Анҹаг бир шеј ајдындыр ки, АИҺМ-ин Мөвсүм Сәмәдов вә исламчыларын иши илә бағлы гәрары нөвбәти дәфә Азәрбајҹан дөвләтинин имиҹинә мәнфи тәсир ҝөсәтәрҹәк, һөкумәт бөјүк еһтимала јүксәк мәбләғдә компенсасија өдәмәјә мәҹбур едиләҹәк. Бундан башга исламчыларын ҝүнаһсыз олараг һәбс олунмасы мәсәләси бејнәлхалг гурумларын ҝүндәминә дашынаҹаг вә АШ ПА-нын Азәрбајҹана тәләбләринин сырасына исламчыларын азадлыға бурахылмасы мәсәләси дә салынаҹаг. Вә мүмкүндүр ки, һөкумәт ҝәлән илки сечкиләр өнҹәси вә јахуд сонракы мәрһәләдә бејнәлхалг тәзјигләри азалтмаг үчүн сијаси мәһбусларын, о ҹүмләдән исламчыларын азадлыға бурахылмасыны тәмин етсин.
2011-ҹи илин јанварында һәбс олунмуш Ислам Партијасынын сәдри Мөвсүм Сәмәдов вә даһа бир нечә исламчынын ишинә Али Мәһкәмәдә бахылаҹағы ҝөзләнилир. Һәләлик мәһкәмә просесинин вахты бәлли дејил. Анҹаг Али Мәһкәмәнин әввәлки инстансија мәһкәмәләрнин вердији гәрары ләғв едәҹәјинә чох аз адам инаныр. Бу сәбәбдән дә шәрти олараг “исламчылар” адланан групун иши бөјүк еһтималла Авропа Инсан Һүгуглары Мәһкәмәсинә дашынаҹаг. Тәбии ки, дөвләт башчысы онлары бу мүддәтдә әфв етмәсә. Һазырда бу чох аз еһтимал олунур.
Әслиндә, исламчылар Авропа Мәһкәмәсинә мүраҹиәт етмәјә әввәлдән һазырлашыблар. Һәлә пајызда елан олунду ки, Мөвсүм Сәмәдовун һүгугларыны Авропа Мәһкәмәсиндә вәкили Анар Гасымлы илә јанашы, мәшһур франсалы вәкил Андре Чами дә мүдафиә едәҹәк. Пајызда Бакыда олан Чами М.Сәмәдовун иши илә бағлы мәлумат топлајыб. Бундан башга мәтбуатда Андре Чаминин АШПА-нын Азәрбајҹанда сијаси мәһбуслар үзрә мәрузәчиси Кристофер Штрассерлә ҝөрүшәрәк Мөвсүм Сәмәдовун иши илә бағлы мүәјјән мүзакирәләр апардығы һагда хәбәрләр дәрҹ олунду. Франсалы вәкил М.Сәмәдову сијаси мәһбус адландырыб вә азадлыға бурахылмасы үчүн Авропада әлиндән ҝәләни едәҹәјини дејиб.
Анҹаг гејд олундуғу кими, АИП сәдринин иши һәләлик Али Мәһкәмәдә јубадылыр. Хатырлдаг ки, Мөвсүм Сәмәдов вә партијанын рәһбәрлијинә дахил олан бир нечә нәфәр, еләҹә дә М.Сәмәдовун бир нечә јахын гоһуму вә АИП үзвү олмајан бир нечә руһани 2011-ҹи илин јанварында һәбс олунуб. Онлара гаршы ганунсуз силаһ сахлама, наркотик васитә, еләҹә дә дөвләт чеврилишинә ҹәһд маддәси илә ҹинајәт иши ачылыб. 2011-ҹи илин октјабрында Ағыр Ҹинајәтләрә даир Мәһкәмәдә һаким Елдар Исмајылов мәһкәмә һејәти АИП сәдри Мөвсүм Сәмәдова 12 ил, Фирдовси Мәммәдрзајевә 10 ил, әмиси оғлу Дәјанәт Сәмәдова 10 ил, партијанын сәдр мүавини Вагиф Абдуллајевә 11 ил, Астара рајон тәшкилатынын сәдри Руфулла Ахундзадәјә 11 ил 6 ај, Масаллы руһаниси Фәрамиз Аббасова 11 ил һәбс ҹәзасы вериб. Әслән Ләнкәрандан олан мүстәгил руһани Зүлфүгар Микајылзадәјә исә 5 ил сынаг мүддәти олмагла 11 ил шәрти һөкм охунмушду. Гејд едәк ки, АИП сәдринин мүавини Вагиф Абдуллајев бу илин јајында һәбсханада дүнјасыны дәјишиб.
2012-ҹи илин мајын 17-дә Бакы Апеллјасија Мәһкәмәси исламчыларла бағлы Ағыр Ҹинајәтләр Мәһкәмәсинин гәрарыны гүввәдә сахлајыб. Гануни проседурлара әсасән, Али Мәһкәмәнин гәрарындан асылы олараг Мөвсүм Сәмәдов вә онунла һәбс олунанларын иши Авропа Мәһкәмәсинә ҝөндәриләҹәк. Анҹаг ҝөрүнән одур ки, АИП сәдринин иши јерли инстансија мәһкәмәләриндә јубадылыр. Артыг ики ил тамам олур вә һәлә ки Али Мәһкәмәнин гәрарынын олмамасы белә демәјә әсас верир ки, исламчыларын иши Азәрбајҹанда узун мүддәт ләнҝидиләҹәк. Ејни заманда нәзәрә алсаг ки, Азәрбајҹандан Авропа Мәһкәмәсинә ҝедән шикајәтләрә бахылма мүддәти 6-8 ил чәкир, о заман јахын илләр үчүн Авропа Мәһкәмәсиндән М.Сәмәдовун азадлыға бурахылмасында рол алаҹағыны дүшүнмәк садәлөвлүк оларды. Илк нөвбәдә она ҝөрә ки, јухарыда гејд етдијимиз кими, АИҺМ бир гајда олараг Азәрбајҹандан ҝедән шикајәтләрә 6-8 ил әрзиндә ҹаваб верир. Мәсәлән, өтән һәфтә Азәрбајҹанла бағлы 10 шикајәт үзрә АИҺМ-ин гәрары елан олунду. Анҹаг бу шикајәтләр 2003-ҹү ил президент сечкиләри заманы баш верән һадисәләрлә әлагәдәр иди, јәни тәхминән 8 ил јубанмышды. АИҺМ үзрә Азәрбајҹандан олан танынммыш вәкил Интигам Әлијев буну АИҺМ-дә кадр чатышмазлығы вә шикајәтләрин чох олмасы илә изаһ едиб. Анҹаг факт фактлығында галыр ки, шикајәтләрә бахылмасы узун заман алыр.
Икинҹи бир мәгам Азәрбајҹан һакимијјәтинин АИҺМ-ин гәрарларына мүнасибәтидир. Мәсәлән, АИҺМ ики ил әввәл һәбсдә олан журнаыист Ејнулла Фәтуллајевин һәбсинин ганунсуз олдуғу вә дәрһал азадлыға бурахылмасы илә бағлы гәрар чыхарса да, һәмин әрәфәдә ҹәзачәкмә мүәссисәсиндә Е.Фәтуллајев үчүн јени бир ҹинајәт иши ачылды вә Фәтуллајев фактики олараг јени иттиһамла һәбсдә сахланылды. Јалныз 2011-ҹи илдә өлкә башчысы журналисти әфв етдикдән сонра о азадлыға чыхды.
Авропа Инсан Һүгуглары Мәһкәмәсинин Мөвсүм Сәмәдовун иши илә бағлы әдаләтли гәрар верәҹәји шүбһә доғурмур. Просесә гошулан франсалы тәҹрүбәли вәкилин Сәмәдовун ҝүнаһсыз олмасыны сүбут етмәкдә хүсуси рол ојнајаҹағы ајдындыр. Анҹаг АИҺМ-ин гәрары вә еләҹә дә Авропа Шурасынын М.Сәмәдовла бағлы һөкумәтә тәзјигләринин мүсбәт нәтиҹә верәҹәјини индики һалда прогнозлашдырмаг мүмкүн дејил.
Анҹаг бир шеј ајдындыр ки, АИҺМ-ин Мөвсүм Сәмәдов вә исламчыларын иши илә бағлы гәрары нөвбәти дәфә Азәрбајҹан дөвләтинин имиҹинә мәнфи тәсир ҝөсәтәрҹәк, һөкумәт бөјүк еһтимала јүксәк мәбләғдә компенсасија өдәмәјә мәҹбур едиләҹәк. Бундан башга исламчыларын ҝүнаһсыз олараг һәбс олунмасы мәсәләси бејнәлхалг гурумларын ҝүндәминә дашынаҹаг вә АШ ПА-нын Азәрбајҹана тәләбләринин сырасына исламчыларын азадлыға бурахылмасы мәсәләси дә салынаҹаг. Вә мүмкүндүр ки, һөкумәт ҝәлән илки сечкиләр өнҹәси вә јахуд сонракы мәрһәләдә бејнәлхалг тәзјигләри азалтмаг үчүн сијаси мәһбусларын, о ҹүмләдән исламчыларын азадлыға бурахылмасыны тәмин етсин.
Диггәт: Хәбәрдән истифадә етдикдә мәнбәјә истинад лазымдыр
