Әһли Бејт (әлејһимус сәлам) -АБНА- Хәбәр Аҝентлији- Гуран-и Кәримдә бујурулур:
1. Онлар (намазларында) ријакарлыг едәр…
2. Еј иман ҝәтирәнләр! Сәдәгәләринизи малыны ријакарлыгла (өзүнү халга ҝөстәрмәк үчүн) сәрф едән, Аллаһа вә ахирәт ҝүнүнә инанмајан шәхс кими, миннәт гојмаг вә әзијјәт вермәклә пуча чыхармајын…
Аллаһ-Таала инсаны јалныз ибадәт үчүн хәлг етдијини бујурур. Чүнки Онун һеч кимдән вә һеч нәдәјә еһтијаҹы јохдур. Ибадәт исә инсанын өз тәкамүлү үчүндүр вә Аллаһа һеч бир фајдасы јохдур. Тәбии ки, јалныз һәгиги ибадәт инсаны инкишаф етдирә биләр. Сорушула биләр ки, ибадәтин дә гејри-һәгигиси олур? Бәли, рија гатгылы ибдаәт нәинки инсанын мәгамыны јүксәлтмир, һәтта ону алчалдыр.
Рәвајәтләрдә нәгл олунур ки, намаз гылдығы заман әтрафдакыларын ону ҝөрмәси үчүн саға-сола баханлар гијамәт ҝүнү улаг кими мәһшур олар, сәһнәјә ҝәтириләр. Доғрудан да, падшаһын һүзурунда дајаныб гара гуллара бахан адам ахмаг дејилми?! Ахмаглыгдыр бу, амма белә јарандығымызы зәнн едирик.
Рија, икиүзлүлүк, өзүнүнүмајиш Гуран-и Кәримдә мәзәммәт олунмуш сифәтләрдәндир. Һәзрәт Пејғәмбәр (с) бир һәдисдә бујурур: “Бир әмәлдә зәррәҹә рија олса, Аллаһ-Таала бу әмәли гәбул етмәз.” Бу һәдис Аллаһ нәзәриндә ријакарлығын рәзиллијини ҝөстәрир.
Мәрһум ариф Ајәтуллаһ Беһҹәт рија барәдә дејир:
Ибадәтдә рија олса, бу ибадәт батилдир. Бәзиләри ријанын ибадәти батил етдијини дејир, башга һалларда ријаны мүмкүн сајыр.
Амма рија өзү ријаја дәрман ола биләр. Мәсәлән, бир шәхс шәһәр башчысынын һөрмәтини газанмаг истәјир. Бу мәгсәдлә онун көмәкчинә јахынлашыр, онун гәлбини әлә алыр ки, бу адам башчыја васитә олсун. Белә һалда јахшы олар ки, инсан өзүнә десин: Сән бу көмәкчинин диггәтини газансан да сон сөз башчынындыр вә јахшы олар ки, бирбаша башчыја јахынлашасан. Истәнилән бир вәзијјәтдә иш саһибинин диггәт вә һөрмәтини газанмаг үчүн онун әтрафындакылара јох, шәхсән өзүнә јахынлашмаг мәнтигидир. Јәни кичик мәгамлылар гаршысында ријакарлыг етмәкдәнсә, бөјүк мәгамлылар гаршысында ријакарлыг едәк.
Инсан ағыллы олса баша дүшәр ки, шәһәр, өлкә башчысындан да бөјүк мәгама саһиб олан варлыг мөвҹуддур. Нә үчүн ән бөјүјүн гаршысында өзүнү ҝөстәрмәк мүмкүн олан һалда кичикләрин гаршысында ријакарлыг едәсән?! Белә рәфтар ағыл вә мәнтигдән узагдыр. Әҝәр инсан ән бөјүјүн гаршысында ријакарлыг етсә ашағыларын гаршысында ријакарлыгдан гуртарар. Демәк, ән дүзҝүн јол аләмләрин рәбби олан Аллаһ гаршысында әјилмәк, она хош сөләр демәк, онун гаршысында кичилмәкдир. Нә үчүн гадир вә мәрһәмәтли Аллаһ олан заман чарәсиз бәндәләр гаршысында кичиләк?!
Бир инсана улаг десәләр чох нараһат олар. Амма улаг үчүн падшаһла гулун, ҝүҹлү илә зәифин, варлы илә јохсулун фәрги јохдур. Инсан исә бу фәргләрә диггәли олмалыдыр. Әҝәр диггәтли дејилсә, Аллаһын гаршысында дуранда ади адамларын диггәтини ҹәлб етмәк үчүн вурнухурса онун ағлына шүбһә етмәјә дәјәр.
Аман савадсызлыг әлиндән! Бу бәла инсаны һагг јолдан аздырар. Иблис өзү Аллаһ-Таалаја дејир ки, мүхләсләрдән башга бүтүн бәндәләрини аздыраҹағам. Амма о өзү дә ҹаһил иди, Аллаһын әмрини јеринә јетирмәји Аллаһа јох Адәмә сәҹдә сајырды.
Бәли, заһири ҝөзәллик бир варлығын дәјәрини ҝөстәрмир. Тавус нә гәдәр ҝөзәл олса да һејвандыр. Баһалы ја уҹуз ҝејимин инсанын дәјәинә һеч бир тәсири јохдур.
Ағыллы олсаг Иблис кими алданмарыг, Аллаһын әмрләринә итаәт едәрик.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
