Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлијинин вердији хәбәрә әсасән, Мүгәддәс Рамазан ајы мүсәлманлара һиҹрәтин икинҹи или тәјин едилмишдир. Рамазан ајы инсанлара Аллаһы севмәк принсипләрини өјрәдир, онлара өз ирадә гүввәләрини, дөзүмлүлүкләрини јохламаг имканы верир, онлары ҝөзүачыг, тәмиз виҹданлы олмаға јөнәлдир. Оруҹрамазанајындатутулдуғуүчүнона "Рамазаноруҹу" дадејирләр. Мәһз рамазан ајынын ахырынҹы он ҝеҹәләринин бириндә Гуран назил едилмишдир.Рәвајәтләрә ҝөрә бу, һәмин ајын ја 18-дән 19-на, ја да 20-дән 21-нә, ја да 22-дән 23-нә кечән ҝеҹә баш вермишдир. Һәмин ҝеҹә “лејләтул-гәдр” – гүдрәтли, әзәмәтли ҝеҹә адланыр.
Гурани-кәримин "Гәдр" сурәсиндә бујурулур: “Һәгигәтән, биз Гураны Гәдр ҝеҹәси назил етдик. Билирсәнми Гәдр ҝеҹәси нәдир? Гәдр ҝеҹәси мин ајдан хејирлидир. О ҝеҹә мәләкләр вә руһ Рәббинин изни илә һәр ишдән өтрү енәр. О ҝеҹә дан јери сөкүләнәдәк әмин-аманлыгдыр."
Исламда илин ајлары арасында Рамазан ајы ән шәфгәтли вә ән мүгәддәс ај һесаб едилир. Ону "он бир ајин султаны" да адландырырлар. Бу ҝеҹәләри гәфләтдә галмамаг чох мүһүмдүр. Бу да ибадәтлә олур. Бу ҝеҹә мәсләһәт ҝөрүлән ибадәтләр дуа китабларында бәјан олунуб. Рамазан ајы әрзиндә мүһүм мәгамлардан бири дә Гәдр ҝеҹәләридир.
Ислам мәнбәләринә ҝөрә, Гурани-кәрим мүгәддәс Пејғәмбәримизә (сәлләллаһу әлејһи вә алиһ) мәһз бу ҝеҹәдә назил олуб. Одур ки, мүсәлманларын һәр ил Рамазан ајында бу ҝеҹәдә ојаг галыб дуа етмәләри саваб әмәл сајылыр. Тәфсирләрдә ҝөстәрилир ки, Гуран Рамазан ајынын Гәдр ҝеҹәсиндә бүтөв һалда Лөвһи-Мәһфуздан - Аллаһын дәрҝаһында һифз олунан Лөвһәдән ашағы сәмаја вә орадан Ҹәнаб Ҹәбраил әлејһиссәлам васитәсилә Пејғәмбәримизә (с) 23 ил мүддәтиндә һиссә-һиссә чатдырылмышдыр. Бу сәбәбдән, Гәдр ҝеҹәсинин савабы мин ајын савабындан чохдур.
Гәдр ҝеҹәси мәләкләр вә Ҹәнаб Ҹәбраил һәмин ҝүндән ҝәлән илин Гәдр ҝеҹәсинәдәк дүнјада баш верәҹәк ишләр барәсиндә Аллаһ-Тәбарәкә вә Тәаладан әмрләр алыб јерә, Имам Заман һәзрәтләринин (Аллаһ онун шәрәфли ҝәлишини тезләшдирсин) енәр вә әмрләри О һәзрәт чатдырарлар. Гәдр ҝеҹәси бүтүнлүклә хејир-бәрәкәт ҝеҹәси олар, мәләкләр јер үзүндә ҝәзиб, Аллаһын мүхлис бәндәләринә салам верәрләр. Буна ҝөрә дә Гәдр ҝеҹәси сәһәрә гәдәр ојаг галыб, ибадәт етмәк мүстәһәб сајылыр.
Һәмин ҝеҹә сакитчилик, әмин-аманлыг олур. Һәмчинин мөминин гәлби раһат олур. Уҹа Аллаһ бујурур ки, о ҝеҹә дан јери сөкүләнә кими (бүсбүтүн) саламатлыгдыр!
Һәмин сәһәр ҝүнәш шүасыз олараг чыхыр. Пејғәмбәримизин (с) сәһабәси олан Убеј Ибн Кәб белә демишдир: “О бир олан Аллаһа анд олсун ки, (Гәдр ҝеҹәси) Рамазан ајындадыр. Аллаһа анд олсун ки, мән билирәм о һансы ҝеҹәдир. Пејғәмбәр (с) бизә һәмин ҝеҹәни намаз гылмағы әмр етмишдир... Онун әламәти одур ки, һәмин ҝүн сәһәр ҝүнәш ағапаг шүасыз чыхыр.”
Гәдр ҝеҹәсинин өзүнә мәхсус әмәл вә ибадәтләри
Әһја сахлајан шәхсә ашағыдакы әмәлләри јеринә јетирмәк мүстәһәбдир:
1) Гүсл етмәк.
2) Әһја сахламаг.
3) Мәсҹидә ҝетмәк.
4) Төвбә етмәк.
5) Гураны гаршыламаг.
6) Тәвәссүл етмәк.
7) Гәдр ҝеҹәсинин намазы.
8) Јүз рәкәт намаз.
9) Гуран охумаг.
10) Имам Әли (ә) вә Имам Һүсејнин (ә) зијарәти.
11) Һәзрәт Әлинин (ә) гатилләринә ләнәт охумаг.
12) Салават зикр етмәк.
13) Ҹөвшән-кәбир дуасыны охумаг.
14) Ихлас сурәсини охумаг.
1) Гүсл етмәк.
Гүсул едәркән белә нијјәт едилир: "Гәдр ҝеҹәсинин гүслуну едирәм: гүрбәтән иләллаһ.” (Гүрбәтән иләллаһ јәни, Аллаһа јахын олмаг үчүн онун әмрини јеринә јетирмәк демәкдир). Бу гүслун бөјүк савабы вардыр. Бу мүстәһәб әмәли, сүбһ азанына гәдәр етмәк олар. Амма даһа јахшы олар ки, бу гүсул мәғриб азанына јахын верилсин.
2) Әһја сахламаг.
Јәни, сәһәрә гәдәр ојаг галыб ибадәтлә мәшғул олмаг. Сәһәрә гәдәр ојаг галыб ибадәтлә мәшғул олмағын мәнасы будур ки, инсан Гураны гаршылајараг дејир: "Илаһи, Сән бу ҝеҹә мәнә Гуран назил едирсән вә мән дә бу ҝеҹә сәһәрә гәдәр ојаг галыб ону гаршылајырам.” Гәдр ҝеҹәси чох јахшы олар ки, инсан әһја сахлајыб һәмин ҝеҹәни сәһәрә гәдәр ојаг галыб ибадәтлә мәшғул олсун. Чүнки белә бир ҝеҹә ил әрзиндә ҹәми бир ҝеҹәдир. Јәни ајә вә һәдисләрә әсасән Гәдр ҝеҹәси Рамазан ајынын ҝеҹәләриндән биринә тәсадүф едир. Һәмчинин чох еһтимал вардыр ки, бу үч ҝеҹәнин бири Гәдр ҝеҹәси олсун. Бу үч ҝеҹәнин һансы олдуғу дәгиг билинмир. Бәзи һәдисләрә әсасән даһа чох еһтимал 21 вә 23-ҹү ҝеҹәнин Гәдр ҝеҹәси олмасына еһтимал верилир.
Бир нәфәр Имам Садиг (ә)-ын мәһзәринә ҝәлиб деди: Еј Аллаһын һөҹҹәти, чох јахшы оларды ки, гәдр ҝеҹәсинин һансы ҝеҹә олдуғуну мәнә дејәсиниз. Һәзрәт бујурду: Нә үчүн истәмирсән ки, бу үч ҝеҹәнин һәр үчүнү сәһәрә гәдәр әһја сахлајыб Аллаһа ибадәт едәсән? Сән бу ибадәти һәр үч ҝеҹә јеринә јетир.
Диҝәр бир һәдисдә нәгл олунур ки, Имам Садиг (ә)-дан сорушдулар: Еј Аллаһын һөҹҹәти, Гәдр ҝеҹәсинин бу үч ҝеҹәдән һансы олдуғуну билирсинизми? Һәзрәт бујурду: Неҹә билмәјим ки, һәмин ҝеҹә мәләкләр ҝәлиб мәнә салам верәрәк зијарәт едирләр. Мән онун һансы ҝеҹә олдуғуну билирәм. Амма мәсләһәт будур ки, сиз буну билмәјәсиз вә бу үч ҝеҹәнин үчүнү дә әһја сахлајыб Аллаһа ибадәт едәсиниз. Буна әсасән дә биз һәр үч ҝеҹәни ојаг галмагла әһја сахлајыб сәһәрә гәдәр ибадәт едирик.
3) Мәсҹидә ҝетмәк
Мәсҹидә ҝетмәјин мәнасы будур ки, инсан өз мәгсәдини тәјин едир. Јәни: "Еј Аллаһым, бу ҝеҹә мән фәсад вә позғунлуг олан јерләрә ҝедә биләрдим, лакин мән Сәнин разылығыны газанмаг үчүн Сәнин евинә ҝәлмишәм вә ҝәләҹәк хошбәхтлијими мүәјјәнләшдирирәм. ”Гәдр ҝеҹәсиндә мөминләрә чох јахшы олар Аллаһ евләриндә (мәсҹидләрдә) ҹәмләшиб дуа вә ибадәт едәрәк Гураны гаршыласынлар.
4) Төвбә етмәк
Бу ҝеҹәнин хүсуси әмәлләриндән бири будур ки, јүз дәфә "Әстәғфируллаһә рәбби вә әтубу иләјһ” (Еј мәним Аллаһым, Сәндән ҝүнаһларымын бағышланмағыны диләјир вә төвбә едәрәк Сәнә тәрәф гајыдырам) демәк вә төвбә етмәкдән ибарәтдир. Бу әмәлин мәнасы беләдир: инсан кечмишдә етдији ҝүнаһлардан пешман олуб ҝәләҹәјини абадлашдырмаг үчүн Аллаһа сөз верир. Јәни: "Еј Аллаһым, бу ҝүнә гәдәр мән сәһв јолда олмушам, лакин бу ҝүндән Сәнин бүтүн әмрләринә табе олаҹаг вә бир даһа ҝүнаһ етмәјәҹәјәм. ”
Инсан Аллаһла белә мүнаҹат едиб десин: Илаһи, бу ҝүнә гәдәр билмәјәрәкдән ҝүнаһлар етмишәм, унутганлыг үзүндән Сәнин сөзүндән чыхмышам, мәним дағ бојда олан ҝүнаһларымы бағышла. Илаһи, Сәнин рәһмәтин мәним ҝүнаһларымдан даһа бөјүкдүр. Өз рәһмәтинлә мәним ҝүнаһларымын үстүндән әфв гәләми чәк. Еј рәһмәти һәр шејдән бөјүк олан Аллаһ, мәним кечмишдә етдијим ҝүнаһларымы бағышла. Бу ҝүндән сонра мән Сәнин бүтүн бујурдугларына әмәл едәҹәјимә сөз верирәм." Бурада бир инҹәлији гејд етмәји лазым билирәм. Гәдр ҝеҹәси инсан тәмиз үрәклә Аллаһдан ҝүнаһларынын бағышланмасыны истәсә, Аллаһ ону бағышлајар вә төвбәсини гәбул едәр. Төвбәси гәбул олан шәхсин дә дуалары вә ја дуалара амин демәси тез гәбул олар.
Имам Сәҹҹад (ә)-дан белә бир рәвајәт нәгл олунмушдур: "Дәрјада үзән бир ҝәми батыр вә ҝәмидә оланларын һамысы гәрг олур. Лакин ҹаван бир гадын ниҹат тапараг саһилә чыхыр. Саһилдә бир ҹаван оғлан һәмин гадыны ҝөрүр вә она гаршы пис фикрә дүшүр. Гадына јахынлашмаг истәјәндә ҝөрүр ки, гадынын бәдәни горхудан тир-тир әсир. Оғлан ондан сорушур: "Нијә әсирсән вә нәдән горхурсан? Бурада бизи һеч кәс ҝөрмүр.” Гадын дејир: "Дүздүр, бурада һеч ким јохдур, лакин бизим бу һәрәкәтимизи Аллаһ ҝөрүр. Сән Аллаһын бәндәләриндән горхуб һәја етдијин һалда, мән Аллаһын өзүндән неҹә горхуб һәја етмәјим?” Гадынын бу сөзләри оғланын гәлбиндә дәрин тәсир гојур вә гадына әл вурмајыб елә орадаҹа төвбә едир. Сонра гадындан ајрылыб өз јолу илә ҝедир. Јолда гоҹа бир абидлә растлашыр. Онунла абидин ҝедәҹәкләри јер ејни олдуғундан јол јолдашы олдулар. Ҝүнәшин гызмар шүалары алтында әзијјәт чәкә-чәкә јол ҝедирдиләр. Абид дејир: "Сән дуа ет, мән дә амин дејим ки, Аллаһ бизим башымызын үстүнә бир булуд ҝөндәрсин, о, ҝүнәшин гызмар шүаларындани бизи горусун.” Оғлан дејир: "Мән ҝүнаһкар бир инсанам. Мән дуа етсәм, Аллаһ мәним дуаларымы гәбул етмәз. Ҝәл, сән дуа ет, мән дә сәнин дуаларына амин дејәрәм. Чүнки сән нечә илләр Аллаһа ибадәт етмисән вә Аллаһ јанында сәнин һөрмәтин вардыр. ”Абид онунла разылашыб дуа едир, тәзәҹә төвбә етмиш оғлан да онун дуаларына амин дејир. Бир нечә дәгигә кечмәмиш Аллаһ-тәала онларын башы үзәринә бир булуд ҝөндәрир. Онлар јол ҝетдикҹә булуд онлары мүшаијәт едәрәк ҝүнүн гызмар шүаларынын истисиндән горујурду. Онлар ҝәлиб ики јол ајрыҹына чатырлар вә ајрылмалы олурлар. Бир-бири илә худаһафизләшиб ајрылдыгдан сонра, булуд тәзә төвбә етмиш оғланы ҝүнәш шүаларындан горумаг үчүн онун ардынҹа ҝедир.” Сонра Имам Сәҹҹад (ә) әлавә едәрәк бујурду: "Аллаһ-тәала абидин дуаларына ҝөрә јох, тәзәҹә төвбә етмиш ҹаван оғланын дуалара амин демәсинә ҝөрә о булуду ҝөндәрди.” Буна ҝөрә дә хүсусән Гәдр ҝеҹәсиндә төвбә етдикдән сонра Аллаһдан һәр диләк истәнилсә, Аллаһ о дуалары гәбул едәр.
Һәзрәт Әли (ә) бујурур: "Дуа едәркән дуаларын әввәлиндә вә ахырында Пејғәмбәр (с) вә онун Әһли-бејтинә салават ҝөндәрдикдә Аллаһ-тәала о дуалары мүтләг гәбул едәр. Чүнки һәр ким Пејғәмбәр (с) вә онун Әһли-бејтинә салават ҝөндәрсә, мүмкүн дејил ки, Аллаһ-тәала о салаваты вә дуалары гәбул етмәсин. Буна ҝөрә дә, Аллаһын дуаларын әввәлини вә ахырыны гәбул едиб орталарыны гәбул етмәмәси мүмкүн дејил. ”Јахшы олар ки, инсан дуа едәркән мүсәлманлары, өз ата-анасы, гоншулары, гоһум-әгрәбасы вә с. үчүн дә дуа етсин. Чүнки ола билсин, инсанын өзү үчүн етдији дуалар гәбул олмасын, лакин башгалары барәдә етдији дуалар гәбул олсун. Инсанын она пислик едәнләр үчүн дә дуа етмәсиндән Аллаһын хошу ҝәлир. Чох јахшы олар ки, инсана пислик едәнләрин һидајәт олмасы үчүн дә дуа олунсун.
Малик Әштәр бир ҝүн базардан кечәркән, бир нәфәр хурманы јејиб тумуну она атды. Малик она бахыб бир сөз демәди вә өз јолуна давам етди. Маликә хурма туму атан шәхсә дедиләр: "Сән билирсән о кимдир?” Деди: "Јох.” Дедиләр: "О, Малик Әштәрдир.” Һәмин шәхс Малик Әштәрин ҝүҹлү бир пәһливан, сөзү кечән вә вәзифәли бир шәхс олдуғуну билирди. Елә она ҝөрә дә горхудан үзр истәмәк үчүн онун ардынҹа гачды. Ҝөрдү ки, Малик мәсҹидә дахил олду. Онун далынҹа мәсҹидә ҝирәндә ҝөрдү ки, Малик намаза башлады. Орадаҹа әјләшиб Маликин намазы гуртармасыны ҝөзләди. Малик намазы гуртаран кими јанына ҝедиб үзр истәди. Малик она деди: "Мәним мәсҹидә ҝәлмәк мәгсәдим јох иди. Сәнин о һәрәкәтинә ҝөрә бу мәсҹидә ҝәлиб, ики рүкәт намаз гылыб, Аллаһдан сәнин һидајәт олмағыны вә ҝүнаһларынын бағышланмасыны истәдим.” Одур ки, инсан она пислик едәнләр үчүн дә дуа етсә, чох јахшы олар вә бу әмәлә ҝөрә дә Аллаһ ону да бағышлајыб һидајәт едәр.
5) Гураны гаршыламаг.
Гәдр ҝеҹәсиндә бизим өһдәмизә дүшән әмәлләрдән бири будур ки, Гуранын назил олдуғу бу мүбарәк ҝеҹәдә Ону гаршылајаг. Инсан узаг сәфәрдән ҝәлмиш гонағыны гаршалымыг үчүн һәтта ҝеҹәнин јарысы олса да белә онун гаршысына чыхараг һөрмәтлә гаршылајыр. Бәзән гонағын гаршысына чыхмаг үчүн инсан һава лиманына ҝедиб саатларла онун ҝәлишини ҝөзләјир. Бир гонағы гаршыламағын әдәб әрканы олдуғу кими, Гураны гаршыламағын да әдәб әрканы вардыр. Јухарыда ҝејд етдијимиз кими Гуранын назил олдуғу бир ҝеҹәдә ибадәт етмәли вә ҝөз јашы илә ону гаршыламалыјыг. Гәдр ҝеҹәсинин Гуранын назил олдуғу бир ҝеҹә олдуғу үчүн Ону гаршыламағын да өзүнәмәхсус әдәб-әрканы вә әмәлләри вардыр. Гәдр ҝеҹәси Гураны башымызын үзәринә гојуб Аллаһла мүнаҹат едирик. Бу әмәлин мәнасы будур ки, Аллаһ бизә һөрмәт едиб Гуран назил едир вә биз дә һөрмәт әламәти олараг Гураны башымызын үстүндә сахлајырыг, јәни, бүтүн мәхлугатын ичиндә Аллаһ-тәала өз сөзләрини мәктуб шәкилиндә јалныз инсан үчүн ҝөндәрмишдир. Биз дә миннәтдарлыг едәрәк о китабы гәбул едиб башымызын үзәринә гојмагла Онун һәр бир ајәсинә әмәл едәҹәјимизә сөз веририк. Бу әмәлимизлә билдиририк ки, Илаһи, Сән бизә һөрмәт едиб Гуран назил етдијинә ҝөрә биз дә Ону һөрмәтлә гаршылајыб Онун һәр бир ајәсинә әмәл едәҹәјик. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) Гуран барәдә бизә белә бујурур: Гуран охујун, Онун ајәләринә әмәл един вә Ондан узаглашмајын. Гуранын ајәләрини өз фикирләринизлә дүшүнмәјин.
1. Гураны өзүнүз үчүн чөрәкағаҹы етмәјин.
2. Гуранын адындан истифадә едиб өзүнүзә мәгам газанмајын.
Диҝәр бир һәдисдә Һәзрәт белә бујурур: Һәр кәс Аллаһын китабына табе олса (Гурана әмәл етсә), бу китаб һәмин шәхси азғынлыглардан гутарар вә Гијамәт ҝүнү һесаб-китаб заманы һәмин шәхси оддан горујар. Әлбәттә бир даһа гејд етмәк лазымдыр ки, ајәләрини охујуб әмәл едән инсаны Гуран һидајәт едәр вә Ҹәһәннәм одундан горујар. Гураны алыб евдә сахламағын инсана фајдасы олмаз. Гураны ачыб охумаг, ајәләри барәдә дүшүнмәк вә һәр бир ајәсинә Аллаһын истәдији кими дә әмәл етмәк лазымдыр, мәсәлән: Аллаһ-тәала Гуранда тәгрибән 67 дәфә бизи намаза чағырыр. Һәр ким намаз гылырса демәли Гурана һөрмәт едир. Аллаһ- тәала илдә бир ај оруҹ тутмағы ваҹиб едир. Әҝәр бир мүсәлман Рамазан ајында оруҹ тутурса демәли Ислама инаныр вә Аллаһы таныјыр. Әҝәр бир мүсәлман Рамазан ајында үзүрсүз јерә оруҹ тутмурса һәмин шәхс Аллаһа вә Гурана неҹә инаныр? Аллаһ-тәала бу әмәлләри ваҹиб етмәклә инсаны тәмизләјиб һидајәт едәрәк иззәт бәхш етмәк истәјир. Аллаһ инсана оруҹ, намаз вә с. әмәлләри вермәклә бәндәсинин Она јахынлашмасыны истәјир. Гураны баша гојуб Аллаһа вә 14 мәсума анд вермәјин мәнасы будур ки: "Еј Аллаһым, мән Сәнә вә Сәнин ән истәкли бәндәләринә анд вериб төвбә едирәм вә Сәндән өз истәк вә еһтијаҹларымы диләјирәм.”
Гураны баш үзәринә гојуб дуа етмәјин гајдасы беләдир:
1. Бикә ја Аллаһ (10 дәфә)
2. Би Муһәммәдин (с) (10 дәфә)
3. Би Әлијјин (ә) (10 дәфә)
4. Би Фатимәтә (ә) (10 дәфә)
5. Бил Һәсәни (ә) (10 дәфә)
6. Бил Һусејни (ә) (10 дәфә)
7. Би Әлијјибн Һусејн (ә) (10 дәфә)
8. Би Мәһәммәд ибн Әли (ә) (10 дәфә)
9. Би Ҹәфәр ибн Муһәммәд (ә) (10 дәфә)
10. Би Муса ибн Ҹәфәр (ә) (10 дәфә)
11. Би Әлијјибн Муса (ә) (10 дәфә)
12. Би Мәһәммәд ибн Әли (10 дәфә)
13. Би Әлијјибни Муһәммәд (ә) (10 дәфә)
14. Би Һәсән ибн Әли (ә) (10 дәфә)
15. Бил Һөҹҹәти (ә) (10 дәфә)
Бу мүбарәк адлара анд верән заман Гуран баша гојулур. Андлар гуртардыгдан сонра Аллаһдан ҝүнаһларын бағышланмасы вә диләкләр истәнилир. Чүнки бу адлара анд вердикдән сонра инсанын дуалары мүтләг гәбул олунур. Үмумијјәтлә һәр кәс Аллаһы сидг үрәкдән чағырырса, Аллаһ һәмин шәхсә ҹаваб верир. Бу барәдә һәдис вә рәвајәтләр чохдур. Нүмунә үчүн бирини нәзәринизә әрз едирәм: Һәзрәт Ибраһим (ә) пејғәмбәри тонгалын ичинә атдыгдан сонра Нәмрудун мүһасибини хәзинәнин һесабы әскик ҝәлдијинә ҝөрә тутдулар. Мүһасиб тәгсиркар олмадығыны нә гәдәр дедисә бүтләрә нә гәдәр анд ичдисә, хејри олмады. Өз ҹанына, балаларынын ҹанына вә Нәмрудун ҹанына анд ичди, јенә хејри олмады. Нәмруд она инанмады әмр етди ки, ону да Ибраһимин (ә) јанына тонгала атсынлар. Мүһасиб ҝөрдү ки, әли һәр јердән үзүлүб чарәсиз галмышдыр. Одур ки тонгала атыларкән фикрини ҹәмләјиб Аллаһы бир дәфә үрәкдән сәсләди. Аллаһ-тәала мәләкләрә она ниҹат вермәји әмр етди. Мәләкләр дедиләр: "Илаһи! О, кафирдир вә сәни инкар едир. Нијә она ниҹат верирсән?” Аллаһ-тәала бујурду: "О, кафир дә олса, мәним адымы бир дәфә дилинә ҝәтирди. Елә буна ҝөрә дә онун һарајына јетишин!” Ҝөрүрсүнүзмү меһрибан вә мәрһәмәтли Аллаһ өз бәндәсинә кафир олса белә, бир дәфә сәсләмәклә неҹә оддан ниҹат верир? Бәс бизләрә неҹә мәрһәмәт ҝөстәрмәзми? Она иман ҝәтириб мүсәлман олдуғумуз һамынын бу ҝеҹә евиндә јатаркән мәсҹидә топлашыб ојаг галдығымыз һалда ҝөндәрдији мүгәддәс Гураны башымыз үзәринә тутараг һәр шејдән пак олан мәсум пејғәмбәринә вә имамлара ағлар ҝөзлә әл ачыб анд вердијимиз һалда, бизим дуаларымызы гәбул етмәзми? Әлбәттә, гәбул едәр. О бөјүк вә меһрибан Аллаһ Гәдр ҝеҹәсини елә она ҝөрә тәјин етмишдир ки, бәндәләри бу ҝеҹәни ојаг галыб ибадәт етсинләр, Ондан өз дүнја вә Ахирәт умаҹагларыны дилә ҝәтирсинләр, Онун өзүнә пејғәмбәринә вә мәсум имамлара анд версинләр. Беләликлә, Аллаһ-тәала иншәллаһ һамынын дуасыны гәбул едәр.
6) Тәвәссүл етмәк
Бу ҝеҹәнин әмәлләриндән бири будур ки, Әһли-бејти Аллаһла өз арамызда васитәчи гәрар верәк. Аллаһ-тәала Гуранда бујурур: "Еј иман ҝәтирәнләр! Тәгвалы олун. Она (Онун рәһминә вә лүтфүнә говушмаг үчүн) вәсилә сечиб јол ахтарын." Бу ајә бизә билдирир ки, Аллаһла өз арамызда бир васитә тапмалыјыг. Инсанын һәјатында чох ишләр вардыр ки, јалныз вәсилә илә гајдасына дүшүр. Садәҹә бир мисалы нәзәринизә јетирирәм, мәсәлән: ата өз ушағыны һансыса налајиг һәрәкәтинә ҝөрә евдән говур. Һәмин ушаг бир мүддәтдән сонра евә гајытмаг истәјир, лакин атасы онун евә ҝәлмәси илә разылашмыр. Һәмин ушаг атасынын ән јахын достуну вә ја адамыны тапыб ондан хаһиш едир ки, әлиндән тутуб атасынын јанына апарсын. Билир ки, һәмин шәхсин васитәси илә вә онун һөрмәтинә ҝөрә атасы ону бағышлајар.
Һәзрәт Пејғәмбәр(с)-дан сорушдулар: "Ја Рәсулаллаһ, Аллаһла инсанлар арасында ән ҝөзәл васитәләр кимләридир?” Һәзрәт Пејғәмбәр (с) бујурду: "Әли, Һәсән, Һүсејн вә Һүсејнин нәслиндән олан имамлар. Онлар гырылмајан мөһкәм дәстәкдирләр (Үрвәтүл-вүсгадырлар). Онлар сизинлә Аллаһ арасында васитәдирләр.” Башга бир һәдисдә белә бујурур: Һәр ким ниҹат ҝәмисинә минмәк истәјирсә вә һәр кәс Аллаһын мөһкәм олан дәстәјиндән вә ипиндән јапышмаг истәјирсә, мәндән сонра Әли (ә)-ын әтәјиндән мөһкәм тутсун. Онун дүшмәнини өзүнә дүшмән билсин,һәмчинин имамлары өзүнә васитәчи билиб онлара итаәт етсин. Беләликлә гәдр ҝеҹәси Гураны башымызын үзәринә гојуб Пејғәмбәрин, Ханым Фатимеји Зәһра (с.ә)-нын вә он ики имамын адыны он дәфә чәкәрәк Аллаһа анд вермәклә ҝүнаһларымызын бағышланмасыны вә истәкләримизи диләјирик. Бу әмәлин рәмзи дә будур ки, биз Пејғәмбәр (с) вә Әһли-бејт (ә)-ы Аллаһла өз арамызда васитәчи гәрар веририк.
7) Гәдр ҝеҹәсинин намазы.
Гәдр ҝеҹәсиндә гылынан бу намазын бөјүк шәрафәти вардыр. Бу намазы мәғриб намазы илә сүбһ намазы арасындакы вахтда гылыныр. Бу намазын гајдасы беләдир:
Нијјәт: "Гәдр ҝеҹәсинин намазыны гылырам: гүрбәтән иләллаһ.”Сүбһ намазы кими ики рәкәтлидир. Лакин һәр һәмд сурәсиндән сонра једди дәфә Ихлас (Гул һувәллаһу) сурәси охунулмалыдыр. Намазы гуртаран кими фасиләсиз алыны сәҹдәјә гојараг (сәҹдә һалында) јетмиш дәфә "Әстәғфируллаһә вә әтубу иләјһ” дејилир. Имам Садиг (ә) бујурур: "Һәр кәс бу намазы гылдыгдан сонра сәҹдәјә ҝедиб јетмиш дәфә "Әстәғфируллаһә вә әтубу иләјһ” дејәрсә сәҹдәдән галхмамыш Аллаһ һәм онун өзүнүн, һәм дә ата-анасынын ҝүнаһларыны бағышлајар.” Бу намазы гыландан сонра чох јахшы олар ки, инсан баҹардығы гәдәр чох дуа етсин. Һәм өзүнү, һәм дә башгаларыны пак нијјәтлә дуа етмәјин бөјүк савабы вардыр.
8) Јүз рәкәт намаз
Гәдр ҝеҹәсинин мәхсус 100 рүкәт мүстәһәб намазы вар. Бу намаз сүбһ намазы кими ики рәкәт-ики рәкәт гылмаг лазымдыр. (Гејд етмәк лазымдыр ки, бојнунда гәза намазы олан шәхс 6 ҝүнлүк гәза намазларыны да гыла биләр. Бунун савабы һәм 100 рүкәтли мүстәһәб намазын савабыны өдәјәр, һәм дә 6 ҝүнлүк гәза намазыны гылмыш олар).
9) Гуран охумаг.
Гәдр ҝеҹәсиндә ән чох савабы олан әмәлләрдән бири Гуран охумагдыр. Һәр кәс Гуран охуја билирсә һәдис вә рәвајәтләрә әсасән бу ҝеҹә Әнкәбут, Рум вә Духан сурәләрини охуса бөјүк әҹр вә саваба наил олар.
10) Имам Әли (ә) вә Имам Һүсејнин (ә) зијарәти
Гәдр ҝеҹәсинин мүстәһәбб әмәлләриндән бири дә Имам Әли (ә) вә Имам Һүсејин (ә)-ын зијарәтидир.
11) Һәзрәт Әлинин(ә) гатилләринә ләнәт охумаг
Бу ҝеҹәнин ибадәт вә әмәлләриндән бири дә Һәзрәт Әли (ә)-ын гатилинә ләнәт охумагдан ибарәтдир. Јүз дәфә "Аллаһуммәл‟ән гәтәләтә әмирилмөминин.” демәк (Јә‟ни: "Илаһи Әмирәл-мө‟минин Әлинин(ә) гатилләринә ләнәт ет.”).
12) Салаватзикретмәк
ПејғәмбәрвәонунӘһли-бејтинәсалаватҝөндәрмәјинхүсусиләгәдрҝеҹәсиндәбөјүксавабывардыр. "АллаһуммәсәллиәлаМәһәммәдинвәалиМәһәммәд."
13) Ҹөвшән-кәбирдуасыныохумаг
БудуадаАллаһынмүбарәкадларыјазылмышдыр. ҺәркәсАллаһынадларынызикредибчағырырсаАллаһдаһәминшәхсәҹавабверир. Будуаныохумағынчохбөјүксавабывардыр.
14) Ихлассурәсиниохумаг.
Гәдрҝеҹәсиндәмүстәһәбәмәлләрдәнбиридә 1000 дәфә "Ихлас" сурәсиниохумагдыр. Һәркәсбуҝеҹә "Ихлас" сурәсиниохусаАллаһ-тәалаһәминшәхсәбөјүкәҹринајәтедәр.
Диггәт: Хәбәрдәнистифадәетдикдәмәнбәјәистинадлазымдыр
