Хоҹалы фаҹиәси Азәрбајҹан Республикасы илә Ермәнистан арасындакы мүнагишәнин аҹы һадисәләриндән вә ХХ әсрдә мүсәлманлара гаршы төрәдилмиш ҝеносид характерли траҝедијалардан биридир.
1992-ҹи ил февралын 25-дән 26-на кечән ҝеҹә Ермәнистан Силаһлы Гүввәләри тәрәфиндән Русијанын 366-ҹы мотоатыҹы алајынын иштиракы илә Хоҹалы шәһәрини ишғал едәркән, мүсәлман әһалијә гаршы хүсуси гәддарлыг тәтбиг олунду.
Бу аҹы һадисәдә 613 нәфәр шәһид, 487 нәфәр әлил олду вә 1275 мүлки шәхс, о сырадан јашлы, ушаг вә гадын Ермәнистан гүввәләринин әсирлијинә кечди. Ејни заманда, 150 нәфәр иткин дүшдү вә бу ҝүнәдәк онларын талеји һагда һеч бир хәбәр јохдур. Хоҹалы сојгырымы һеч шүбһәсиз Гарабағ мүнагишәси заманы баш вермиш ән дәһшәтли һадисәләрдән биридир. Ермәниләрин төрәтдији бу сојгырымы реҝиона Иран Ислам Республикасынын хариҹи ишләр назири Әли Әкбәр Вилајәтинин васитәчилик миссијасы илә сәфәри ҝүнләринә тәсадүф едиб. О, февралын 25-дә Азәрбајҹанын һакимијјәт рәһбәрләри илә ҝөрүшмүш вә февралын 27-дә Гарабаға, сонра исә Ермәнистана сәфәр планлашдырырды. Бунунла әлагәдар олараг тәрәфләрин разылығы илә февралын 27-дән мартын 1-дәк үчҝүнлүк атәшкәс елан едилмишди. Лакин ермәниләр она мәһәл гојмадылар вә вәдләринә хилаф чыхдылар.
Мараглыдыр ки, о вахт Гәрб тәрәфиндән Хоҹалыда јашанан вәһшилијә ҝөз јумулду вә Ислам дүнјасы нөвбәти икили стандартларын шаһиди олду. Һәтта үстәлик АБШ Конгреси тәрәфиндән Азәрбајҹан Республикасына гаршы санксијалар тәтбиг едиләрәк 907-ҹи дүзәлиш иҹраја гојулду. Бу ајры-сечкилик әлбәттә ки, әввәлләр дә тәҹрүбә олунмушду вә Фәләстин мәсәләсиндә икили јанашманын шаһиди олмушдуг, она ҝөрә дә АБШ-ын тимсалында Гәрб дүнјасынын мүсәлман гырғынындан кәдәрләнәҹәјини ҝөзләмәк олмазды.
Јери ҝәлмишкән билдирәк ки, Хоҹалы һадисәси бу ҝүн аилә режиминин өзүнә тәрәфдаш сечдији гәддар сионист Исраил режиминин Фәләстиндә мүсәлманлара гаршы төрәтдији ҹинајәтләрдән о гәдәр дә фәргләнмир; хүсусилә дидәрҝин дүшүб, Ливанда Сәбра вә Шәтила дүшәрҝәләриндә мәскунлашан фәләстинлиләрин гығын едилмәсини, вә ја АБШ-ын Ираг вә Әфганыстанда јашатдығы траҝедијаны хатырладыр.
Гәрибәдир ки, һеҝемончу дөвләтләр мүсәлманларын Хоҹалыда гырғын едилмәсинин гаршысында сусдулар. Амма бу дөвләтләрдән фәргли олараг Хоҹалы сојгырымы мәсәләсиндә Иран Ислам Республикасы да дахил олмагла Ислам Әмәкдашлыг Тәшкилаты 2012-ҹи илдә Хоҹалы фаҹиәсини сојгырымы олараг таныды
342/