Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: Азәрбајҹанда Ислам ојанышы вә исламафобијаја һәср едилмиш конфрансда Ајәтуллаһүл-үзма Мәһәммәдбагир Тәһрири чыхыш етмишдир.
Мәһәммәдбагир Тәһрири һәзрәтләринин чыхышыны сајтымызын зијарәтчиләринә тәгдим едирик.
Бисмиллаһир-рәһманир-рәһим
Әлһәмдулиллаһи рәббил-аләмин вә сәлләллаһу әла муһәммәдин вә алиһит-тәјјибинәт-таһирин.
Әнфал сурәсинин 24-ҹү ајәсиндә бујурулур: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ “Ја әјјуһәлләзинә амәнустәҹибу лиллаһи вә лиррәсули иза дәакум лимә јуһјикум” - “Еј иман ҝәтирәнләр! Сизи, һәјат верәҹәк шејләрә чағырдығы заман Аллаһын вә Пејғәмбәринин чағырышына ҹаваб верин.”
Мүхтәлиф милләтләрдән олан инсанларла бир араја ҝәлиб Ислам ојанышы мөвзусунда бир мәҹлисә гатылдығымыз үчүн өзүмүзү хошбәхт һисс едирик. Гурани-кәрим, бөјүк Ислам пејғәмбәри вә өвлијаларын нидасыны баҹардығымыз һәддә дәрк едәк, ону өз фәрди, иҹтимаи-сијаси һәјатымызда изләјәк вә дүнјанын мүхтәлиф нөгтәләриндә башга мүсәлманлара, һагг јол вә һәгигәт сорағында оланлара чатдыраг. Бәли, бу хитаб мөминләрәдир: “Еј иман ҝәтирәнләр! (Пејғәмбәр) Сизи, һәјат верәҹәк шејләрә чағырдығы заман Аллаһын вә Пејғәмбәринин чағырышына ҹаваб верин.”
Мөмин инсанлар өлүмүн (өлүлүјүн) бир мәртәбәсиндән хариҹ олублар. Гуран тәбиринҹә, бир һәјата наил олублар. Әнам сурәсинин 122-ҹи ајәсиндә охујуруг: “Әвәмән канә мәјтән фәһјәјнаһу вә ҹәәлна ләһу нурән јәмши биһи финнаси кәмән мәсәләһу физзулумати ләјсә бихариҹи миһа” – “Һеч (күфрлә) өлү олуб дирилтдијимиз, сонра инсанлар арасында ҝәзмәк үчүн өзүнә бир нур (ислам дини) вердијимиз кәс зүлмәт ичиндә галыб орадан чыха билмәјән кимсә кими ола биләрми?”
(أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا)
Бу ајә һәмин мәнаны билдирир. Амма Гуранын нидасы бүтүн бәшәријјәтәдир ки, бу дүнјада гәрг олмагдан, дүнја диварларында һәбсдән хариҹ олсунлар, өз мадди хүсусијјәтләриндән гуртула билсинләр. Беләҹә о саһилсиз фәзаја, инсани јөнә, һәгигәт аләминә, Аллаһла рабитә дүнјасына, гејб аләми илә рабитәјә дахил олсунлар.
Амма дүнја һәјатынын елә бир хүсусијјәти вар ки, инсан она мәшғул оланда бир өлүлүк јараныр, өлүм јашаныр. Олсун ки Гуранын һәјатвериҹи нидасыны динләјән, илк дәфә чағырыша ҹаваб верән мөминләр дә дүнја һәјатына мәшғул олдугларындан нәфс истәкләринин тәсири алтында һәјтдан мәһрум олалар. Елә бу мәгамда Аллаһ-таала инсанлара хитабән бујурур ки, пејғәмбәрин дәвәти сизи дирилтмәк үчүндүр. Бу һәјат дүнја диварындан ашмагла маддијјатда гәрг олмагдан гуртулушдур. Аллаһ бунун мүгабилиндә бәшәријјәт үчүн әбәди һәјат јарадыб. Бу әбәди һәјат тәләб едир ки, инсан дүнја һәјатында мәһв олмасын, варлығы әсарәт алтына дүшмәсин.
Ајәни она ҝөрә охудуг ки, Аллаһ вә Онун рәсулунун чағырышы бизә һәјат вермәк үчүндүр. Онларын дәвәт етдији ишләр һәјат васитәсидир. Исламын бүтүн нурани ҝөстәришләри һәјатвериҹидир. Ислами ҝөстәришләрин һәр бири һәјатымызын бир һиссәсини ишыгландырыр. Шәриәт ҝөстәришләрини тәкҹә ибадәтдә хүласәләшдирсә инсан јалныз бир јөндән дириләр. Галан јөнләр өлү олараг галар. Бу исә Аллаһын нәзәрдә тутдуғу јол дејил.
Диҝәр тәрәфдән, бир груп инсан бәшәријјәти өлү сахламагда исрарлыдыр. Бу адамлар өзләри өлүлүјү сечибләр. Олсун ки заһирдә мүсәлманлыг иддиалары да вар. Бахын, Гуранын бүтүн дүнја тәкаллаһлыларына нидасы нәдир. Аллаһ “али-Имран” сурәсинин 64-ҹү ајәсиндә өз рәсулуна белә хитаб едир: “Гул ја әһләл-китаб тәаләв ила кәлимәтин сәва бәјнәна вә бәјнәкум илла нәбуду илләллаһу вә ла нушрик биһи шәјән вә ла јәттәхизә бәзуна бәзән әрбабән мин дуниллаһи, фәин тәвәлләв фәгулушһәду биәннә муслимун” – “Де: Еј Китаб әһли! Бизим вә сизин аранызда олан ејни бир кәлмәјә ҝәлин ки, Аллаһдан башгасына ибадәт етмәјәк, Она һеч бир шеји шәрик гошмајаг вә Аллаһы гојуб бир-биримизи илаһиләшдирмәјәк... Әҝәр онлар үз дөндәрсәләр, дејин: Шаһид олун ки, биз мүсәлманларыг!”
(قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَىٰ كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ)
Китаб әһли дин бахымындан Аллаһын рәсулундан ајрыдырлар. Амма ајәјә ҝөрә бүтүн илаһи динләрин чағырышы ејнидир вә бу нида һәјатда бир дирилик әлдә етмәкдир. Ајә инсанлары ваһид кәлмәјә доғру чағырыр. Она һамы инаныр.
Илкин мүштәрәк етигад Аллаһа бәндәлик, бу јолда һәрәкәтдир. Ислам үммәти, һәтта мүвәһһид үммәтләр һәгиги бәндәлик јолунда һәрәкәт етсәләр вәзијјәт буҝүнкү кими олмаз. Узун илләр төвһид вә бәндәликдән садәҹә дәм вурмагла вәзијјәт дәјишмәз. “Аллаһдан башгасына ибадәт етмәјәк”. Бу мигдарла кифајәтләнмәјин. “Аллаһы гојуб бир-биримизи илаһиләшдирмәјәк”. Бу сөзләр бүтүн төвһид динләринин мүштәрәк инанҹыдыр. Јәни кимсә Аллаһдан гејрисини өзүнә рәһбәр, аға сечмәмәлидир. Неҹә дә һәјатвериҹи нидадыр! Бүтүн јәһудилирәрә, мәсиһиләрә, китаб әһлинә белә дејилир. Олмасын өзүмүз кими бир бәндә бизә һаким олсун. Бәшәријјәт сон нәфәрәдәк белә биринин гаршысында гәддини әјмәмәлидир. Нә үчүн? Чүнки сизин онларын гаршысында әјилмәјиниз онларда белә бир тәсәввүр јарадыр ки, онлар мүһүм бир шәхсијјәтдирләр. Бу нида һәр заман актуалдыр, һәр јердә диридир. Јасин сурәсинин 70-ҹи ајәсиндә бујурулур: “Лијунзирә мән канә һәјјән” – “Онунла дири оланлары (ағыл вә бәсирәт саһибләрини) горхутсун”.
(لِيُنْذِرَ مَنْ كَانَ حَيًّا)
Гуран бу сөзләри һәјат, дирилик истәјәнләрә дејир. Һансы дилдә, јердә, мәдәнијјәтдә олур-олсун, бу сөз бир гығылҹым кими ону алышдырыб мәшәлә чевирир. Гуран бу чағырышдан сонра мүждә верир. Бу һәрәкат гаршысында дајанмаг истәјәнләр вар. Амма һеч вахт уғур газанмазлар. Онлар бәшәријјәтин өз Аллаһы гаршысында мүтилик фитрәтини ондан алмаг истәјирләр. Амма инсанлары һәмишә зор, зилләт алтында сахламаг олмур. Һәзрәт Әли (ә) фитрәтин буна јол вермәдијини бујурур. Бәли, бу фитрәт ганунудур. Тарих боју бүтүн инсанларын Аллаһдан гејрисинә гул олмасы мүмкүн дејил. Һансыса дөврләрдә инсанларын бојнуна гул һалгалары салына биләр. Амма бу һәмишәлик дејил. Зилләтин фанилији үмуми ганундур, тарих дә буну тәсдигләјир. Бу тарихи Гуран да әкс етдирир. Әсһаби-кәһф адланан инсанлар ким иди? О заман мөвҹуд һакимијјәт бу инсанлары алчалтмаг истәјирди. Онлары Аллаһла фитри рабитәдән ајырмаға чалышырдылар. Амма фитрәт гијам галдырды, һакимијјәтин өз дахилиндән галхыб она гаршы дајандылар.
Инсанын дирилијинин мүхтәлиф јөнләри вар. Бу јөнләрдән бири иҹтимаи-сијаси јөндүр. Ислам бу јөндә ганунлара принсипиал әһәмијјәт верәрәк һамыја әмр едир ки, илаһи ҝөстәришләрин дирилији јолунда чалышын. Һиҹаб мүһүм мөвзудур. Амма Ислам ҹәмијјәтинин зәрури мәсәләләри арасында јалныз бир мәсәләдир. Дүшмән нүфуз етмәк гәрарына ҝәләндә кичик мәсәләләрдән башлајыр вә јохлајыр ки, онун һијләләри, фитнәләри гаршысында бизим мүгавимәт гәрарымыз вә ҝүҹүмүз нә һәддәдир? Сүстлүк етсән, әһәмијјәт вермәсән, дини вә инсани гејрәтини ајаг алтына атсан, дүшмән јаваш-јаваш ирәли ҝәләҹәк. Белә ки диҝәр саһәләрдә гејрәтимизи дә әлимиздән алаҹаг. Сиз өз өлкәниздә буну чох тәҹрүбәдән кечирмисиниз. Биз дә өз өлкәмиздә тәҹрүбәләрә маликик. Бу тәҹрүбәләрдән ҝөрүнүр ки, хәтт ваһид, формалар фәглидир. Сиз ҝөрүрдүнүз ки, динсиз истибдад режими өлкәниздә нә гәдәр давам ҝәтирди. Заһир дәјишмишди. Илаһи фитрәтләр о күфр сәлтәнәтини сүгута уғратды. Бу коммунист режими иди. Амма тағутлар, бүт үсул-идарәләри тезликлә сәһнәдән ҝетмир. Онлар ејнән ҝөбәләк кимидир. Бирини гопарырсан, о бириси ҹүҹәрир. Ислам үммәти даим ојаг вә бәсирәтли олмалыдыр. Үммәт дөрд ҝөзлә бахмалыдыр. Ким олур-олсун, Ислам гаршысында дајанан билмәлидир ки, мүәјјән мәрһәләләрдән сонра, нәсиһәт, тәнбеһ, әмр бе мәруф нәһј әз мүнкәрин ардынҹа гәтијјәтли ҹаваб аласыдыр. Онлара фүрсәт верилмәмәлидир. Чәтинлик һәр јердә вар. “Ниса” сурәсинин 104-ҹү ајәсиндә бујурулур: ”(Кафир) Гөвмү тәгиб етмәкдә (еј мүсәлманлар!) зәифлик ҝөстәрмәјин! Әҝәр сиз (јараларыныздан вә сәфәрин чәтинликләриндән) әзијјәт чәкирсинизсә, онлар да сизин кими әзијјәт чәкирләр. Һалбуки сиз онларын уммадыгларыны Аллаһдан умурсунуз. Аллаһ (һәр шеји) биләндир, һикмәт саһибидир!” Мөминләрә үмид верилир ки, сиз өз варлығынызы фәлакәтдән, мәһвдән горујурсунуз. Дүшмән сизинлә савашдадыр. Онлар заһири јох, һәгиги варлығынызы мәһв етмәк гәрарындадыр. Сизин инсанлығынызы, илаһи шәхсијјәтинизи мәһв етмәк истәјирләр. Биз буну ҝөрүрүк. Бүтүн планлар бу истигамәтдәдир. Сиз дүшмәнин үзәринә ҝедин. Мүхтәлиф јолларла мүгавимәт ҝөстәрин. Идеоложи мүбаризә апарын, сәрт мүгавимәт ҝөстәрин. Тәкҹә ҹаваб вермәклә кифајәтләнмәјин. Сәрһәдләринизин кешијиндә дурун. Сиз әзијјәт чәкирсинизсә онлар да чәкир. Мәҝәр һазырда Ислам дүшмәнләри әзаб-әзијјәт ичиндә дејил? Һамысы ниҝарандыр. Лајиһәләри чохдур. Бөјүк бүдҹәләр хәрҹләнир ки, һесаба ҝәлмәз. Бирбаша вә долајы ј