Әһли Беjт (әлеjһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлиjи- Гураны Кәрими әзбәрләмәjин бәрәкәтләриндән бири дә будур ки, инсан зеһни ҹаван галыр. Ағыл әҝәр ҹаван галарса, даһа чох елмләри өjрәниб, гоҹа jашларында белә ону jаддан чыхартмаз.
Һафизәни ҝүҹләндирмәjә даир чох саjда һәдисимиз вардыр ки, онлары дөрд дәстәjә бөлмәк олар.
Биринҹи дәстә һәдисләр бизә һафизәни ҝүҹләндирмәк үчүн бир нечә ҝиҝиjена гаjдаларына риаjәт етмәjимизи төвсиjә едир.
Икинҹи дәстә һәдисләр бәзи jеjәҹәкләрдән чәкинмәклә вә бәзиләрини jемәклә һафизәни ҝүҹләндирә биләҹәjимизи сөjләjир.
Үчүнҹү дәстә һәдисләр һафизәни зәиф вә jа ҝүҹлү олмасыны психоложи мәсәләләрлә бағлаjыр вә бәзи аддымлар атмағы төвсиjә едир.
Дөрдүнҹү дәстә һәдисләр исә сөjләjир ки, һафизә зәифилjинин гаршысыны алмаг олар вә ону тәмрин етдирмәклә ҝүҹләндирмәк мүмкүндүр.
1. Ҝиҝиjенаjа риаjәт етмәк.
Һафизәнин вә ағлын саламатлығынын бәдән сағламлығы илә бирбаша әлагәси вардыр. “Сағлам ағыл сағлам бәдәндә олар”. Она ҝөрә дә сағлам ҝәзинти, идман етмәк бәдини сағлам сахладығы үчүн, чох төвсиjә едилмишдир. Һәдисләр еjни заманда бизә: дишләры фырчаламағы, дырнаглары тутмағы, дәриjә jағын чәкилмәсини, ҝүн әрзиндә jатмағы, ган алманы төвсиjә едир.
2. Сағлам гидаланма.
Сағлам гидаланма вә jедикләримиздә ифрат етмәмәк һафизәни ҝүҹләндирәр вә ону гоҹалмаға гоjмаз. Һәдисләр бизә: балы, мәрҹини, әти, хүсусилә дә боjун әтини, кәрәвизи, күдуну, семизотуну, лобjаны, сиркәни, нары, гарағаты, һалваны, күндүрү jемәjи төвсиjә едир. Һәмчинин пендирдән, турш алмадан, кешнишдән чәкинмәjи төвсиjә едир. Һәмчинин jеjән заман ифрат етмәмәк һафизәни ҝүҹлү сахлаjар.
3. Психолоҝиjанын ҝүҹләндирилмәси.
Инсан психолоҝиjасынын сағлам олмасы һафизәни дә сағлам вә ҹаван сахлаjар. Бунун үчүн Аллаһы чохлу jада салмаг, Ондан jардым диләмәк, Гуран охумаг, хүсусилә дә “Аjәтүл-күрсү”нү охумаг, надан инсанларла әхлага риаjәт етмәк һафизәни ҹаван сахлаjар. Һәмчинин бәзи әмәлләр вардыр ки, онлардан чәкинәрәк һафизәни ҝүҹләндирмәк олар: гәбирләрин үзәриндәки jазылары охумаг кими.
4. Һафизәни тәмрин етмәк.
Идман инсанын бәдәнини сағлам сахладығы кими, тәкрарлар вә тәмринләр дә инсанын ағлынын сағлам галмасына хидмәт едәр. Имам Әли (ә) бу һагда буjурур: “О кәс ки, чохлу бәһс едәр вә дәрс верәр, өjрәндикләрини унутмаз вә билмәдикләрини дә өjрәнәр”.
Гураны әзбәрләмәк үчүн дуалар.
Бунлардан башга Пеjғәмбәр (с) Имам Әлиjә (ә) хүсуси бир дуа өjрәтмишди ки, онун jардымы илә Гураны әзәбәрләмәк асан олар.
اَللّـهُمَّ ارحَمنی بِتَــْرکِ مَعاصِیکَ اَبَـداً مَا اَبقَـیتَـنی وَارحَمنی مِن تَکَـلُّفِ مَا لا یَـعنینی، وَارزُقنی حُسْنَ المَنظَـرِفیما یُـرضِیکَ عَنّی، وَ اَلـزِم قَـلبی حِفــظَ کِتابِکَ کَما عَلَّـمتَنی وَارزُقنی أن أتلُوهُ عَلَی النَّحـوِ الَّـذی یُـرضِیکَ عَـنّی، اَللّـهُمَّ نَـوِّر بِکِتابِکَ بَصَری، وَاشرَح بِهِ صَدری، وَ فَــرِّح بِهِ قَلبی، وَاطلِق بِهِ لِسَانی، وَاستَـعـمِل بِهِ بَدَنی وَ قَـوِّنی عَلی ذلِکَ وَ أعِنّی عَلَیهِ أنَّهُ لا مُعینَ عَلَیهِ الا اَنتَ لا الهَ الا اَنتَ ”
Дуанын киpил графикасы илә охунушу:“Әллаһуммәр- һәмни би тәрки мәасикә әбәдән ма әбгәjтәни, вәр- һәмни мин тәкәллүфи ма ла jәнини, вәр- зугни һуснәл мәнзәри фима jурзикә әнни, вә әлзим гәлби һифзә китабикә кәма әлләмтәни вәр- зугни ән әтлуһу әлән- нәһвилләзи jурзикә әнни, Әллаһуммә нәввир би Китабикә бәсәри, вәш- рәһ биһи сәдри, вә фәрриһ биһи гәлби, вә әтлиг биһи лисани, вәс- тәмил биһи бәдәни вә гәввини әла заликә вә әинни әлеjһи әннәһу лә муинә әлеjһи иллә әнт лә иләһә иллә әнт.”
Шеjх Туси “Мисбаһ мүтәһәҹәд” китабында jазыр: “Һәр ким Гураны һифз етмәк истәсә, ҹүмә ҝеҹәси дөрд рүкәт намаз гылсын ки, биринҹи рүкәтдә “Һәмд” вә “Јасин” сурәсини, икинҹи рүкәтдә “Һәмд” вә “Духан” сурәсини, үчүнҹү рүкәтдә “Һәмд” вә “Сәҹдә” сурәсини, дөрдүнҹү рүкәтдә исә “Һәмд” вә “Мүлк” сурәсини охусун. Тәшәһһүддән аjрыландан сонра Аллаһа һәмд етсин, Пеjғәмбәрә (с) салават ҝөндәрсин вә мөминләр үчүн истиғфар етсин. Сонра исә десин:
” اَللّـهُـمَّ ارْحَـمْنِی بِـتَرکِ الْمَـعَاصِی اَبَداً مَا اَبْـقَـیْـتَنِی وَارْحَـمْنِی مِنْ اَنْ اَتَکَـلَّفَ مَا لا یَعنِـینِی وَارزُقْـنِی حُسنَ النَّـظَـرِ فیما یُـرضِیکَ عَنّی. اَللّـهُمَّ بَـدِیعَ السَّمَاوَاتِ وَالاَرْضِ ذا الجَــلالِ وَ الاِکرامِ وَالْـعِـزَّةِ الَّتِی لاتُرامُ. اَسْـاَلُکَ یَا اَللهُ یَا رَحْمَانُ بِـجَـلالِکَ وَ بِنورِ وَجْـهِکَ أنْ تُـلْـزِمَ قَـلْبِی حَـفِـظَ کِتَابِکَ کَمَا عَلَّـمْـتَـنِی وَارزُقْـنِی اَنْ اَتلُـوَهُ عَلَی النَّحْـوِ الَّـذِی یُـرْضِیکَ عَنِّی وَ اَسْـاَلُکَ اَنْ تُـنَوِّرَ بِکِتَابِکَ بَـصَـرِی وَ تُـطْلِقَ بِهِ لِسَانی وَ تُـفَـرِّجَ بِهِ قَلْـبِی وَ تَشْـرَحَ بِهِ صَـدْرِی وَ تَسْـتَـعْمِلَ بِهِ بَدَنی وَ تُـقَـوِّینَی عَلَی ذلِکَ وَ تُـعینَنِی عَلَیهِ فَـاِنَّهُ لا یُعـینُ عَلَی الْـخَـیْرِ غَـیرُکَ وَ لا یُـوَفِّــقُ لَهُ اِلا اَنْتَ ”
Дуанын киpил графикасы илә охунушу:“Әллаһуммәр- һәмни би тәрки мәасикә әбәдән ма әбгәjтәни, вәр- һәмни мин тәкәллүфи ма ла jәнини, вәр- зугни һуснәл нәзәри фима jурзикә әнни. Әллаһуммә бәдиәс сәмәвати вәл әрз, зәл ҹәләли вәл икрами вәл иззәтил ләти лә турам. Әсәлукә jә Әллаһу jә Рәһмәну би Ҹәләликә вә бинури Вәҹһикә ән тулзимә гәлби һәфизә Китабикә кәма әлләмтәни вәр- зугни ән әтлуһу әлән- нәһвилләзи jурзикә әнни, вә әсәлукә ән тунәввирә би Китабикә бәсәри вә тутлигә биһи лисани вә туфәрриҹә биһи гәлби вә тәшрәһә биһи сәдри вә тәстәмилә биһи бәдәни вә тугәввинә әлә зәликә вә туинәни әлеjһ, фә иннәһу лә jуину әләл хәjри ғәjрук вә лә jувәффигу ләһу иллә әнт.”
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәjә истинад лазымдыр
