Öтән ҝүн Ирагда јени һөкумәтин гурулмасы истигамәтиндә мүһүм аддым атылыб. Ики аја јахын давам едән сијаси просесләрдән сонра баш назир Нури әл-Маликинин рәһбәрлик етдији “Ганун Дөвләти” блоку илә Әммар әл-Һәкимин рәһбәрлик етдији Ираг Милли Иттифагынын бирләшмәси илә бағлы разылыг әлдә олунуб. Ираг Мәркәзи Хәбәр Аҝентлијинин мәлуматына ҝөрә, артыг ики блокун бирләшмәси илә бағлы гәрар рәсмән елан едилиб.
Бунунла да Ирагда јени һөкумәтин гурулмасы истигамәтиндә мүһүм аддым атылмыш олуб. Белә ки, бу ҝүнә гәдәр парламент сечкиләринин нәтиҹәләринә әсасән Әјјад Әллавинин рәһбәрлик етдији “Әл-Ирагијјә” блоку мандат сајына ҝөрә, өндә ҝедирди. Анҹаг Әллавинин газандығы мандат сајы ән јахын рәгиби – баш назир Нури әл-Маликинин блокундан ҹәми ики мандат чох иди. Бу исә тәкбашына һөкумәт гурмаг үчүн јетәрли дејилди. Јени бирләшмәдән сонра Әллавинин блоку биринҹилијини итирмәклә јанашы, Малики вә Һәким коалисијасынын һөкумәт гурмасы мүмкүн олуб.
Гејд едәк ки, һазырда Ирагда мандат газанмыш бәзи сијасиләрин Бәәс партијасына јахынлығы мүбаһисә мөвзусуна чеврилиб. Мәркәзи Сечки Комиссијасы әксәријјәтинин Әллавинин блокундан олдуғу бу шәхсләрин мандатларыны ләғв етмәјә һазырлашыр.
Хатырладаг ки, Нури әл-Маликинин блоку сечкиләрдә 89, әл-Һәкимин блоку исә 70 мандат газаныб. Бирләшмә нәтиҹәсиндә јени коалисија 325 јерлик парламентдә 159 мандата саһиб олаҹаг. Бу исә о демәкдир ки, әл-Малики вә әл-Һәким коалисијасы јени Ираг һөкумәтини гурмаға ән јахын намизәд статусу газаныб. Беләликлә, Ирагын јени һөкумәти јенидән шиә коалисијасы олаҹаг. Бу исә Гәрб вә еләҹә дә бөлҝәдәки Америкаја тәрәфдаш әрәб өлкәләри үчүн ән арзуолунмаз вариант иди. Мәсәлә бурасындадыр ки, Әјјад Әллавинин дә шиә олмасы, еләҹә дә әл-Малкинин дини јөнүмлү шәхс олмамасына бахмајараг, Гәрбдә јени Ираг һөкумәтинин башчысынын мәһз Әллави олмасы даһа чох арзу олунан иди. Һәтта сечкиләрдән сонра һөкумәтин гурулмасы истигамәтиндә апарылан данышыгларда әсас хәтт Әллавинин баш назир олмасы иди. Хүсусән дә өлкәнин шиә дини ҹамиәсинин тәмсилчиси олан Ираг Али Ислам Шурасы сәдри әл-Һәкимин рәһбәрлик етдији Ираг Милли Иттифагынын јенидән һөкумәтдә јер алмасы арзуолунмаз вариант иди. Һәтта бир гәдәр әввәл Ираг мәтбуаты америкалы васитәчиләрин Әллави илә әл-Малики арасында данышыглар апардығыны вә әл-Маликини, Әллавинин јени һөкумәтин башчысы олмасы үчүн разы салмаға чалышдығы һагда хәбәрләр верирдиләр. Анҹаг ҝөрүнүр, әл-Малики сон анда сечимини шиә блоку илә етмәјә гәрар вериб. Гејд едәк ки, бу гәрарын гәбулунда Әллавинин Американы вә әрәб өлкәләрини Ирагда һөкумәт гурулмасы просесинә гарышмаға ачыг шәкилдә дәвәт етмәси дә рол ојнајыб. Мәсәлә бурасындадыр ки, Әллавинин ачыг шәкилдә Американы вә әрәб дөвләтләрини Ирагда јени һөкумәтин јарадылмасы просесинә тәсир ҝөстәрмәјә чағырмасы өлкә дахилиндә сијаси даирәләрдә ҹидди наразылыглара сәбәб олмушду. Анҹаг бунунла белә, Әллавинин һөкумәт командасындан кәнарда сахланылаҹағы да инандырыҹы ҝөрүнмүр. Әввәла она ҝөрә ки, 91 мандата (һазыркы нәтиҹәјә ҝөрә) саһиб Әллави блокунун јени һөкумәт үчүн ҹидди проблем олаҹағы шүбһәсиздир. Бундан гачмағын ән асан јолу исә Әллави блокунун һөкумәт кабинетинә дахил едилмәси оларды. Диҝәр јандан, Ирагда демократијанын гаранты ролуну ојнајан Ајәтуллаһ Сејјид Әли Систани бир гәдәр әввәл бәјанатла чыхыш едәрәк бүтүн сијаси групларын һөкумәтдә јер алмасына чағырмышды. Бу, Ирагын стабиллији вә инкишафы үчүн ән оптимал јолдур. Буну әл-Малики вә диҝәр сијасәтчиләр дә јахшы билир. Анҹаг ҝөрүнүр әл-Малики јенидән һөкумәт башчысы олмаг үчүн сијаси үстүнлүк әлдә етмәк үчүн шиә иттифагы илә бирләшмәни сечиб. Јәни бирләшмәдән сонра мандат үстүнлүјү вә дәстәјини артыран Маликинин коалисија һөкумәтинин башчысы олмасына гаршы ҹидди манеәләр арадан галхмыш олур.
Һагг Јолу ЕМИ
