ки, јарышмаја сијаси оппонентләри дәстәкләјән инсанларын ҝәлмәсинин гаршысыны алмаг үчүн билетләр сатылмајыб. Хүсуси олараг, идарә вә мүәссисәләрә пајланылыб вә пуллары да һәмин гурумларын ишчиләриндән јығылыб. Бу да сијаси һакимијјәтин даһа бир ијрәнҹ сијасәтинин вә бундан доған аҹизлијинин ҝөрсәнишидир.
Сијаси газанҹ нә олду?
Илһам Әлијев вәтәндашлары вә дөвләт бүдҹәсини талајараг кечирдији бу тәдбирин игтисади ҹәһәтдән һеч нәјә јарамајаҹағыны әввәлҹәдән һесабламыш оларды. Чүнки өзү дә бу јарышмадан һеч нә газанмаг иддиасында дејилди. Мәгсәд садәҹә, итирмәмәк ола биләрди. Амма онун бу мәгсәдинә чатдығыны демәк јанлыш олар. Чүнки Илһам Әлијев аз гала, Африка медиасында да тәнгид олунду вә онун бүтүн сијаси ҝөзләнтиләри су үзәриндә јазылмыш тарихә бәнзәди. Дүнјанын нүфузлу медиа органларында Әлијевләр аиләсинин коррупсијасы аз гала, гәпик-гәпик ифша олунду. Бу јарышманын вердији башлыҹа сигнал о олду ки, Илһам Әлијевә гаршы һәрәкат Азәрбајҹан сәрһәдләрини практики олараг ашды. Вә Әлијевин әтрафындакы чәмбәр аловланмаға башлады.
Иранла ојун битдими?
Илһам Әлијев "Еуровисион" јарышмасыны матаһа миндирмәк үчүн Иранла вәзијјәти ҝәрҝинләшдирди. Амма бунун гаршылығында Гәрбдән ҹидди бир дәстәк ала билмәди. Чүнки бунун Исраил сәвијјәсиндә ојнанылан бир ојун олдуғуну һәр кәс ҝөрүрдү. Исраил исә инди садәҹә, бу реҝионал конјунктурада итирдикләрини әлдә етмәк үчүн ҹәһдләр едир. Бүтүн ҝүҹлү тәрәфдашларыны итирдијиндән Әлијевлә ојнамаг зорундадыр. Бу исә вәзијјәтин драматизмини артырмагла јанашы, комик тәсвирләр дә јарадыр. Мәсәлән, АБШ нөвбәти дәфә, өзү дә бу јарышма әрәфәсиндә вәтәндашларына Азәрбајҹана ҝәлмәмәк һагда хәбәрдарлыг етмәклә Илһам Әлијевә вә Исраилә месаж верди ки, "сизә анҹаг белә дәстәк верә биләрәм. Јәни, артыг өзүнүзү горујаҹаг ҝүҹдә олмадығынызы бәјан едәрәм".
Иранла мүнасибәт исә сүни шәкилдә елә бир һәддә галдырылды ки, инди онун фәсадларыны арадан галдырмаг чәтинләшиб. Рәсми Бакы һаглы аргументләри олдуғу һалда, әхлаг мүстәвисиндә сәһвә јол верәрәк, Ираны өзүндән даһа һаглы дурума ҝәтирди. Инди садәҹә, о галыр ки, һәр кәс Әлијевә гаршы олмаг конумундан она гаршы бирләшмәк мәрһәләсинә кечсин...
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
