Аллаһым, Бөјүклүјүн гаршысында кичиклијими һисс едәрәк аҹизанә бир шәкилдә бу мәктубу јазырам.
Еј Рәббим, Сәнин адыны һәр јердә ешидирдим.
Әтрафымда бир чохларынын ибадәт етдикләрини дә ҝөрүрдүм. Онлара бахыб һәвәсләнирдим, “мән нијә намаз гылмајым ки?” дејиб намаза башладым. Дүшүндүм ки, Сәнә севҝими ҝөстәрмәјим үчүн намаздан бөјүк бир ибадәт ола билмәз.
Һардан биләјдим ки, ибадәт кичик шејләрдән башлајыр. О инсанларла ҝөрүшәндә бөјүк бир үрәклә “мән дә намаз гылырырам” дејирдим. Амма диҝәр ибадәтләрдән сөһбәт ачылан кими,”иншааллаһ ҝәләҹәкдә едәрәм, һәлә өзүмү һазыр һисс етмирәм”- дејиб сөһбәтдән гачырдым. Дүнја немәтләринә башым елә гарышмышды ки, онларын јанындан ҝедәндә вердијим о ҹавабдан утанмаға белә вахт тапмырдым.
Нәји ҝәләҹәкдә едәҹәкдимки? Һансы ҝәләҹәкдә едәҹәкдим? Мән нәјә һазыр дејилдим? Ҝәзмәјә, әјләнмәјә, алыш-веришә, бош сөһбәтләрә даим һазыр икән ибадәтләрә нијә һазыр дејилдим ҝөрәсән?
Еј ҝүнаһкарларын сығынаҹағы, мән һеч кәси јох, өзүмү алдадырдым садәҹә.
Таки о ҝүнә гәдәр.
Һәр заманкы ади ҝүнләрдән бири иди. Отурмушдум аиләмлә бирҝә. Нәјинсә һаггында данышырдылар вә анам: “Иншааллаһ Аллаһ јол ачар”-деди. Даим ешитдијим “Аллаһ” кәлмәси һәмин ан мәни чох дүшүндүрдү. Чыхдым о отагдан вә кәнара чәкилдим. Бу ҝүнә кими ҹәсарәт етмәдијим о суалы вердим өз-өзүмә : “сән Аллаһ һаггында нә билирсән?”. “Мән һеч нә билмирәм, садәҹә ушаглыгдан о кәлмә илә бөјүмүшәм”- дедим.
Кимсә мәнә бу сөзләри пычылдады санки : “Бәлкә Аллаһ јохдур, сәнә ушагкән һәр һансы бир ады десәјдиләр вә “сәни О јарадыб”, “Она дуа ет” сөзләри илә бөјүсәјдин танрын О оласы дејилди? Онда да о ады дејиб дуа едәҹәкдин. Танымадығын о Аллаһа неҹә инанырсан? Онун һаггында “садәҹә о ады ешидәрәк бөјүмүшәм” дејирсән. Сәнә јалан демәдикләрини һардан билирсән? Инсан танымадығыны неҹә севә биләр?! Һаггында һеч нә билмәдијин о Аллаһы севдијини дүшүнүрсән? Сән кими алдадырсан?”
О ан дүнјам дағылды санки, һәгигәтән дә мәнә Аллаһ јох, башга бир ад десәјдиләр мән о ады дејиб дуа едәҹәкдим.
Әслиндә тарих китабларында чохаллаһлылыг һаггында охумушдум. Гәдим Мисирдә баш аллаһ Амон сајылырды .Анубис өлүм аллаһы, Ра дүнјанын јарадыҹысы һесаб олунан ҝүнәш аллаһы, Осирис тәбиәт аллаһы вә с. бу кими чохлу аллаһлара ситајиш едирдиләр. Гәдим Еллин дөврүндә, Ромада, Иранда, Һиндистанда, Чиндә вә б. сивилизасијаларда да буна бәнзәр иди. Һалбуки, бәшәријјәтин һаггы-һәгигәти тапыб лајигли јашамалары вә өлмәләри үчүн һәр гөвмә ислаһатчылар, пејғәмбәрләр ҝөндәрилмишди. Лакин сонунҹу пејғәмбәрә гәдәр онлардан аз бир дәстә һәмин пејғәмбәрләрә иман ҝәтирдикдән сонра јолларындан сапмамышдылар. Әрәбләрдә дә вәзијјәт гармагарышыг иди. Бәзиләри тамам јолларыны азмыш, бәзиләри әввәлки монотезмдән бәзи елементләри сахлајараг јени әлавәләр дә етмиш, чох аз гисм инсан исә тәкаллалыгда гәар тута билмишди. Даһа сонра Мәһәммәд Пејғәмбәр(с.) Ислам динини тәблиғ етмиш вә әрәбләрин әксәријјәти Исламы гәбул едәрәк мүсәлман олмуш, заманла да Ислам бүтүн дүнјаја јајылмышды. Бу тарих китабларындан демәк олар ки һамынын билдији примитив мәлуматларымдан иди. Мән дә мүсәлманлығын нә олдуғуну билмәјән “мүсәлман”лардан садәҹә бири идим.
Бунлары дүшүнәндә чох утандым һәмин ан, Еј гулларынын етдији һәр шеји ҝөрән Шаһид, чох утандым.. Доғрудан да, мән Сәнин һаггында һеч нә билмәдән Сәни неҹә севә биләрдим? Һәтта севҝими ҝөстәрмәк үчүн намаз да гылдығымы дүшүнүрдүм. Ән чох да һәр дара дүшән кими Сәндән јардым истәдијимә утандым. Еј мәғлуб олмајан Галиб, мәним достлуғум да, севҝим дә елә бура гәдәр имиш. Севҝими Сәни танымадан гылдығым о намазларла ҝөстәрдим, һансыки гәзасы даһа чох олан о намазларла. Достлуғуму да ки, Сәнин истәкләрини ҝәләҹәјә сахламагла, амма өз истәкләримин һәмин ан реаллашмасыны истәмәклә ҝөстәрирдим.
О ҝүндән сонра сөз вердим ки, Аллаһым, Сәни ахтараҹам, балығын сују ахтардығы кими. Әҝәр тапсам бәһанәләри јығышдырыб, Сәнин истәдијин кими бири олмаға вар ҝүҹүмлә чалышаҹам.
Еј јохсулларын битмәјән вә түкәнмәјән сәрвәти олан Рәббим, мән һардан биләјдим ки, Сәни ахтармаға ҝәрәк јох имиш, океанын ортасында јашајан балығын сују ахтармасына ҝәрәк олмадығы кими. Һәр јердә ашкар ҝөрүнәни неҹә ахтара биләрәм ахы?! Бахыб да Сәни ҝөрмәдијим һеч нә олмады. Ҝеҹә илә ҝүндүзүн бир- бирини әвәз етмәси, о гара торпагдан чыхан ҹүрбәҹүр дадлар, онларын рәнҝләри, јата билмәк вә сәһәр јенидән ојана билмәк, ҝәнҹлик вә сүрәтлә ҝәлиб ону әвәз едән гоҹалыг һамысы Сәндән ҝәлиб Сәнә дә дөнәҹәјимиздән хәбәр верирди.
Ҝәнҹ бир рәфигәмизин дүнјасыны дәјишмәси илә горхуларым артды. Ҝәләҹәјә сахладыгларымы етмәјә тәләсмәјә башладым.
Еј немәтләринә нанкор олдуғумуз һалда зүлм етмәјән, бу дүнјада мәрһәмәтли, о дүнјада исә јалныз Адил олан Аллаһым, бизә вердијин ән бөјүк немәтләрдән бири дә ҝәнҹликдир.
Ушагкән һәјатла таныш олуруг, гоҹаланда исә ҹанымызын ағрысынын, тагәтсизлијимизин гајғысыны чәкирик. Нә едириксә, нә газанырыгса, чохуну ҹаванлыгда газанырыг.
Нә јахшы ҹәсарәт едиб о суалы өз-өзүмә верә билдим. Әҝәр о сөһбәтләрдән гача-гача гоҹалсајдым...? Дөнүшү олмајан пешманчылыгла дәјәрләндирә билмәдијим о өмрә ағлајаҹагдым садәҹә. Сәнин мәрһәмәтин сонсуздур, бәлкә дә бағышлајарсан белә демирәм. Сән бағышлајарсан..
Бәс мән, мән утанмајаҹам? Фәда етмәјә бир шеј галмајанда, өзүмү јад бахышлардан горујаҹағым бир ҝөзәллијим галмајанда, тәрбијә едәҹәјим бир нәфсим олмајанда ибадәт едәҹәм? Бәс мән утанмајаҹам о ибадәтдән? Мәнә ән чох утанҹвериҹи амилин Сәнин мәрһәмәтин олдуғуну дүшүнәркән ...?
Нә јахшы Сәни тапдым вә Сәни тапана кими јашамадығымы ҝөрдүм. Сәнин вердијинин гаршысыны алаҹаг, вермәдијини верәҹәк һеч бир варлығын олмадығыны, чохлуғуна гүррәләнилән о пулун Сән истәмәјәндә һеч бир ишә јарамадығыны ҝөрдүм, Ја Рәбб!
Синәсини габаға вериб ҝәзән инсанларын јағышын алтында неҹә бүзүшдүкләрини, назлы-гәмзәли јеришләрин зәлзәлә заманы неҹә сүрәтли бир гачыша чеврилдијини, пәһләван кими ҹанлы адамлары ҝөзлә белә ҝөрүлмәјән бир һүҹејрәнин неҹә гурутдуғуну, јарпагларыны төкән ағаҹын јенидән неҹә чичәкләдијини, о ҝөз охшајан чичәкләрин тәзәдән неҹә солдуғуну вә һеч бир Сәни әвәз едәҹәк немәтин олмадығыны ҝөрдүм, Ја Рәбб!
Бир нәфәрин дуасыны ешитмәк, Сәни диҝәриндән јајындырмыр. Кимәсә немәт вермәк, башга бир немәти алмағына мане дејил. Биринә гәзәбини ҝөстәрәркән, диҝәринә мәрһәмәт едә билирсән. Ҝөзә ҝөрүнмәзлик Сәнин ашкар олмағына мане дејил. Һәм јахынсан, һәм дә узаг. Бу нә ҹүр бир ҝүҹ, бу нә ҹүр бир гүдрәтдир, Ја Рәбб!
Неҹә ки, Имам Әли(ә.) “Нәһ
