1993-ҹү илин нојабр-декабр ајларында Һејдәр Әлијевин үмуммилли сәфәрбәрлик чағырышыны јәгин ки, хатырлајырсыныз. Ҝуја ки, ишғал едилмиш торпаглары азад етмәк вә мүһарибә мәсәләсини бирдәфәлик һәлл етмәк кими бир өһдәлик ҝөтүрмүшдү. Бу кампанија да ҝурултулу нитг вә чыхышларла јадда галды. Амма бу дәфә Һејдәр Әлијевин нитилә јох, онун әтрафында оланларын Әлијев һаггында тәриф-мәдһијјә долу чыхышларыјла... Бәлағәтли нитг илә... Бир заманлар Әлијевин Брежнев вә башга Иттифаг рәһбәрләрини вәсф етдији кими...
Әввәли өтән сајларымызда
Уғурсуз вә ҹинајәткар гыш кампанијасы
Јаланын вә һәгигәтин һарада олдуғуну мүәјјән етмәк мүмкүн дејилди. Биз мүшаһидә едирдик ки, милләт “рәһбәринин” чағырышларына неҹә рәгсләрлә ҹаваб верир вә мүһарибәјә јолланыр. Биз ҝөрүрдүк ки, танкларын үзәринә Әлијевин адыны јазыб, бир заманлар “Сталин јолунда” јаздыглары кими, неҹә “Әлијев уғрунда” патриотизм нүмајиш етдирир. Ачығыны десәм, һәрдән һәтта мәнә дә елә ҝәлирди ки, бәлкә бунлар бир һәгигәтдир? Амма бу иллүзијалар факт гаршысында галдығымыз илк андаҹа дармадағын олду. Бир заманларын 5 иллик планларында олдуғу кими...
Инди дә гыш кампанијасынын мүддәти Әлијев тәрәфиндән мүәјјән едилди. Бизи - дөјүшән командирләри һеч ким динләмәк истәмирди. Һеч ким веҹинә дә алмырды. Унудурдулар ки, бу, памбыг вә ја һәр һансы башга кәнд тәсәррүфаты мәһсулунун јығым кампанијасы дејил. Минләрлә, он минләрлә инсанын талејиндән сөһбәт ҝедир. Амма о һеч киминлә һесаблашмаг истәмир вә бу инсан талеләри ону зәррә гәдәр дә нараһат етмирди. Партија номенклатурасы да кабинетләрдә отуруб, 5 иллик планлар заманында олдуғу кими, орадан командалар верәрди. Һәрбчиләрә нәји неҹә етмәји ҝөстәрәрди. Бир заманлар Сталин Хрушшовлары вә башгаларыны јолладығы кими, Әлијев дә өз адамларыны, нүмајәндәләрини ҹәбһә бөлҝәләринә ҝөндәрәрди ки, онлар һәрбчиләрә нәзарәт етсинләр, әмрләр версинләр. Өзү дә ҹидди дөјүш тәҹрүбәси олан командирләрин белә, рәјини нәзәрә алмадан һөкм етсинләр. Нәтиҹәдә биз ифласа уғрајан гыш кампанијасы - минләрлә һәлак олан вә донмуш инсан фактору илә үз-үзә галдыг. Һәлә бу вахта гәдәр дә кимсә һәмин гыш кампанијасы заманы јол верилмиш ҹинајәтләр һаггында һеч нә данышмајыб. Ахы һәмин вахта гәдәр милли орду бу гәдәр итки илә үзләшмәмишди!
Бәс һәмин әмр верәнләр, сәрәнҹам јағдыранлар, планлар гојанлар, Али Баш Командан Һејдәр Әлијев өзү һарада галды? Ордуда дағылма вә деградасија мәһз Һејдәр Әлијев һакимијјәтә ҝәлдикдән сонра башлады. Ән бөјүк мәғлубијјәтләр вә уғурсузлуглар да онун заманында баш верди. Доғрудур, онун өзүнү тәсдигләмәк, ордуну јенидән комплектләшдирмәк, уғурлу бир кампанијаја башламаг имканы, вахты вар иди. Амма онун елм-тәҹрүбәси, сәркәрдәлик кејфијјәти јох иди. О, Совет дөврүндәки “чичәкләнән” Азәрбајҹана рәһбәрлик етмиш Һејдәр Әлијевин өзү олараг галмышды вә һеч бир позитив дәјишиклик баш вермәмишди.
Бу сазиш имзаланмамалы иди...
Инди артыг ордуда низамнамә мүнасибәтләри јох, јалан, јалтаглыг, гылыға ҝирмәк, әлә алма, рүшвәт вә бу гәбилдән олан давранышлар һаким иди. Мәһз гыш кампанијасында уғрадығы мәғлубијјәтдән сонра өзүнүн ҝүҹсүзлүјүнү вә һеч бир уғур әлдә етмәк шансынын олмадығыны дәрк вә гәбул едән Әлијев ермәниләрлә һәлә инди дә ҹинајәткар маһијјәтли дәјәрләндирилән атәшкәс режиминин тәмин едилмәси үчүн тәслимчи сүлһә имза атды вә торпагларын ишғалы фактыјла разылашды. Мен һербчијәм вә мүһарибә тарихиндә белә бир тәслимчи атәшкәс мүгавиләсинин олдуғуну хатырламырам. Суал олунур: торпагларын 20 фаизи ишғал алтында олдуғу һалда, һансы мәгсәдлә вә нијјәтләрлә атәшкәс мүгавиләси имзаламаға дәјәрди? Ахы зәррә гәдәр дә шүбһә јох иди ки, ағыр вәзијјәтдә олан тәк биз дејилдик. Дүшмән дә тагәтдән дүшмүшдү. Онун да һәрби әмәлијјатлары апармаг ҝүҹү галмамышды вә ермәниләри ишғал етдикләри торпаглардан чыхмаг шәртилә атәшкәс мүгавиләсинә имза атмаға мәҹбур етмәк мүмкүн иди. Шимал гоншумузун о заманкы вәзијјәтини дә нәзәрә алараг, ермәниләрә бизим үчүн даһа әлверишли шәртләр гәбул етдирмәк мүмкүн иди. Һәтта Әлијевин вәрдиш етдији идарәчилик, онун фајдасыз кадр сијасәти олмасајды, гыш кампанијасыны да уғурла баша чатдырмаг мүмкүн иди...
Иса Садыгов
(арды вар)
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
