Әһли Бејт -АБНА- хәбәр аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән: “WikiLeaks” сајтынын ачыгладығы АБШ дипломатларынын Вашингтона ҝөндәрдији мәхфи мәлуматлардан ибарәт сәнәдләр ичәрисиндән Азәрбајҹана аид оланларын дәрҹини давам етдиририк.
АДНА-дакы террорла бағлы АБШ-а мәктуб
Сәнәдләрдән бири АБШ сәфирлијинин о заманкы мүвәггәти ишләр вәкили Доналд Лунун Вашингтона ҝөндәрдији 5 мај 2009-ҹу ил тарихли телеграмыдыр.
Дипломат телеграмында һәмин илин 30 апрелиндә Азәрбајҹан Дөвләт Нефт Академијасындан төрәдилмиш гәтлиама Азәрбајҹан ҹәмијјәтинин вә һөкумәтин мүнасибәтиндән бәһс едир. Мәктубда јазылыр ки, һадисә илә бағлы конкрет иттиһамлар сәсләндирилмәсә дә, ҹәмијјәтдә зиддијјәтли шајиәләр јајылыб.
АДНА-да төрәдилән гәтлиамдан бир ҝүн сонра, мајын 1-дә тәләбә ҝәнҹләрин кечирдији етираз аксијасы вә јүрүш митингиндән бәһс едән Доналд Лу мараглы мәгамлара тохунуб. Террор олајы һагда рәсми вә гејри-рәсми мәлуматлары гејд едән Лу јазыб: “АДНА-да баш вермиш һадисәнин шаһидләриндән чоху гәтлиамы 1 нәфәрин (Фәрда Гәдиров) төрәтмәдијини, даһа бир нечә нәфәрин онунла бирҝә олдуғуну иддиа едирләр. Лакин рәсми ачыгламлар бу иддиалары тәкзиб едир. Азәрбајҹан һакимијјәтинин олајын сәбәбләри барәдә һеч бир ачыглама вермәмәси дә шајиәләрин јаранмасына јол ачыб. Рәсми ачыгламалар ҹәмијјәти террор һадисәсинин сијаси характерли олмадығына инандырмаға һесабланыб. Президент Администрасијасынын шөбә мүдири Әли Һәсәнов ачыглама верәрәк билдириб ки, һадисә сијаси характер дашымыр вә бу тип олајлар дүнјанын бир чох өлкәсиндә баш верир”.
Әлијев Обамадан кимләрә шикајәт едиб?
АБШ сәфирлијинин мүвәггәти ишләр вәкилинин гәләмә алдығы башга бир мәхфи мәктуб исә 14 мај 2009-ҹу илә тәсадүф едир. Доналд Лу Вашингтона ҝөндәрдији ҝизли телеграмда Илһам Әлијевин Авропа Шурасынын бејнәлхалг әлагәләр комитәсинин нүмајәндәләри илә ҝөрүшүндән вә апарылан мүзакирәләрдән бәһс едир. Дипломат билдирир ки, мајын 12-дә Авропа Шурасынын бејнәлхалг әлагәләр комитәсинин нүмајәндәләри илә ҝөрүшән Ылһам Әлијев АБШ президенти Барак Обаманын Бејнәлхалг Сөз Азадлығы Ҝүнү мүнасибәтилә мүраҹиәтинә тохунараг, Ағ ев рәһбәринин демократија вә инсан һагларына “икили стандартларла јанашмасындан” шикајәтләниб. Әлијев һәтта “зарафатла” билдириб ки, Обаманын мүраҹиәти һиссләрә гапылма шәраитиндә һазырланыб вә јәгин ки, нөвбәти илләрдә бу һал тәкрарланмаз.
Исраил сәфири Әлијеви неҹә “сатыб”?
Доналд Лунун һәмин мәктубунда диггәт чәкән башга бир детал исә Илһам Әлијевин Исраилин Азәрбајҹандакы сәфири Артур Ленклә ҝөрүшүнә аиддир. Мүвәггәти ишләр вәкили 14 мај 2009-ҹу ил тарихли мәхфи телеграмында јазыр ки, ајын 11-дә Илһам Әлијевлә ҝөрүшән Артур Ленк АБШ сәфирлијинә Әлијевин Вашингтонун үнванына сәрт ифадәләр ишләтдијини билдириб. Әлијев Ленкә сөјләјиб ки, рәсми Бакы бир сыра мәсәләләрдә Вашингтона дәстәјини ҝөстәрсә дә, АБШ Азәрбајҹан үчүн һечнә етмир.
Дипломат даһа сонра гејд едир ки, Илһам Әлијев АБШ-ы онун һакимијјәтинә гаршы чыхан гүввәләрә дәстәк вермәкдә иттиһам едиб. “АБШ Азәрбајҹанда фәалијјәт ҝөстәрән вә һакимијјәтә гаршы мөвгеји илә танынан ГҺТ-ләри малијјәләшдирир. Бундан башга, Азәрбајҹанда һакимијјәт дәјишиклијини дәстәкләјән “Азадлыг” радиосунун јајымынын бәрпасыны тәләб едир”, - дејә Әлијев Исраил сәфиринә АБШ-ын мөвгејиндән наразылыгларыны чатдырыб.
Меһрибан Әлијева АБШ-дан дәстәк истәјиб
Азәрбајҹанла бағлы ачыгланмыш диҝәр бир сәнәдин мүәллифи АБШ-ын өлкәмиздә сәфири олмуш Енн Дерсидир. Сәфир 30 ијун 2009-ҹу ил тарихли мәхфи телеграмында фәалијјәт мүддәтинин баша чатмасы мүнасибәтијлә Илһам Әлијев вә онун ханымы Меһрибан Әлијева илә ајры-ајрылыгда кечирдији ҝөрүшләрдән бәһс едир.
Сәфир јазыб ки, Меһрибан Әлијева илә ҝөрүш заманы онун АБШ-Азәрбајҹан әлагәләринә мүнасибәти, еләҹә дә Илһам Әлијевин атдығы аддымлар мүзакирә олунуб. Меһрибан Әлијева дипломатдан АБШ-ын Азәрбајҹанла тәрәфдашлыг етмәси вә рәсми Бакыја дәстәк вермәси хаһишини едиб.
“Сәһәр јемәји заманы Меһрибан Әлијева ҝөзләнилмәдән, емосионал тәрздә өзүнүн вә һәјат јолдашы Илһам Әлијевин Азәрбајҹанын Авроатлантик дүнјаја доғру истигамәт алмасына тәрәфдар олдуғуну диггәтә чатдырды. Әлијева Азәрбајҹанын дахилдән вә хариҹдән ҝүҹлү тәзјигләрә мәруз галдығыны сөјләди. О, һәјат јолдашы Илһам Әлијевин принсипиал вә вердији сөзүн үстүндә дуран бир инсан олдуғуну гејд едәрәк билдирди ки, Азәрбајҹан рәһбәри АБШ-а вердији бүтүн вәдләрин үстүндә дурмаға чалышыр”, - дејә мәхфи мәктубда јазылыр.
Әлијев Oбама илә ҝөрүшдән нијә имтина едиб?
Меһрибан Әлијева сәфирә Түркијә-Ермәнистан протоколларынын имзаланмасындан сонра Илһам Әлијевин Истанбулда АБШ президенти Барак Обама илә ҝөрүшә дәвәтдән имтина етмәсинин сәбәби һагда данышыб. Мәктубда јазылыр ки, Меһрибан Әлијева имтинанын сәбәби кими Түркијә-Ермәнистан мүнасибәтләринин јахшылашдырылмасына Азәрбајҹан ҹәмијјәтинин сәрт реаксијасыны ҝөстәриб. Билдириб ки, Илһам Әлијев Азәрбајҹан ҹәмијјәтинин гынағына туш ҝәлмәмәк үчүн Истанбула сәфәр вә сәфәр әрәфәсиндә нәзәрдә тутулан Обама илә ҝөрүшдән имтина едиб. Биринҹи ханымын әмиси, Азәрбајҹанын АБШ-дакы кечмиш сәфири Һафиз Пашајев даһа сонра Енн Дерсијә билдириб ки, Меһрибан Әлијеванын Вашингтондан ҹидди дәстәк хаһиш етмәси ҝөзләнилмәз олду.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
