Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
Енн Дерсинин 2006-ҹы ил 29 сентјабр тарихли ҝизли мәктубунда Азәрбајҹана сәфәрә һазырлашан америкалы рәсмиләрин Бакыда үзләшәҹәји тәһлүкәләрдән бәһс едир. Америкалы дипломатын телеграмында пајтахтымызда криминоҝен дурумун азәрбајҹанлы рәсмиләрин сөјләдији кими нәзарәтдә олмадығыны инкар едән гејдләр вар: “Бакы криминал һадисәләрин тез-тез јашандығы шәһәрдир. Тәклиф едирәм ки, гонаглар шәһәрдә ҝәзәркән еһтијатлы олсунлар. Гаранлыг күчәләрдә тәк-тәк ҝәзмәсинләр. Чүнки хулиганлыг һаллары, гијмәтли әшјаларын оғурланмасы вә силаһлы сојғунчулуг кими һадисәләр адәтән белә јерләрдә вә ҝеҹә саатларында баш верир. Күчәдә намәлум шәхслә гаршылашдығыныз заман һеч бир мүгавимәт ҝөстәрмәјиб үзәриниздәки гијмәтли әшјалары вермәк мәҹбуријјәтиндә галырсыныз. Намәлум шәхсләр әсасән баш наһијәсинә ҹидди хәсарәтләр јетирир. Гонаглар шәһәрдә ҝәздикләри вахт мүтләг өзләри илә паспорт вә ја шәхсијјәтләрини тәсдиг едән сәнәдин сурәтини ҝәздирмәлидиләр. Бакыда сахта долларларын дөвријјәсинә тез-тез раст ҝәлинир. Буна ҝөрә дә гонаглар үзәрләриндәки доллары ири банкларда вә ја сәфирликдәки кассаларда јерли маната дәјишдирмәлидирләр.
Дерси Бакыны криминал шәһәр кими тәсвир едиб
Дерсинин иҹтимаи фәалларла ҝөрүшдә Иран хүсуси хидмәт органларынын Нахчыванда ҝизли фәалијјәти дә мүзакирә олунуб: “ГҺТ тәмсилчиләри билдирдиләр ки, Иран мухтар республиканын кәндләриндә сосиал проблемләрлә үзләшән инсанлара јардымлар етмәклә өз тәсирини артырмаға чалышыр. Бәзи мәнбәләр исә Иран хүсуси химәт органларынын әмәкдашларынын мухтар республика сакинләринә нәғд пул пајламагла, онлара тибби јардымлар ҝөстәрмәклә өз тәрәфләринә чәкмәјә чалышыблар. Нахчыван рәһбәрлијинин мухтар республика сакинләринин проблемләринин һәллинә сәј ҝөстәрмәмәси дә Иранын бу бошлугдан истифадә етмәсинә јол ачыр”.
Васиф Талыбовун әмәлләри Ирана ҝениш имканлар ачыб
Нахчывандакы иҹтимаи-сијаси дурума тохунан америкалы дипломат гејд едиб ки, мухтар респиблика рәһбәрлији ҹәмијјәт үзәриндә ҹидди нәзарәт һәјата кечирир. Мухтар республиканын тәһлүкәсизлик хидмәти советләр бирлији заманы олдуғу кими инди дә вәтәндаш ҹәмијјәтинин фәалларыны изләјир. Онлар бу фәалијјәтини мухтар республика сакинләринин хариҹи дөвләтләрин тәсиринә дүшмәси нараһатлығыјла әлагәләндирирләр:"Иҹтимаи фәаллар мухтар республикада мүхалифәт партијаларынын ачыг фәалијјәт ҝөстәрмәк имканынын олмадығыны билдирир. Мухтар республикада мүхалифјөнлү гәзетләрин сатышына да гадаға гојулуб. Нахчыван рәһбәрлији мүстәгил ГҺТ-ләрин фәалијјәтинә дә манеәләр төрәдир".
Нахчыван МТН-и ССРИ КГБ-си кими фәалијјәт ҝөстәрир
“Азәрбајҹан рәсмиләри билдирир ки, Нахчыван Мухтар Республикасы тамамилә изолә олунмуш вәзијјәтдәдир вә игтисади ҹәһәтдән Ирандан асылы дурумдадыр. Һәтта Нахчывандакы түркијәли консул вә гејри һөкумәт тәшкилатларынын фәаллары мухтар республикада Иранын ”јералты” тәсиринин олдуғуну етираф едирләр”, - дејә Дерси телеграмда јазыб.
Енн Дерсинин 2006-ҹы ил нојабрын 10-да гәләмә алдығы мәхфи мәктубунда Нахчыван Мухтар Республикасындакы иҹтимаи-сијаси дурум вә Иранын бөлҝәјә тәсир ҝүҹүндән бәһс едиб. Дипломат мәктубунда Азәрбајҹан рәсмиләри, Нахчыван рәһбәрлији вә мухтар республикада фәалијјәт ҝөстәрән Гејри Һөкумәт Тәшкилатларынын (ГҺТ) тәмсилчиләри илә кечирдији ҝөрүшләрлә бағлы гејдләрини јазыб.
Иранын Нахчыванда “јералты” фәалијјәти
АБШ-ын өлкәмиздәки кечмиш сәфири “мәркәз”ә ҝөндәрдији мәхфи телеграмында Ирандан Азәрбајҹана дахил олан наркотик маддәләрин ашкарланмасыјла бағлы да фикир мүбадиләси апарылдығыны гејд едиб. ДҜК сәдри АБШ сәфиринә Азәрбајҹана дахил олан наркотик маддәләрин ашкарланмасы истигамәтиндә ҝөрүлән ишләр барәсиндә мәлумат вериб:"Ајдын Әлијев Иран әразисиндән Азәрбајҹана кечирилмәси планлашдырылан күлли мигдарда наркотик маддәнин ҝөмрүк әмәкдашлары тәрәфиндән ашкарландығыны билдирди". ДҜК сәдри наркотик маддәләрин өлкә әразисинә кечирилмәсинин гаршысынын алынмасында рәһбәрлик етдији гурумун Милли Тәһлүкәсизлик Назирлијиндән даһа еффектли чалышдығыны да америкалы сәфирә сөјләјиб.
Ајдын Әлијев МТН-и “багажа” гојуб
Дерсинин мәхфи телеграмында ДҜК сәдринин һакимијјәтдахили чәкишмәләрә дә тохундуғуну јазыб. Америкалы дипломат билдириб ки, Әлијев рәһбәрлик етдији гурумун өлкәдә ән чох коррупсијалашмыш дөвләт тәшкилаты имиҹинин олдуғуну да етираф едиб. Ајдын Әлијев Малијјә Назирлијинин ҝөмрүк комитәсиндән дөвләт бүдҹәсинә дахил олан ҝәлирләрин артырылмасыны тәләб етмәсиндән нараһатлыг кечирдијини дә Енн Дерсинин диггәтинә чатдырыб: “Ајдын Әлијев билдирди ки, дөвләт бүдҹәсинә дахил олан ҝәлирләрин артырылмасы фөвгәладә һаллар назири Кәмаләддин Һејдәров вә мүттәфигләри илә Илһам Әлијевин јени игтисади командасы арасында јашанан ҝизли савашы шиддәтләндирә биләр. Ајдын Әлијев өзүнү Һејдәровун мүттәфигләри сырасында ҝөрдүјүнү деди”.
Самир Шәрифовдан шикајәт
Дипломат јазыр ки, сентјабрын 28-дә ДҜК сәдри Ајдын Әлијевлә ҝөрүшдә өлкәмизин ҝөмрүк системиндәки нөгсанлар, апарылан ислаһатлар, еләҹә дә, ҝөмрүкдән ҝәлән ҝәлирләрин Азәрбајҹан игтисадијјатынын инкишафында ролу мүзакирә олунуб.
Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: АБШ дипломатларынын ҝизли телеграмларыны ачыглајан “WikiLeaks” сајтынын Азәрбајҹанла бағлы јајымладығы мәхфи сәнәдләрин дәрҹини давам етдиририк. АБШ-ын өлкәмиздә сәфири олмуш Енн Дерсинин 2006-ҹы ил нојабрын 11-дә Вашингтона үнванладығы мәхфи телеграмда дипломатын Дөвләт Ҝөмрүк комитәсинин (ДҜК) сәдри Ајдын Әлијевлә ҝөрүшү барәдә тәфәррүатлары вә гејдләри өз әксини тапыр.
